ଭାଦ୍ରପଦସିତାଷ୍ଟମୀ ମୈତ୍ରର୍କ୍ଷେଣ ସମନ୍ଵିତା
ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଳା ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ, ଯେଉଁବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ର ମৈତ୍ର ନକ୍ଷତ୍ରରେ ରହେ,
କରୋତି ସତତଂ ଵ୍ଯାସ ତେଷାଂ ଲୋକାଃ ସନାତନାଃ
ଯେଉଁମାନେ ସେଇ କାର୍ଯ୍ୟ ସଦା କରନ୍ତି, ହେ ବ୍ୟାସ, ସେମାନେ ଶାଶ୍ୱତ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ବିନ୍ଦୁସରେତି ଵିଖ୍ଯାତଂ ସର୍ଵକାମଵରପ୍ରଦମ୍
ଏହା 'ବିନ୍ଦୁସର' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।
ଏତାଃ ସରିଦ୍ଵରା ଯାତାସ୍ତତ୍ର ସତ୍ଯଵତୀସୁତ
ହେ ସତ୍ୟବତୀପୁତ୍ର, ସେଠାକୁ ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀମାନେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି।
ଉପାସାଂଚକ୍ରିରେ ତତ୍ର ତସ୍ଯ ତୀର୍ଥସ୍ଯ ସର୍ଵଦା
ସେଠାରେ ସେମାନେ ସଦା ସେଇ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଉପାସନା କରିଥିଲେ।
ଭାଦ୍ରପଦେ ଚ ଶୁକ୍ଲା ଵୈ ଚତୁର୍ଥୀ ଯା ପ୍ରକୀର୍ତିତା
ଏବଂ ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଳା ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିକୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ମନଃକାମେଶ୍ଵରଃ ଖ୍ଯାତଃ ସର୍ଵକାମଵରପ୍ରଦଃ ମନୋରଥଶତଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କାମଚାରୀ ଭଵେନ୍ନରଃ ।।5.1.70.
ଏଠାରେ 'ମନଃକାମେଶ୍ୱର' ନାମରେ ପରିଚିତ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ; ଏଠାରେ ଏକ ଲୋକ ଶତମାନ୍ୟ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି, ଇଚ୍ଛାମତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରେ।
ତୀର୍ଥାନି କତିସଂଖ୍ଯାନି ଦେଵତାଯତନାନି ଚ
କେତେଟି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ମନ୍ଦିର ଅଛି?
ଅଵନ୍ତ୍ଯାଂ ଯାନି ତୀର୍ଥାନି ଲିଂଗାନି ଚ ମହାମୁନେ
ହେ ମହାମୁନି, ଅବନ୍ତୀରେ ଯେଉଁ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଓ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି—
ତାନି ଵର୍ଣଯିତୁଂ ଶକ୍ତଃ ସ୍ଵଯଂଭୂଶ୍ଚତୁରାନନଃ
ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ ସ୍ୱୟଂଭୂ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥ।
ଯାଵଂତୋ ମେଘମାଲାନାଂ ବିଂଦଵୋ ହି ସ୍ରଵଂତି ଚ
ଯେପରି ମେଘମାଳାରୁ ଯେତେ ଥରେ ପାଣିବୁନ୍ଦା ପଡ଼େ,
ନଭସୋ ଜ୍ଯୋତିଷାଂ ସଂଖ୍ଯାଂ ଵକ୍ତୁଂ କୋଽପି ନ ଶକ୍ନୁତେ
ଆକାଶରେ ଯେତେ ତାରା ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକର ସଂଖ୍ୟା କେହି କହିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଅଂତରିକ୍ଷେ ଚ ମେଦିନ୍ଯାଂ ତୀର୍ଥଭୂତା ପୁରୀ ତ୍ଵିଯମ୍
ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀରେ, ଏହି ସହର ନିଜେ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ।
ନଦ୍ଯଃ ସରାଂସି ଖାତାଶ୍ଚ ତୀର୍ଥଭୂତଂ ହି ସର୍ଵଶଃ
ନଦୀ, ହ୍ରଦ ଓ କୁଆଁ—ସମସ୍ତେ ପ୍ରକାରରେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ।
ଯାନି କାନି ଚ ମୁଖ୍ଯାନି ତାନି ତୁଭ୍ଯଂ ଵଦାମ୍ଯହମ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ମୁଖ୍ୟ ଯେଉଁଠିକିଛି କଥା ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ କହିଦେଉଛି।
ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ଯୋ ନିତ୍ଯଂ ଶୁଚିଃ ପ୍ରଯତ ମାନସଃ 5.1.70.
