ଅତୋ ଲିଂଗାତ୍ସମୁଦ୍ଭୂତଂ ଜଗତ୍ସ୍ଥାଵରଜଂଗମମ୍
ଏହି ଲିଙ୍ଗରୁ ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରପଞ୍ଚ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ଅସ୍ମାଲ୍ଲିଂଗାତ୍ସମୁଦ୍ଭୂତା ଵଂଶା ଦେଵର୍ଷିପୈତୃକାଃ
ଏହି ଲିଙ୍ଗରୁ ଦେବତା, ଋଷି ଓ ପିତୃମାନେର ବଂଶ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ଯାଵତ୍ଯଃ ସୃଷ୍ଟଯଶ୍ଚୈଵ ଯାଵଂତଃ ପ୍ରଲଯାସ୍ତଥା
ଯେତେବେଳେ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଳୟ ହୁଏ, ସେସବୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଅନେକ ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟ ରହିଛି।
ଭୂର୍ଲୋକାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ଯେ ଲୋକାଃ ପାତାଲାଃ ସପ୍ତ ଯେ ସ୍ମୃତାଃ
ଭୂର୍ଲୋକ ଆଦି ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ସପ୍ତ ପାତାଳ ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ,
ଦୃଶ୍ଯାଦୃଶ୍ଯଂ ଚ ତତ୍ସର୍ଵମତୋ ଲିଂଗାଦ୍ଵରାନନେ ଯଦାହୁଃ ପୁରୁଷଂ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ନିତ୍ଯଂ ସଦସଦା ତ୍ମକମ୍
ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ସମସ୍ତ ଜିନିଷ, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ସେସବୁ ଲିଙ୍ଗରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏହିପରି ଏହି ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଚିରନ୍ତନ ପୁରୁଷଙ୍କୁ, ଯିଏ ସଦା ଅସତ୍ ଓ ସତ୍ ଦୁହିଁ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି, ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ।
ଧ୍ରୁଵମକ୍ଷଯମଜରମମେଯଂ ନାନ୍ଯସଂଶ୍ରଯମ୍
ସେ ଅଚଳ, ଅବିନାଶୀ, ବୃଦ୍ଧିହୀନ, ଅପରିମାପ୍ୟ ଏବଂ କାହାରି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତିନାହିଁ।
ଅନାଦ୍ଯଂତଂ ଜଗଦ୍ଯୋନିଂ ତ୍ରିଗୁଣପ୍ରଭଵାଵ୍ଯଯମ୍ 5.2.5.
ସେ ଆଦି ଓ ଅନ୍ତ ନଥିବା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉତ୍ସ, ଅକ୍ଷୟ ଏବଂ ତିନି ଗୁଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
ପ୍ରଲଯସ୍ଯାଂତେ ତେନେଦଂ ଦିଵ୍ଯମାସୀଦଶେଷତଃ
ପ୍ରଳୟର ଶେଷରେ, ସେଇ ଦ୍ୱାରା, ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା।
ଅହମୁର୍ଵ୍ଯାଂ ପ୍ରବୁଦ୍ଧସ୍ତୁ ଜଗଦାଦିରନାଦିମାନ୍
ମୁଁ ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇ, ଜଗତର ଆଦି ଏବଂ ଆଦିହୀନ ଉତ୍ସ।
ପ୍ରକୃତିଂ ପୁରୁଷଂ ଚୈଵ ପ୍ରଦର୍ଶ୍ଯାଶୁ ଜଗତ୍ପତିଃ
ଜଗତ୍ପତି ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ପ୍ରକୃତି ଓ ପୁରୁଷକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ।
ଯଥା ସଂନିଧିମାତ୍ରେଣ ଗଂଧଃ କ୍ଷୋଭାଯ ଜାଯତେ ଅନାଦିଃ କଥ୍ଯତେ ଦେଵୋ ଜଗତ୍କାରଣତତ୍ପରମ୍
ଯେପରି ନିକଟତାରେ ଗନ୍ଧ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ସେପରି ଦେବତାଙ୍କୁ ଆଦିହୀନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତର କାରଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପ୍ରଧାନଂ କ୍ଷୋଭ୍ଯମାଣଂ ତୁ ତେନ ଲିଂଗେନ ପାର୍ଵତି
ହେ ପାର୍ବତୀ, ମୂଳ ପ୍ରକୃତି ଯେତେବେଳେ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ହୁଏ, ସେ ଲିଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ।
ଯସ୍ମିନ୍ନଂଡେ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ସଦେଵାସୁରମାନୁଷମ୍
ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଭିତରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ, ଦେବତା, ଦାନବ ଓ ମନୁଷ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ସ ଏଵ କ୍ଷୋଭକଃ ପୂର୍ଵଂ ସ କ୍ଷୋଭ୍ଯଃ ପୃଥିଵୀପତିଃ
ସେଠି ସେଉଁଠି ପୂର୍ବରୁ ଉତ୍ପାଦକ ଥିଲେ, ଏବଂ ସେଉଁଠି ସେ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଉଥିବା ଭୂମିପତି।
ଉତ୍ପନ୍ନଃ ସ ଜଗନ୍ନାଥୋ ନିର୍ଗୁଣୋଽପି ରଜୋଗୁଣଃ
ସେ ଜଗନ୍ନାଥ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଗୁଣହୀନ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ରଜୋଗୁଣ ଧାରଣ କଲେ।
ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵେ ସୃଜତେ ଲୋକାଂସ୍ତତଃ ସତ୍ତ୍ଵାତିରେକତଃ
ବ୍ରହ୍ମା ଭାବରେ ସେ ଲୋକମାନେ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ପରେ ସତ୍ତ୍ୱ ଅଧିକ ହେଲେ,
ତତସ୍ତମୋଗୁଣୋଦ୍ଭିନ୍ନୋ ରୁଦ୍ରତ୍ଵେନାଖିଲଂ ଜଗତ୍ 5.2.5.
