ଯଥା ସଂନିଧିମାତ୍ରେଣ ଗଂଧଃ କ୍ଷୋଭାଯ ଜାଯତେ ଅନାଦିଃ କଥ୍ଯତେ ଦେଵୋ ଜଗତ୍କାରଣତତ୍ପରମ୍
ଯେପରି ନିକଟତାରେ ଗନ୍ଧ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ସେପରି ଦେବତାଙ୍କୁ ଆଦିହୀନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତର କାରଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପ୍ରଧାନଂ କ୍ଷୋଭ୍ଯମାଣଂ ତୁ ତେନ ଲିଂଗେନ ପାର୍ଵତି
ହେ ପାର୍ବତୀ, ମୂଳ ପ୍ରକୃତି ଯେତେବେଳେ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ହୁଏ, ସେ ଲିଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ।
ଯସ୍ମିନ୍ନଂଡେ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ସଦେଵାସୁରମାନୁଷମ୍
ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଭିତରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ, ଦେବତା, ଦାନବ ଓ ମନୁଷ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ସ ଏଵ କ୍ଷୋଭକଃ ପୂର୍ଵଂ ସ କ୍ଷୋଭ୍ଯଃ ପୃଥିଵୀପତିଃ
ସେଠି ସେଉଁଠି ପୂର୍ବରୁ ଉତ୍ପାଦକ ଥିଲେ, ଏବଂ ସେଉଁଠି ସେ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଉଥିବା ଭୂମିପତି।
ଉତ୍ପନ୍ନଃ ସ ଜଗନ୍ନାଥୋ ନିର୍ଗୁଣୋଽପି ରଜୋଗୁଣଃ
ସେ ଜଗନ୍ନାଥ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଗୁଣହୀନ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ରଜୋଗୁଣ ଧାରଣ କଲେ।
ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵେ ସୃଜତେ ଲୋକାଂସ୍ତତଃ ସତ୍ତ୍ଵାତିରେକତଃ
ବ୍ରହ୍ମା ଭାବରେ ସେ ଲୋକମାନେ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ପରେ ସତ୍ତ୍ୱ ଅଧିକ ହେଲେ,
ତତସ୍ତମୋଗୁଣୋଦ୍ଭିନ୍ନୋ ରୁଦ୍ରତ୍ଵେନାଖିଲଂ ଜଗତ୍ 5.2.5.
ତାପରେ ତମୋଗୁଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ରୁଦ୍ର ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଅପସାରଣ କରନ୍ତି।
ଯଥା ପ୍ରାଗ୍ଵାପକଃ କ୍ଷେତ୍ରୀ ପାଲକୋ ଲାଵକସ୍ତଥା
ଯେପରି ଆଗରୁ ଜଳସେଚନ କରୁଥିବା, ଚାଷୀ ଓ ରକ୍ଷକ, ଶେଷରେ ଫସଲ କାଟନ୍ତି,
ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵେ ସୃଜତେ ଲୋକାନୁଦ୍ରତ୍ଵେ ସଂହରତ୍ଯପି
ବ୍ରହ୍ମା ଭାବରେ ସେ ଲୋକମାନେ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି; ରୁଦ୍ର ଭାବରେ ସେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସଂହାର କରନ୍ତି।
ରଜୋ ବ୍ରହ୍ମା ତମୋ ରୁଦ୍ରଃ ସତ୍ତ୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଜଗତ୍ପତିଃ
ରଜୋଗୁଣ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମା, ତମୋଗୁଣ ହେଉଛି ରୁଦ୍ର, ସତ୍ତ୍ୱ ହେଉଛି ବିଷ୍ଣୁ, ଯିଏ ଜଗତର ନାଥ।
କଲ୍ପେ କଲ୍ପେ ହ୍ଯନାଦିସ୍ତୁ ଗୀଯତେ ତ୍ରିଦଶୈଃ ସଦା
ପ୍ରତ୍ୟେକ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରୁ ଦେବତାମାନେ ସଦା ଏହି କଥା ଗାଇଥାନ୍ତି।
ନାମ ପ୍ରାପ୍ତଂ ଵିଶାଲାକ୍ଷି ମହାକାଲଵନଂ ସଦା
ହେ ବିଶାଳନୟନି, ସେଠାକୁ ସଦା 'ମହାକାଳବନ' ବୋଲି ନାମ ଦିଆଯାଇଛି।
ଅହଂ ଜ୍ଯାଯାନହଂ ଜ୍ଯାଯାନ୍କଲ୍ପାଦୌ ସୃଷ୍ଟିକାରଣାତ୍
ମୁଁ ବଡ଼, ମୁଁ ବଡ଼; କାରଣ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ମୁଁ ହିଁ ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ।
ମହାକାଲଵନେ ଲିଂଗଂ କଲ୍ପେଶ୍ଵରେତି ସଂଜ୍ଞକମ୍ ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଦେହୋ ନ ଵାଦଃ କ୍ରିଯତା ମିତି
ମହାକାଳବନରେ ଯେ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି, ସେଠାକୁ 'କଳ୍ପେଶ୍ୱର' ବୋଲି ଜଣାଯିବ; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ କିମ୍ବା ତର୍କ ନାହିଁ।
ତତୋ ଦେଵି ଗତୋ ବ୍ରହ୍ମା ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵଲୋକମନଂତକମ୍
ତାପରେ, ହେ ଦେବୀ, ବ୍ରହ୍ମା ଅସୀମ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ନାଦିର୍ଦୃଷ୍ଟୋ ନ ଚାଂତଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମଣା କେଶଵେନ ତୁ
ବ୍ରହ୍ମା କିମ୍ବା କେଶବ ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କିମ୍ବା ଶେଷ କୁହାଯିବାକୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଵେଦୋକ୍ତସୂକ୍ତୈର୍ଵିଵିଧୈରଭିନଂଦ୍ଯ ପୁରଃସ୍ଥିତୌ 5.2.5.
ବେଦରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସାମ୍ନାରେ ଥିବା ଉଠିକିଅଛନ୍ତି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ତସ୍ମାଦନାଦିକଲ୍ପୋଽଯମଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ଭୂତଲେ
ସେଥିପାଇଁ, ଆଜିଠାରୁ ପୃଥିବୀରେ ଏହି କଳ୍ପ ଆଦିହୀନ ବୋଲି ଗଣାଯିବ।
ପଞ୍ଚପାତକସଂଯୁକ୍ତୋ ଯୋ ମର୍ତ୍ଯୋ ଦୁଷ୍ଟମାନସଃ
ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ପଞ୍ଚ ମହାପାପରେ ଲିପ୍ତ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ମନର ଅଟୁଟ—
ଶିଵମସ୍ତୁ ସଦା ତେଷାଂ ଯେଷାଂ ତ୍ଵଂ ଦର୍ଶନଂ ଗତଃ
ଯେଉଁମାନେ ତୁମ ଦର୍ଶନ ପାଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଦା ଶିବ ହେଉ।
ସର୍ଵତୀର୍ଥାଭିଷେକୈସ୍ତୁ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ନରୈଃ
ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଯେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ—
ତାଵତ୍ପତଂତି ସଂସାରେ ସୁଖଦୁଃଖସମାକୁଲେ
ସେମାନେ ସୁଖ ଦୁଃଖରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ସଂସାରରେ ପୁଣିପୁଣି ପଡ଼ିଯାନ୍ତି।
ଯଦା ପାପକ୍ଷଯଃ ପୁଂସାଂ ତଦା ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ଶନଂ ଭଵେତ୍
ଯେତେବେଳେ ମଣିଷର ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ତୁମ ଦର୍ଶନ ହୁଏ।
ବ୍ରହ୍ମହା ଵା ସୁରାପୋ ଵା ସ୍ତେଯୀ ଚ ଗୁରୁତଲ୍ପଗଃ ସୋଽପି ଯାତି ପରଂ ସ୍ଥାନଂ ପୁନରାଵୃତ୍ତିଵର୍ଜିତମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କରୁଥିବା, ମଦପାନ କରୁଥିବା, ଚୋରି କରୁଥିବା କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କ ଶୟନରେ ପଡ଼ୁଥିବା ମଣିଷ ମଧ୍ୟ, ସେ ମଧ୍ୟ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନ ହୋଇ, ପରମ ଦେଶକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ।
ଯତ୍ଫଲଂ ଚାଶ୍ଵମେଧେନ ରାଜସୂଯେନ ଯତ୍ଫଲମ୍
ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ଅଶ୍ୱମେଧ କିମ୍ବା ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ ମିଳେ—
ତେ ନରାଃ ପଶଵୋ ଲୋକେ ତେଷାଂ ଜନ୍ମ ନିରର୍ଥକମ୍
ଏହି ପୃଥିବୀରେ ସେମାନେ ପଶୁ ସମାନ; ସେମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ଅର୍ଥହୀନ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା କେଶଵୋ ଦେଵୋ ବ୍ରହ୍ମା ଚୈଵ ଵରାନନେ 5.2.5.
ଏପରି କହି, ଦେବତା କେଶବ ଓ ବ୍ରହ୍ମା, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ—
ଏଷ ତେ କଥିତୋ ଦେଵି ପ୍ରଭାଵଃ ପାପନାଶନଃ
ଏହିପରି, ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ପାପନାଶକ ପ୍ରଭାବ କହିଦେଲି।
ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ଧନଵାନିହ ଜାଯତେ
ଯାହାଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଧନ ସମ୍ପଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ପୁରା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ତ୍ଵଯା ଦେଵି କ୍ରୀଡତୋ ମମ ମଂଦିରେ
ପୂର୍ବେ, ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ମୋ ସହିତ ମୋର ମହଳରେ ଖେଳୁଥିଲେ।