ଯେଉଁଠି ଲୋକ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ଉଠି, ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ନିୟମିତ ମନ ରଖିଥାଏ,
କୃତ୍ଵା ଵୈ ସର୍ଵଗଂଧାଦିତିଲାକ୍ଷତସମନ୍ଵିତଃ
ସେ ସମସ୍ତ ସୁଗନ୍ଧ, ତିଳ ଓ ଚାଉଳ ଦାଣା ଦେହରେ ଲଗାଇ ସଜିଥାଏ,
ଊର୍ଜମାଧଵଯୋଶ୍ଚୈଵ ଵୈଶାଖାଽଽଷାଢଯୋସ୍ତଥା
ଓର୍ଜ, ମାଧବ, ବୈଶାଖ ଓ ଆଷାଢ଼ ମାସରେ,
ଯସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଯତ୍ତୀର୍ଥଂ ଯସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ସଂନିଧୌ
ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ସେଇ ଦେବତାଙ୍କର ସାମ୍ନାରେ,
ଵିଧିଵଚ୍ଚାଚରେଦ୍ଯସ୍ତୁ ସ ସର୍ଵଂଫଲମଶ୍ନୁତେ
ଯିଏ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଫଳ ପାଏ।
ତତ୍ସର୍ଵଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ଵିସ୍ତରେଣ ତପୋଧନ
ମୁଁ ଏହା ସବୁ ବିସ୍ତାରରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ହେ ତପସ୍ଵୀ।
ଉମାମହେଶ୍ଵରସଂଵାଦଂ ଦେଵଯାତ୍ରାଦିକର୍ମସୁ
ଉମା ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବଯାତ୍ରା ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା,
ଯାନି ତୀର୍ଥାନି ଵିଦ୍ଯଂତେ ଯାନି ଲିଂଗାନି ସଂତି ଵୈ
ଯେଉଁଠି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ଲିଙ୍ଗ ଅଛି,
କ୍ଷେତ୍ରମାଦ୍ଯଂ ମହାଦେଵି ମମାତୀଵ ପ୍ରିଯଂ ସଦା
ମହାଦେବୀ, ପ୍ରଥମ କ୍ଷେତ୍ର ସଦା ମୋତେ ବହୁତ ପ୍ରିୟ।
ନୀଲଗଂଗାସଂଗମଂ ଚ ତଥା ଗଂଧଵତୀ ନଦୀ 5.1.70.
ନୀଳ ଓ ଗଙ୍ଗା ନଦୀର ସଙ୍ଗମ ଏବଂ ଗନ୍ଧବତୀ ନଦୀ,
ଈଶ୍ଵରାଶ୍ଚତୁରାଶୀତିସ୍ତଥାଽଷ୍ଟୌ ସଂତି ଭୈରଵାଃ
ଏଠାରେ ଚଉରାଶି ଈଶ୍ୱର ଓ ଆଠ ଭୈରବ ଅଛନ୍ତି।
ଷଡ୍ଵୈ ଵିନାଯକାଶ୍ଚାଽତ୍ର ଦେଵ୍ଯଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଵିଂଶତିଃ
ଏଠାରେ ଛଅ ଭିନାୟକ ଓ ଚବିଶ ଦେବୀ ଅଛନ୍ତି।
ଵିଷ୍ଣୁବ୍ରହ୍ମାଦଯଃ ସର୍ଵେ ହ୍ଯତ୍ରୈଵ ନିହିତାଃ ଶୁଭେ
ଏଠାରେ ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଥାନି ଅଛନ୍ତି, ହେ ଶୁଭେ।
ଦଶ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସମାଖ୍ଯାତାସ୍ତେଷାଂ ନାମାନି ମେ ଶୃଣୁ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦଶ ରୂପ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି; ସେମାନଙ୍କର ନାମ ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ।
ନାରାଯଣୋ ହୃଷୀକେଶୋ ଵାରାହୋ ଧରଣୀଧରଃ
ନାରାୟଣ, ହୃଷୀକେଶ, ବାରାହ ଓ ଧରଣୀଧର,