ମହାରାଷ୍ଟ୍ରେ ସୁଵିଖ୍ଯାତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଧନସଂଚକଃ
ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଧନସଞ୍ଚକ ନାମକ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତେତ୍ଯସୌ ଵିପ୍ରୋ ଵେଦବ୍ରାହ୍ମଣନିଂଦକଃ
ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେ ବେଦ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରୁଥିଲେ।
ନାସ୍ତିକୋ ଦେଵତୀର୍ଥେଷୁ ପରଦ୍ରଵ୍ଯାପହାରକଃ
ସେ ଦେବତା ଓ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳରେ ଅନାସ୍ଥାବାନ ଥିଲେ, ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଧନ ଚୋରି କରୁଥିଲେ।
ଏଵମାଯୁଃପରିକ୍ଷୀଣୋ ଧନହୀନୋଽଭଵତ୍ତଦା
ଏଭଳି ଭାବରେ ତାଙ୍କର ଆୟୁ ହ୍ରାସ ପାଇଲା ଓ ସେ ଧନହୀନ ହେଲେ।
ଗତଶ୍ଚୌର୍ଯପ୍ରସଂଗେନ ଯାତ୍ରିକୈଃ ସହ ସଂଗତଃ 5.1.68.
ଚୋରି ଛାଡ଼ି ଶେଷରେ ସେ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ମିଶିଗଲା।
ନୀତଃ ସଂଯମିନୀଂ ଵିପ୍ରସ୍ତତ୍କାଲଂ ଯମକିଂକରୈଃ
ସେ ସମୟରେ ଯମର ଦୂତମାନେ ତାକୁ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ସ୍ଥାନକୁ ନେଇଗଲେ।
ଦୃଷ୍ଟୋଽସୌ ଧର୍ମରାଜେନ ତଦା ପତ୍ଯପରାଯଣଃ
ସେତିବେଳେ ଧର୍ମରାଜ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରତି ଅତି ନିଷ୍ଠାବାନ୍।
ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ କିଂକରାଃ ସର୍ଵେ ଯୂଯମେକାଗ୍ରମାନସାଃ
ସମସ୍ତ କିଙ୍କରମାନେ, ମନ ଏକାଗ୍ର କରି, ଏହି କଥା ଶୁଣ।
ଗୋଦାତୀରେ ମୃତଃ ପାପୀ ତତ୍ର ନଃ କାରଣଂ ନ ହି
ଏହି ପାପୀ ଗୋଦା ନଦୀ କୂଳରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛି; ଏଠାରେ ଆମ ପାଇଁ କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ।
ଆଯାଂତି ଗୌତମୀତୀରେ ସିଂହସ୍ଥେଽପି ବୃହସ୍ପତୌ
ସିଂହ ରାଶିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରହୁଥିଲେ ବା ବୃହସ୍ପତିରେ ଗୁରୁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଲୋକେ ଗୌତମୀ ତୀରକୁ ଆସନ୍ତି।
ତେନ ପୁଣ୍ଯପ୍ରଭାଵେନ ନୋଽସ୍ମାକଂ କାରଣଂ କ୍ଵଚିତ୍
ସେହି ପୁଣ୍ୟର ପ୍ରଭାବରୁ, ଆମ ପାଇଁ କେବେ କୌଣସି କାରଣ ହୁଏନାହିଁ।
ଏଵଂ ତୈର୍ମୋଚିତୋ ଵିପ୍ରଃ ପୁନର୍ବ୍ରହ୍ମଗତିଂ ଗତଃ
ଏଭଳି ଭାବେ ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ପାଇ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁନି ବ୍ରହ୍ମପଥକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
କିଂ ତପଃ କିଂ ଚ ଦାନଂ ଚ କିଂ ତୀର୍ଥଵ୍ରତସେଵନମ୍
ତପସ୍ୟା କଣ? ଦାନ କଣ? ତୀର୍ଥ ଓ ବ୍ରତ ପାଳନ କଣ?
ଯେନ ପୁଣ୍ଯପ୍ରଭାଵେନ ଵ୍ରତଭଂଗୋ ନ ଜାଯତେ
କେଉଁ ପୁଣ୍ୟର ପ୍ରଭାବରେ ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ ହୁଏନାହିଁ?
