ଗଂଧର୍ଵାପ୍ସରସୋ ଯକ୍ଷାଃ ସିଦ୍ଧାଃ କିଂପୁରୁଷାସ୍ତଥା
ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ଯକ୍ଷ, ସିଦ୍ଧ ଏବଂ କିମ୍ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ—
ବ୍ରହ୍ମା ରୁଦ୍ରଶ୍ଚ କାଲଶ୍ଚ ଲୋକପାଲା ମହୌଜସଃ
ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର, କାଳ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକର ପ୍ରବଳ ପାଳକମାନେ—
ତିଷ୍ଠଂତି ବହୁଯୁଗ ଵ୍ଯାସ ଯାଵତ୍କଲ୍ପଃ ସମାପ୍ଯତେ
ହେ ବ୍ୟାସ, ସେମାନେ ଅନେକ ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, କଳ୍ପ ଶେଷ ହେଉଅଯ୍ୟନ୍ତ, ଏଠି ରହନ୍ତି।
ଦିଵ୍ଯପାଦପସଂଯୁକ୍ତଂ ପାରିଜାତଗୁଣାନ୍ଵିତମ୍
ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ବୃକ୍ଷ ରହିଛି ଏବଂ ପାରିଜାତ ବୃକ୍ଷର ଗୁଣ ଥିବା।
କ୍ଵଚିନ୍ମଯୂରା ନୃତ୍ଯଂତି କ୍ଵଚିତ୍କୂଜଂତି କୋକିଲାଃ
କେଉଁଠି ମୟୂରୀ ନୃତ୍ୟ କରେ, କେଉଁଠି କୋଇଲୀ ମିଠା ସ୍ୱରେ ଗାଏ।
ସୁନ୍ଦରଂ ସୁନ୍ଦରାକାରଂ ସୁନ୍ଦରଂ ତେନ ଚୋଚ୍ଯତେ
ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର, ସୁନ୍ଦର ଆକାର ଥିବା ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ 'ସୁନ୍ଦର' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଯତ୍ର ସଂନିହିତୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ଶିଵଃ ଶକ୍ତ୍ଯା ଯୁତୋ ଵଶୀ 5.1.53.
ଏଠାରେ ବିଷ୍ଣୁ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି, ଶିବ ଓ ଶକ୍ତି ସହିତ, ସମସ୍ତଙ୍କ ନିୟନ୍ତା ଭାବେ।
ପକ୍ଷାର୍ଧଂ ପକ୍ଷମେକଂ ଚ ସୁନ୍ଦରକୁଣ୍ଡେ ନରୋ ଵସେତ୍
ଏହି ସୁନ୍ଦର କୁଣ୍ଡରେ ଜଣେ ମଣିଷ ଆଧା ପକ୍ଷ କିମ୍ବା ପୂର୍ଣ୍ଣ ପକ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବସିପାରିବେ।
ପକ୍ଷିକୀଟପତଂଗାଶ୍ଚ ମୃତା ଯାଂତି ଶିଵାଲଯମ୍
ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁଥିବା ପକ୍ଷୀ, ପୋକା ଓ ପତଙ୍ଗମାନେ ଶିବଙ୍କ ଆଳୟକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।
ଯେ ଦଦତି ତିଲାନ୍ଧେନୁଂ ଗଜଵା ଜିରଥାଵନୀଃ
ଯେମାନେ ତିଳ, ଗାଈ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା କିମ୍ବା ଜମି ଦାନ କରନ୍ତି—
ଶଯ୍ଯାଦାନଵିମାନାନି ଦାନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ
ଶୋଇବା ପାଇଁ ଶଯ୍ୟା, ଦାନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଦାନଦେୟ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ଭୂଯଃ ଶୃଣୁ ପରଂ ଵ୍ଯାସ ସୁନ୍ଦରକୁଣ୍ଡଫଲଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଏବେ ତୁମେ ଆଉ ଶୁଣ, ବ୍ୟାସ, ସୁନ୍ଦରକୁଣ୍ଡର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଫଳ ବିଷୟରେ।
ପିଶାଚୋ ମୋକ୍ଷମାପନ୍ନଃ ଶିଵ ରୂପଧରୋ ଗତଃ
ଏକ ପିଶାଚ ମୁକ୍ତି ପାଇଲା, ଶିବଙ୍କ ଆକୃତି ଧାରଣ କରି ଚାଲିଗଲା।
ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯୋ ଯଦ୍ଯପି ବ୍ରହ୍ମହା ଭଵେତ୍
ଯେଉଁଠି ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ, ଯଦିଓ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା ହେଉଥିବା ସତ୍ୱେ।
କୋଽସୌ ପିଶାଚ ଇତି ଖ୍ଯାତଃ କିଂ ତେନ ଦୁଷ୍କୃତଂ କୃତମ୍
ଏହି ପିଶାଚ କିଏ, ଯେଉଁଠି ଏପରି ନାମରେ ପରିଚିତ, ଏବଂ ସେ କଣ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିଥିଲା?
କଥଂ ତୀର୍ଥପ୍ରସଂଗୋଽସ୍ଯ ଜାତୋ ଵୈ ଦ୍ଵିଜ ସତ୍ତମ
ତାଙ୍କର ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ କିପରି ହେଲା, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ?
ଯସ୍ଯ ଶ୍ରଵଣମାତ୍ରେଣ ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯୋ ଭଵେତ୍ ।।5.1.53.
ଯାହାଙ୍କ ବିଷୟରେ କେବଳ ଶୁଣିଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଦେଵଲୋ ନାମ ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ଯୋ ଦ୍ଵିଜାଧମଃ
ଦକ୍ଷିଣ ଦେଶର ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଦେବଳ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଖରାପ।
ଗୁରୁଦ୍ରୋହୀ କିତଵୋ ଧୂର୍ତୋ ଗୁରୁହା ଗୁରୁତଲ୍ପଗଃ
ସେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଧୋକା ଦେଇଥିଲେ, ଜୁଆରି, ଚତୁର, ଗୁରୁ ହନ୍ତା ଏବଂ ଗୁରୁଙ୍କ ଜନୀ ସହ ଅନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ କରିଥିଲେ।
ଅଭକ୍ଷ୍ଯଭକ୍ଷକଶ୍ଚୈଵ ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରଵିଵର୍ଜିତଃ
ସେ ଅନୁଚିତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଉଥିଲେ ଏବଂ ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନ ନଥିଲା।
ଵିଶ୍ଵାସଘାତକୋ ମାନୀ ଚୋରସଂଗରତଃ ଖଲଃ
ସେ ବିଶ୍ୱାସ ଭଙ୍ଗ କରୁଥିଲେ, ଅହଂକାରୀ, ଚୋରମାନେ ସହିତ ମିଶିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ଥିଲେ।
ବହଵୋ ନିହତା ମାର୍ଗେ ପାପାଚାରେଣ ଜଂତଵଃ
ତାଙ୍କର ପାପକାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ରାସ୍ତାରେ ବହୁତ ପ୍ରାଣୀ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ।
ତତ୍ରୈକୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଦାଂତୋ ଵେଦଵେଦାଂଗପାରଗଃ
ସେଠାରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ନିୟମିତ ଓ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ଶ୍ଵଶୁରଗୃହେ ସ୍ଥିତା ଭାର୍ଯା ତାମାଦାଯ ଯଶସ୍ଵିନୀମ୍
ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଯିଏ ନିଜ ଶ୍ୱଶୁର ଘରେ ରହୁଥିଲେ ଏବଂ ସୁଖ୍ୟାତି ଥିଲେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ନେଇଗଲେ।
ତସ୍ଯ ସ୍ତ୍ରୀ ଚ ଵରାରୋହା ରୂପଲାଵଣ୍ଯଶାଲିନୀ
ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଅତି ଉତ୍ତମ ଆକୃତିର ଥିଲେ, ରୂପ ଓ ମାଧୁର୍ଯ୍ୟରେ ଭରପୂର।
ହତେ ଭର୍ତରି ଦୁଃଖାର୍ତା ପତିଵିରହକାତରା
ଭାର୍ଯ୍ୟା ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଗଲେ, ସ୍ୱାମୀ ବିୟୋଗରେ ବେପରୁଆ ହୋଇପଡ଼ିଲେ।
ଆରୁରୋହ ଚିତାଂ ଦୀପ୍ତାଂ ପତିନା ହୃଷ୍ଟମାନସା 5.1.53.
ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ, ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହିତ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଚିତାରେ ଆରୋହଣ କଲେ।
ଗୃହୀତ୍ଵା ଚଲିତୋ ମାର୍ଗେ ଗୃହୀତୋ ରାଜକିଂକରୈଃ ନୀତୋଽସୌ ରାଜଭଵନଂ ନିଵେଦିତୋ ରାଜସଂନିଧୌ
ସେ ରାସ୍ତାରେ ଧରାପଡ଼ିଲେ, ରାଜାଙ୍କ ଦାସମାନେ ତାଙ୍କୁ ଧରି ରାଜମହଳକୁ ନେଇଗଲେ ଏବଂ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ନିଧାନରେ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ।
ପାତିତୋ ଵୈ ଗଲେ ବଦ୍ଧ୍ଵା ରଜ୍ଜୁନା ଵୃକ୍ଷକୋଟରେ
ସେ ଗଳାକୁ ରସ୍ସୀରେ ବାନ୍ଧି, ଗଛର ଗୁହାରେ ଝୁଳାଇଦିଆଯାଇଥିଲେ।
ତେନ କର୍ମଵିପାକେନ ରୌରଵଂ ନରକଂ ଗତଃ
ସେହି କର୍ମର ଫଳରେ ସେ ରୌରବ ନରକକୁ ଯାଇଥିଲେ।