ତାପରେ ତମୋଗୁଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ରୁଦ୍ର ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଅପସାରଣ କରନ୍ତି।
ଯଥା ପ୍ରାଗ୍ଵାପକଃ କ୍ଷେତ୍ରୀ ପାଲକୋ ଲାଵକସ୍ତଥା
ଯେପରି ଆଗରୁ ଜଳସେଚନ କରୁଥିବା, ଚାଷୀ ଓ ରକ୍ଷକ, ଶେଷରେ ଫସଲ କାଟନ୍ତି,
ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵେ ସୃଜତେ ଲୋକାନୁଦ୍ରତ୍ଵେ ସଂହରତ୍ଯପି
ବ୍ରହ୍ମା ଭାବରେ ସେ ଲୋକମାନେ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି; ରୁଦ୍ର ଭାବରେ ସେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସଂହାର କରନ୍ତି।
ରଜୋ ବ୍ରହ୍ମା ତମୋ ରୁଦ୍ରଃ ସତ୍ତ୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଜଗତ୍ପତିଃ
ରଜୋଗୁଣ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମା, ତମୋଗୁଣ ହେଉଛି ରୁଦ୍ର, ସତ୍ତ୍ୱ ହେଉଛି ବିଷ୍ଣୁ, ଯିଏ ଜଗତର ନାଥ।
କଲ୍ପେ କଲ୍ପେ ହ୍ଯନାଦିସ୍ତୁ ଗୀଯତେ ତ୍ରିଦଶୈଃ ସଦା
ପ୍ରତ୍ୟେକ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରୁ ଦେବତାମାନେ ସଦା ଏହି କଥା ଗାଇଥାନ୍ତି।
ନାମ ପ୍ରାପ୍ତଂ ଵିଶାଲାକ୍ଷି ମହାକାଲଵନଂ ସଦା
ହେ ବିଶାଳନୟନି, ସେଠାକୁ ସଦା 'ମହାକାଳବନ' ବୋଲି ନାମ ଦିଆଯାଇଛି।
ଅହଂ ଜ୍ଯାଯାନହଂ ଜ୍ଯାଯାନ୍କଲ୍ପାଦୌ ସୃଷ୍ଟିକାରଣାତ୍
ମୁଁ ବଡ଼, ମୁଁ ବଡ଼; କାରଣ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ମୁଁ ହିଁ ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ।
ମହାକାଲଵନେ ଲିଂଗଂ କଲ୍ପେଶ୍ଵରେତି ସଂଜ୍ଞକମ୍ ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଦେହୋ ନ ଵାଦଃ କ୍ରିଯତା ମିତି
ମହାକାଳବନରେ ଯେ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି, ସେଠାକୁ 'କଳ୍ପେଶ୍ୱର' ବୋଲି ଜଣାଯିବ; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ କିମ୍ବା ତର୍କ ନାହିଁ।
ତତୋ ଦେଵି ଗତୋ ବ୍ରହ୍ମା ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵଲୋକମନଂତକମ୍
ତାପରେ, ହେ ଦେବୀ, ବ୍ରହ୍ମା ଅସୀମ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ନାଦିର୍ଦୃଷ୍ଟୋ ନ ଚାଂତଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମଣା କେଶଵେନ ତୁ
ବ୍ରହ୍ମା କିମ୍ବା କେଶବ ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କିମ୍ବା ଶେଷ କୁହାଯିବାକୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଵେଦୋକ୍ତସୂକ୍ତୈର୍ଵିଵିଧୈରଭିନଂଦ୍ଯ ପୁରଃସ୍ଥିତୌ 5.2.5.
ବେଦରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସାମ୍ନାରେ ଥିବା ଉଠିକିଅଛନ୍ତି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ତସ୍ମାଦନାଦିକଲ୍ପୋଽଯମଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ଭୂତଲେ
ସେଥିପାଇଁ, ଆଜିଠାରୁ ପୃଥିବୀରେ ଏହି କଳ୍ପ ଆଦିହୀନ ବୋଲି ଗଣାଯିବ।
ପଞ୍ଚପାତକସଂଯୁକ୍ତୋ ଯୋ ମର୍ତ୍ଯୋ ଦୁଷ୍ଟମାନସଃ
ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ପଞ୍ଚ ମହାପାପରେ ଲିପ୍ତ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ମନର ଅଟୁଟ—
ଶିଵମସ୍ତୁ ସଦା ତେଷାଂ ଯେଷାଂ ତ୍ଵଂ ଦର୍ଶନଂ ଗତଃ
ଯେଉଁମାନେ ତୁମ ଦର୍ଶନ ପାଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଦା ଶିବ ହେଉ।