ପଂଚକ୍ରୋଶଂ ଗଯାକ୍ଷେତ୍ରଂ କ୍ରୋଶମେକଂ ଗଯାଶିରଃ ସର୍ଵଦା ସର୍ଵକାଲେଷୁ ଗଯାଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଵିଧୀଯତେ
ଗୟା କ୍ଷେତ୍ର ପାଞ୍ଚ କ୍ରୋଶ ଏବଂ ଗୟାଶିର ଏକ କ୍ରୋଶ; ସମସ୍ତ ସମୟରେ ଏଠାରେ ଗୟା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ।
ସଂଵତ୍ସରେ ପରଂ ଵ୍ଯାସ ଦିନମେକଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ ମହାଲଯେତି ତତ୍ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପିତୄଣାଂ ଦତ୍ତମକ୍ଷଯମ୍
ବର୍ଷରେ, ବ୍ୟାସ, ଏକ ଦିନ ବିଶେଷ ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ଯାହାକୁ ମହାଳୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ସେ ଦିନ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ କ୍ଷୟ ହୁଏନାହିଁ।
ସର୍ଵଦା ସର୍ଵକାଲେଷୁ ଗଯାଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଵିଧୀଯତେ
ସମସ୍ତ ସମୟରେ ଏଠାରେ ଗୟା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ।
ସଂଵତ୍ସରେ ପରଂ ଵ୍ଯାସ ଦିନମେକଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ବର୍ଷରେ, ବ୍ୟାସ, ଏକ ଦିନ ବିଶେଷ ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ।
ଅକ୍ଷଯ୍ଯା ଜାଯତେ ତୃପ୍ତିଃ ପିତୄଣାଂ କଲ୍ପସଂଖ୍ଯଯା
ପିତୃମାନେ ଯେଉଁ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି, ସେ ତୃପ୍ତି କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅକ୍ଷୟ ରହିଥାଏ।
ଭୂଯସ୍ତୁ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ପରମାଦ୍ଭୁତମ୍
ଏବେ ମୁଁ ଆଉ ଅଦ୍ଭୁତ ମହିମା କହିବି।
ସପ୍ତର୍ଷୀଣାଂ ଚ ଯା ଭାର୍ଯା ଋଷିପତ୍ନ୍ଯଃ ପତିଵ୍ରତାଃ
ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କର ଯେଉଁ ଜଣେ ଜଣେ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ସେମାନେ ସ୍ୱାମୀଭକ୍ତିରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ।
ଋଷିଭିଶ୍ଚ ପରିତ୍ଯକ୍ତା ବଭ୍ରମୁଶ୍ଚ ଵନାଦ୍ଵନମ୍ 5.1.59.
ସେମାନେ ଋଷିମାନେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ଜଙ୍ଗଲରୁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଭ୍ରମଣ କରିଲେ।
ତାସାଂ ଚ ପ୍ରିଯମନ୍ଵିଚ୍ଛନ୍ସମାଯାତୋ ଵନାଂତରେ
ସେ ତାଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ଅନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଉଵାଚ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଵାଚା ଦେଶକାଲୋଚିତଂ ଵଚଃ
ସେ ମୃଦୁ କଥାରେ, ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବରେ କହିଲେ।
କସ୍ମାଚ୍ଚ ଋଷିଭିସ୍ତ୍ଯକ୍ତା ଲୋକମାତରଃ ପତିଵ୍ରତାଃ
କାହିଁକି ଏହି ସଂସାରର ମାଆମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ପତିନିଷ୍ଠା, ଋଷିମାନେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ?
ଋଷିପତ୍ନ୍ଯ ଊଚୁଃ ନ ଜାନୀମୋ ଵଯଂ ତାତ ଯେନ ଦୋଷେଣ ତାପସୈଃ
ଋଷିମାନଙ୍କର ଜଣେ ଜଣେ ଘରବାଡ଼ି ଭଣ୍ଡା ମହିଳାମାନେ କହିଲେ: 'ପୁଅ, ଆମେ ଜାଣୁନାହିଁ କିଏଁ ଦୋଷରେ ତାପସମାନେ ଆମକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି।'
ଲୋକାପଵାଦଜଂ କିଂଚିଜ୍ଜାତଂ ଦିଷ୍ଟଵଶାଦଧମ୍
ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଅଭିଯୋଗ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି, ଭାଗ୍ୟର ଦ୍ୱାରା, ଯଦିଓ ଆମେ ଦୋଷୀ ନୁହେଁ।
ଯସ୍ଯାରାଧନପୁଣ୍ଯେନ ପତିସାଂନିଧ୍ଯମାପ୍ନୁଯୁଃ
ଏହି ସ୍ଥାନର ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁଠି ଶୁଭ କର୍ମ ହୁଏ, ସେଠି ପତିଙ୍କ ସାନିଧ୍ୟ ମିଳିପାରେ।
ଇତି ପୃଷ୍ଟସ୍ତଦା ତାଭିର୍ଋଷିପତ୍ନୀଭିର୍ନାରଦଃ
ଏଭଳି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ପରେ, ଋଷିମାନଙ୍କର ଘରବାଡ଼ି ମହିଳାମାନେ ନାରଦଙ୍କୁ...
ମହାକାଲଵନେ ରମ୍ଯେ ଗଯାତୀର୍ଥମନୁତ୍ତମମ୍
...ସେ ଶୁଭ୍ର ମହାକାଳବନରେ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୟାତୀର୍ଥ ବିଷୟରେ କହିଲେ।
ତତ୍ରୈଵ ଚାକ୍ଷଯୋ ନାମ ନ୍ଯଗ୍ରୋଧଃ ଶାଖିନାଂ ଵରଃ
ସେଠି ଅକ୍ଷୟ ନାମକ ଏକ ବଟବୃକ୍ଷ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଗଛମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ସର୍ଵଦୋଷହରଂ ତୀର୍ଥଂ ସର୍ଵକାମଵରପ୍ରଦମ୍ 5.1.59.
ସେଇ ତୀର୍ଥ ସମସ୍ତ ଦୋଷ ଦୂର କରେ ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।
ନାରଦସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଋଷିପନ୍ତ୍ଯଃ ସୁଚୋଦିତାଃ
ନାରଦଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଋଷିମାନଙ୍କର ଘରବାଡ଼ି ମହିଳାମାନେ ଭଲ ଭାବେ ଉପଦେଶ ପାଇଲେ।
ଆଜଗ୍ମୁସ୍ତଦ୍ଵନଂ ତତ୍ର ଯତ୍ର ତୀର୍ଥଂ ଗଯାଭିଧମ୍
ସେମାନେ ସେଇ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠି ଗୟା ନାମକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି।
କୃତାସ୍ତାଭିଶ୍ଚ ପୁଣ୍ଯାଭିର୍ନଭସ୍ଯସ୍ଯାସିତେତରେ
ସେଠି, ସେଇ ଧର୍ମିକ ମହିଳାମାନେ ନଭସ୍ୟ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ ପୂଜା କରିଥିଲେ।
ଉପୋଷ୍ଯ ଚୈକରାତ୍ରଂ ତୁ ଜାଗରଂ ଚୈଵ ଯୋଗତଃ
ଏକ ରାତି ଉପବାସ ରହି, ଧ୍ୟାନରେ ଜାଗି ରହିଥିଲେ।
ଭର୍ତୃକୋପପରିଭ୍ରଷ୍ଟାଃ ସଦ୍ଯଃ ପ୍ରାପ୍ତା ଗୃହାଶ୍ରମମ୍
ପତିଙ୍କ ରୋଷରେ ତ୍ୟାଗିତା ହୋଇଥିବା ସେମାନେ, ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଘର ଜୀବନ ପୁନର୍ବାସ୍ତବ କଲେ।
ତଦାପ୍ରଭୃତି ଲୋକେସ୍ମିନ୍ପଂଚମୀ ଋଷିସଂଜ୍ଞିତା
ସେଇ ସମୟରୁ ଏଠି ଲୋକମାନେ ପଞ୍ଚମୀକୁ ଋଷି ପଞ୍ଚମୀ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
ନୀଵାରାହାରକଂ କୃତ୍ଵା ଶୁଚୀଭୂଯ ସମାହିତାଃ ଦୁର୍ଭଗତ୍ଵଂ ଚ ନାରୀଣାଂ ନ ଵିଯୋଗଶ୍ଚ ମାତୃଭିଃ
ନିବାର ଚାଉଳ ଖାଇ, ପବିତ୍ର ହୋଇ, ଏକାଗ୍ର ହେଲେ, ନାରୀମାନେ କେବେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବେ ନାହିଁ, ମାଆଁମାନେ ଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବେ ନାହିଁ।
ପୁତ୍ରତୋ ଧନତୋ ଵାପି କଦାଚିତ୍ସଂଭଵିଷ୍ଯତି
ପୁଅ ବା ଧନ ଠାରୁ କେବେ ମଧ୍ୟ ବିଚ୍ଛେଦ ହେବ ନାହିଁ।
ଅଵଂତ୍ଯାମୀଦୃଶଂ ତୀର୍ଥଂ ଵର୍ତତେ ଭୁଵି ସତ୍ତମ 5.1.59.
ହେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ଅବନ୍ତୀ ରେ ଏପରି ଏକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି।
ଅସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥେ ନରଃ କଶ୍ଚିନ୍ମହା ଦାନାନି ଚେଚ୍ଚରେତ୍
ଏହି ତୀର୍ଥରେ ଯଦି କେହି ବ୍ୟକ୍ତି ବଡ଼ ଦାନ କରେ,
ଯୋ ଵୈ ନିଯମଵାନ୍ଭୂତ୍ଵା କଥାମେତାଂ ଶୃଣୋତି ଵା
କିମ୍ବା ଯିଏ ନିୟମ ରେଖି ଏହି କଥା ଶୁଣେ,
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଂଚମ ଆଵଂତ୍ଯଖଣ୍ଡେଽଵନ୍ତୀକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଗଯାତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯ ଵର୍ଣନଂନାମୈକୋନଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଏକାଶୀ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ପୁରାଣର ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତୀଖଣ୍ଡରେ ଅବନ୍ତୀ କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ଓ ଗୟା ତୀର୍ଥର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଉଣଷଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।