ଯତ୍ର ରୁଦ୍ରସରଃ ପ୍ରୋକ୍ତମୃଷିଣା ତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶିନା ।। 5.1.68.
ଯେଉଁଠି ତତ୍ତ୍ୱଦର୍ଶୀ ଋଷି ରୁଦ୍ରସରସ୍ ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ।
କୋଟିକୋଟିସୁତୀର୍ଥାନି ଵର୍ତଂତେ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ, ସେଠି କୋଟି କୋଟି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି।
ତତ୍ତୀର୍ଥସ୍ଯୋତ୍ତରେ ଭାଗେ ସୁତୀର୍ଥଂ ସର୍ଵକାମଦମ୍
ସେ ତୀର୍ଥର ଉତ୍ତର ଭାଗରେ ସୁତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।
ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ସର୍ଵଯଜ୍ଞଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଏହାକୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳିଯାଏ।
ଇତି ତସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ଦ୍ଵିଜୋଽଗାତ୍କୁମୁଦ୍ଵତୀମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କୁମୁଦ୍ବତୀ ନଦୀକୁ ଗଲେ।
ସଦ୍ଯଃ ପୁଣ୍ଯଵତାଂଲୋକାନ୍ପ୍ରାପ୍ତୋ ଵୈ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମଃ
ସେଠାରେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସତ୍ପୁଣ୍ୟବାନ୍ ଲୋକରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଞ୍ଚମ ଆଵଂତ୍ଯଖଣ୍ଡେଽଵନ୍ତୀକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେଽଖଂଡେଶ୍ଵରମହିମଵର୍ଣନନାମାଷ୍ଟଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯା ଯଃ
ଏଭଳି ଅଠଷଷ୍ଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ, 'ଅଖଣ୍ଡେଶ୍ୱରଙ୍କର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା', ଅବନ୍ତୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅଂଶରେ, ପଞ୍ଚମ ଖଣ୍ଡରେ, ଅଷୀ ଆଠି ହଜାର ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ସମାପ୍ତ।
କୀର୍ତିତଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ପୂର୍ଵଂ ମାର୍କଂଡେଯସ୍ଯ ପୃଚ୍ଛତଃ
ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମା ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ।
ଶୃଣୁ ଵତ୍ସ ମହୀପୃଷ୍ଠେ ଶିପ୍ରା ଦିଵ୍ଯତରା ନଦୀ
ଶୁଣ, ପୁଅ, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଶିପ୍ରା ନଦୀ ବହୁଛି, ସମସ୍ତ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ।
ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ମହାପାପକ୍ଷଯୋ ଭଵେତ୍
ତାଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ, ବଡ଼ ବଡ଼ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ ।
ତସ୍ଯ ସ୍ଥାନେ ଗତୋ ଭାନୁର୍ଯାମ୍ଯାଯନକରଃ ପରଃ
ସେଠାରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ, ଯିଏ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସେ ଆସିପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି ।
ତତ୍ର ମୃତାଃ ପ୍ରଵର୍ତଂତେ ଯୋଗିନୋଽପି ପରଂତପ
ସେଠାରେ, ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯାଆନ୍ତି ।
ନ ତେଷାଂ ସଦ୍ଗତିର୍ଵତ୍ସ ସତ୍ଯମେଵ ବ୍ରଵୀମି ତେ
ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭଲ ଗତି ନାହିଁ, ପୁଅ, ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି ।
ତେଷାମୁଦ୍ଧରଣାର୍ଥାଯ ତୀର୍ଥମେତଦ୍ଵିନିର୍ମିତମ୍
ସେମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପାଇଁ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ।
ଚରାଚରମିଦଂ ଵିଶ୍ଵଂ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ଜଗତ୍ପତେ
ଚଳାଚଳ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ, ଏହିଠାରେ ସମାବିଷ୍ଟ ଅଛି, ହେ ଜଗନ୍ନାଥ ।
ଚାତୁମାସ୍ଯେ ହରୌ ସୁପ୍ତେ ଧର୍ମାଽଽଚାରଵିଧିଃ ସ୍ମୃତଃ
ଚାରି ମାସ ଯେତେବେଳେ ହରି ଶୁଏ, ସେତେବେଳେ ଧର୍ମ ଆଚରଣ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି ।