ତସ୍ଯେଶାନତରେ ଭାଗେ ରାମୋ ଭାର୍ଗଵସତ୍ତମଃ 5.1.61.
ସେ ସ୍ଥାନର ଅନ୍ୟ ପାରେ ଅଛନ୍ତି ଭୃଗୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ।
କୌଶିକୀ ଚ ସରିଚ୍ଛ୍ରେଷ୍ଠା ସର୍ଵତୀର୍ଥଵରପ୍ରଦା
ଏବଂ କୌଶିକୀ ନଦୀ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ରାମେଶ୍ଵରଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ଧୂତପାପୋ ଭଵେନ୍ନରଃ
ରାମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କଲେ, ମଣିଷ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଞ୍ଚମ ଆଵଂତ୍ଯଖଣ୍ଡେଽଵନ୍ତୀକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯେଽଧିମାସସ୍ନାନଦାନାଦିମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମୈକଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ସଂହିତାର ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତୀଖଣ୍ଡରେ, ଅବନ୍ତୀକ୍ଷେତ୍ର ମହିମା ଓ ପୁରୁଷୋତ୍ତମେଶ୍ୱର ମହିମା ଅଂଶରେ, ଅଧିମାସରେ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଏହା ଏକଷଷ୍ଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ।
ଗୋମତୀକୁଣ୍ଡଂ ତ୍ଵଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପୁରା ବ୍ରହ୍ମନ୍ସନାତନମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ମୋତେ ଶାଶ୍ୱତ ଗୋମତୀ କୁଣ୍ଡ ବିଷୟରେ କହିଥିଲ।
ଶୃଣୁଷ୍ଵ ଭୋ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ କଥାଂ ପାପହରାଂ ପରାମ୍
ଏବେ, ହେ ମହାପ୍ରଜ୍ଞ, ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥା ଶୁଣ।
ନୈମିଷେ ଚ ସମାସୀନା ଋଷଯଃ ଶୌନକାଦଯଃ
ନୈମିଷାରଣ୍ୟରେ ଶୌନକ ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ବସିଥିଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ନଵସରେ ପୁଣ୍ଯେ କାଶୀମାହାତ୍ମ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ସେଇ ପୁଣ୍ୟ ସମୟରେ କାଶୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିମା କଥା କହାଯାଇଥିଲା।
ଊଷରଃ ପୁଣ୍ଯ ପାପାନାଂ ଧନ୍ଯା ଵାରାଣସୀ ପୁରୀ
ଯେଉଁଠାରେ ପାପ ନାଶ ହୁଏ, ସେହି ପବିତ୍ର ଓ ଧନ୍ୟ ହେଉଛି ବାରାଣସୀ ପୁରୀ।
ଅସୀଵରୁଣଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ପଂଚକ୍ରୋଶୀ ମହାଫଲମ୍
ଅସୀ ଓ ବରୁଣା ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପଞ୍ଚକ୍ରୋଶ ଅଞ୍ଚଳ ମହାନ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଇତି ସ୍ମୃତ୍ଵା ତଦା ଵ୍ଯାସ ସ୍ଵଯଂଭୂଃ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ
ଏହାକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ସ୍ୱୟଂଭୂ ବ୍ୟାସ ତା'ପରେ କହିଲେ।
ନଦୀ ନ ଗୋମତୀତୁଲ୍ଯା କୃଷ୍ଣତୁଲ୍ଯା ନ ଦେଵତା
ଗୋମତୀ ନଦୀ ସମାନ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନଦୀ ନାହିଁ, ଓ କୃଷ୍ଣା ସମାନ ଦେବୀ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ଇତି ତେ ନିଶ୍ଚଯଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଋଷଯଃ ଶୌନକାଦଯଃ
ଏହିପରି ନିଶ୍ଚିତ ଜାଣି, ଶୌନକ ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ—
ତତ୍ରୈଵ ଗୋମତୀତୀରେ ଚକ୍ରୁସ୍ତେ ଲା ଧୃତଵ୍ରତାଃ 5.1.62.
ସେଠାରେ ଗୋମତୀ ନଦୀ କୂଳରେ, ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥିବା ସେମାନେ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
ଏଵଂ ବହୁତିଥେ କାଲେ ଚରତସ୍ତସ୍ଯ ଵୈ ଵ୍ରତମ୍
ଏଭଳି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି, ସେମାନେ ନିଜ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି ଚାଲିଥିଲେ।
ତସ୍ଯୈଵ କାମପୂର୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ଵିଦ୍ଯାର୍ଥିନୌ ରାମଜନାର୍ଦନୌ
ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ, ଜ୍ଞାନ ଲାଗି ଆଗ୍ରହୀ ଥିବା ରାମ ଓ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
ନିଵାସଂ ଚକ୍ରତୁସ୍ତସ୍ଯ ଗୁରୋର୍ଗେହେ ପରଂତପ
ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଗୁରୁଙ୍କ ଘରେ ରହିବାକୁ ଚୟନ କଲେ, ହେ ଶତ୍ରୁମାନେ ଦାହ କରୁଥିବା।
ଉଷସ୍ଯୁଷସି ତତ୍ରୈଵ ଦୃଶ୍ଯତେ ନ ତଦା ଗୁରୁଃ
ପ୍ରଭାତବେଳେ, ସେଠାରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା ନାହିଁ।
ଇତି ପୃଷ୍ଟେ ତଯୋରେଵଂ ଗୁରୁପତ୍ନୀ ହ୍ଯୁଵାଚ ହ
ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ପରେ, ଗୁରୁମାତା ସେମାନୋଁକୁ କହିଲେ।
ତତ୍ରୈଵ ଯାତି ଵୈ ନିତ୍ଯଂ ଗୁରୁସ୍ତେ ସ୍ନାନକାରଣାତ୍
ତୁମ ଗୁରୁ ପ୍ରତିଦିନ ସେଠାକୁ ସ୍ନାନ କରିବା ପାଇଁ ଯାଆନ୍ତି।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଦା କୃଷ୍ଣୋ ରାମେଣ ସହ ସଂଯୁତଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, କୃଷ୍ଣ ରାମଙ୍କ ସହିତ ଏକମନ ହେଲେ।
ଗୁରୋରାଗମନଂ କାଂକ୍ଷେ ଅତ୍ରୈଵ ସ୍ଥିତିକାଂକ୍ଷଯା
ସେମାନେ ଗୁରୁଙ୍କ ଆସିବା ଅପେକ୍ଷା କରି, ସେଠି ରହିବାକୁ ଚାହିଲେ।
ତତ ଉତ୍ଥାଯ ତୌ ଵୀରୌ ଗୁରୋରାଵଂଦନଂ ତତଃ
ତାପରେ, ସେ ଦୁଇ ଶୂରବୀର ଉଠି, ଗୁରୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ଶ୍ରୂଯତାଂ ଭୋ ମହାଯୋଗିନ୍ନସ୍ମାକଂ ଵାସକାର ଣମ୍ 5.1.62.
ହେ ମହାଯୋଗୀ, ଦୟାକରି ଆମେ କାହିଁକି ଏଠାରେ ରହୁଛୁ, ଏହାର କାରଣ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ପ୍ରାତଃକାଲେ ଚ ତେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ସମଯୋ ନାସ୍ତି ନୌ ପ୍ରଭୋ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପ୍ରଭାତବେଳେ ଆମ ପାଇଁ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ନାହିଁ, ହେ ପ୍ରଭୁ।
ଉଵାଚ ଭଗଵାନ୍ଵ୍ଯାସ ଆତ୍ମନୋ ଵ୍ରତକାରଣମ୍
ଭଗବାନ ବ୍ୟାସ ତାଙ୍କର ବ୍ରତର କାରଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ।
ଗୋମତୀସ୍ନାନଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ ପ୍ରାତଃକାଲେ ସଦା ବୁଧୈଃ
ଗୋମତୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ମାନେ ସଦା ପ୍ରଭାତବେଳେ କରିଥାନ୍ତି।
ଇତି ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ଯୁଷ୍ମାଭିର୍ଯଦ୍ଯୋଗ୍ଯଂ କ୍ରିଯତାଂ ତଥା
ଏହିପରି ଭାବି, ତୁମେ ଯାହା ଉଚିତ ଭାବ, ତାହା କର।
ଗୋମତ୍ଯାରାଧନଂ ଚକ୍ରେ କୁଶସ୍ଥଲ୍ଯାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ସେ କୁଶସ୍ଥଳୀରେ ଗୋମତୀ ନଦୀର ପୂଜା କଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
କଂଥଡେଶ୍ଵରସ୍ଯୋତ୍ତରେ ଭାଗେ ଗୋମତୀ ସା ସମାଗତା
କଂଠଡେଶ୍ୱରଙ୍କ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଗୋମତୀ ନଦୀ ମିଳିଲା।