ତେନ ପୁଣ୍ଯପ୍ରଭାଵେନ ନୋଽସ୍ମାକଂ କାରଣଂ କ୍ଵଚିତ୍
ସେହି ପୁଣ୍ୟର ପ୍ରଭାବରୁ, ଆମ ପାଇଁ କେବେ କୌଣସି କାରଣ ହୁଏନାହିଁ।
ଏଵଂ ତୈର୍ମୋଚିତୋ ଵିପ୍ରଃ ପୁନର୍ବ୍ରହ୍ମଗତିଂ ଗତଃ
ଏଭଳି ଭାବେ ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ପାଇ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁନି ବ୍ରହ୍ମପଥକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
କିଂ ତପଃ କିଂ ଚ ଦାନଂ ଚ କିଂ ତୀର୍ଥଵ୍ରତସେଵନମ୍
ତପସ୍ୟା କଣ? ଦାନ କଣ? ତୀର୍ଥ ଓ ବ୍ରତ ପାଳନ କଣ?
ଯେନ ପୁଣ୍ଯପ୍ରଭାଵେନ ଵ୍ରତଭଂଗୋ ନ ଜାଯତେ
କେଉଁ ପୁଣ୍ୟର ପ୍ରଭାବରେ ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ ହୁଏନାହିଁ?
ଯତ୍ର ରୁଦ୍ରସରଃ ପ୍ରୋକ୍ତମୃଷିଣା ତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶିନା ।। 5.1.68.
ଯେଉଁଠି ତତ୍ତ୍ୱଦର୍ଶୀ ଋଷି ରୁଦ୍ରସରସ୍ ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ।
କୋଟିକୋଟିସୁତୀର୍ଥାନି ଵର୍ତଂତେ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ, ସେଠି କୋଟି କୋଟି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି।
ତତ୍ତୀର୍ଥସ୍ଯୋତ୍ତରେ ଭାଗେ ସୁତୀର୍ଥଂ ସର୍ଵକାମଦମ୍
ସେ ତୀର୍ଥର ଉତ୍ତର ଭାଗରେ ସୁତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।
ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ସର୍ଵଯଜ୍ଞଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଏହାକୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳିଯାଏ।
ଇତି ତସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ଦ୍ଵିଜୋଽଗାତ୍କୁମୁଦ୍ଵତୀମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କୁମୁଦ୍ବତୀ ନଦୀକୁ ଗଲେ।
ସଦ୍ଯଃ ପୁଣ୍ଯଵତାଂଲୋକାନ୍ପ୍ରାପ୍ତୋ ଵୈ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମଃ
ସେଠାରେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସତ୍ପୁଣ୍ୟବାନ୍ ଲୋକରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଞ୍ଚମ ଆଵଂତ୍ଯଖଣ୍ଡେଽଵନ୍ତୀକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେଽଖଂଡେଶ୍ଵରମହିମଵର୍ଣନନାମାଷ୍ଟଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯା ଯଃ
ଏଭଳି ଅଠଷଷ୍ଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ, 'ଅଖଣ୍ଡେଶ୍ୱରଙ୍କର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା', ଅବନ୍ତୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅଂଶରେ, ପଞ୍ଚମ ଖଣ୍ଡରେ, ଅଷୀ ଆଠି ହଜାର ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ସମାପ୍ତ।
କୀର୍ତିତଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ପୂର୍ଵଂ ମାର୍କଂଡେଯସ୍ଯ ପୃଚ୍ଛତଃ
ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମା ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ।
ଶୃଣୁ ଵତ୍ସ ମହୀପୃଷ୍ଠେ ଶିପ୍ରା ଦିଵ୍ଯତରା ନଦୀ
ଶୁଣ, ପୁଅ, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଶିପ୍ରା ନଦୀ ବହୁଛି, ସମସ୍ତ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ।
ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ମହାପାପକ୍ଷଯୋ ଭଵେତ୍
ତାଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ, ବଡ଼ ବଡ଼ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ ।
ତସ୍ଯ ସ୍ଥାନେ ଗତୋ ଭାନୁର୍ଯାମ୍ଯାଯନକରଃ ପରଃ
ସେଠାରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ, ଯିଏ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସେ ଆସିପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି ।
ତତ୍ର ମୃତାଃ ପ୍ରଵର୍ତଂତେ ଯୋଗିନୋଽପି ପରଂତପ
ସେଠାରେ, ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯାଆନ୍ତି ।
ନ ତେଷାଂ ସଦ୍ଗତିର୍ଵତ୍ସ ସତ୍ଯମେଵ ବ୍ରଵୀମି ତେ
ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭଲ ଗତି ନାହିଁ, ପୁଅ, ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି ।
ତେଷାମୁଦ୍ଧରଣାର୍ଥାଯ ତୀର୍ଥମେତଦ୍ଵିନିର୍ମିତମ୍
ସେମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପାଇଁ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ।
ଚରାଚରମିଦଂ ଵିଶ୍ଵଂ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ଜଗତ୍ପତେ
ଚଳାଚଳ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ, ଏହିଠାରେ ସମାବିଷ୍ଟ ଅଛି, ହେ ଜଗନ୍ନାଥ ।
ଚାତୁମାସ୍ଯେ ହରୌ ସୁପ୍ତେ ଧର୍ମାଽଽଚାରଵିଧିଃ ସ୍ମୃତଃ
ଚାରି ମାସ ଯେତେବେଳେ ହରି ଶୁଏ, ସେତେବେଳେ ଧର୍ମ ଆଚରଣ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି ।
ଯଚ୍ଛୁତ୍ଵା ଭାରତେ ଖଣ୍ଡେ ନୃଣାଂ ମୁକ୍ତିର୍ନ ଦୁର୍ଲଭା ।। 5.1.69.
ଏହି କଥା ଭାରତ ଭୂମିରେ ଶୁଣିଲେ, ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତି କଠିନ ନୁହେଁ ।
ମୁକ୍ତିପ୍ରଦୋଽଯଂ ଭଗଵାନ୍ସଂସାରୋତ୍ତାରକାରଣଃ
ଏହି ପ୍ରଭୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ସଂସାର ଦୁଃଖ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରିବାର କାରଣ ।
ମାନୁଷ୍ଯଂ ଦୁର୍ଲଭଂ ଲୋକେ ତତ୍ରାଽପି ଚ କୁଲୀନତା
ଏହି ଜଗତରେ ମଣିଷ ଜନ୍ମ ଦୁର୍ଲଭ, ତାହାଠାରୁ ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ଆଉ ଦୁର୍ଲଭ ।
ସତ୍ସଂଗମୋ ନ ଯତ୍ରାଽସ୍ତି ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତିର୍ଵ୍ରତାନି ନ
ଯେଉଁଠାରେ ସତ୍ସଙ୍ଗ ନାହିଁ, ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତି ନାହିଁ, ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ ନାହିଁ,
ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯେ ଽଵ୍ରତୀ ଯସ୍ତୁ ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଂ ନିରର୍ଥକମ୍
ଚାରି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଯିଏ ବ୍ରତ ରଖେନି, ସେଠି ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ ହୁଏ ।
ଵିଷ୍ଣୁମାଶ୍ରିତ୍ଯ ତିଷ୍ଠଂତି ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯେ ସମାଗତେ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା ଲୋକେ ଚାରି ମାସ ଆସିଲେ ଦୃଢ଼ ରହନ୍ତି ।
ସୁପୁଷ୍ଟେନ ଚ ଦେହେନ ଜୀଵିତଂ ତସ୍ଯ ଶୋଭନମ୍
ଭଲ ଭାବେ ପୋଷିତ ଦେହ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଜୀବନ ଶୁଭ ହୁଏ ।
କୃତାର୍ଥାସ୍ତସ୍ଯ ଵିବୁଧା ଯାଵଜ୍ଜୀଵଂ ଵରପ୍ରଦାଃ
ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ ହୁଏ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଜୀବନ ଭରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେନ୍ତି ।
ତସ୍ଯ ପାପଶତାନ୍ଯାହୁର୍ଦେହସ୍ଥାନି ନ ସଂଶଯଃ
ତାଙ୍କର ଦେହରେ ଥିବା ଶତଶଃ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯେ ଵିଶେଷେଣ ସୁପ୍ତେ ଦେଵେ ଜନାର୍ଦନେ।। ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା କର୍କରାତ୍ରେ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ଦେହଶୁଦ୍ଧିଂ ଵିଧାଯାଽଽଦୌ ମୁକ୍ତିମାର୍ଗମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ବିଶେଷ କରି ଚାରି ମାସ ମଧ୍ୟରେ, ଯେତେବେଳେ ଦେବ ଜନାର୍ଦନ ଶୁଏ, ସେତେବେଳେ ଯଦି କେହି କର୍କରା ରାତିରେ ସ୍ନାନ କରେ, ଦେହ ପବିତ୍ର କରି, ଆରମ୍ଭରୁ ମୁକ୍ତି ପଥ ଅନୁସରେ, ସେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ ।