ଯସ୍ଯ ଶ୍ରଵଣମାତ୍ରେଣ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ଵ୍ଯପୋହତି
ଏହାର ନାମ କେବଳ ଶୁଣିଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପାପ ମଧ୍ୟ ଦୂରିଯାଏ।
ପୁରା କଲ୍ପକ୍ଷଯେ ଵ୍ଯାସ ନଷ୍ଟକଲ୍ପା ଚ ମେଦିନୀ
ପୁରୁଣା କାଳରେ, ଏକ କଳ୍ପର ଶେଷରେ, ବ୍ୟାସ, ପୃଥିବୀ ଏବଂ ତାହାର କଳ୍ପ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ତଦାତ୍ର ପତିତଂ ଵ୍ଯାସ ଵୈକୁଣ୍ଠଶିଖରୋତ୍ତମମ୍
ତାହାବେଳେ, ହେ ବ୍ୟାସ, ଏଠାରେ ବୈକୁଣ୍ଠର ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ଶିଖର ପଡିଗଲା।
ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ପତିତେ ଶୃଂଗେ କୁଣ୍ଡଂ ଜାତଂ ସୁନିଶ୍ଚିତମ୍
ସେଇ ଶିଖର ପଡିଥିବା ସମୟରେ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏଠାରେ ଏକ କୁଣ୍ଡ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ଜାଂବୂନଦକରାରୋହଂ ହେମପଦ୍ମଵିରାଜିତମ୍
ସେଇ କୁଣ୍ଡରେ ସୁନାର ସିଢ଼ି ଥିଲା ଏବଂ ସୁନାର ପଦ୍ମ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା।
ହଂସକାରଂଡଵାକୀର୍ଣଂ ଚକ୍ରଵାକୋପଶୋଭିତମ୍
ସେଠାରେ ହଂସ, କାରଣ୍ଡବ ଆଦି ପକ୍ଷୀ ଭରିଥିଲେ ଏବଂ ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ଅଧିକ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା।
କଲ୍ପକ୍ଷଯେ ନ କ୍ଷୀଯଂତେ ଯାନି ତତ୍ତ୍ଵାନି ସର୍ଵଶଃ 5.1.53.
କଳ୍ପର ଶେଷରେ, ସେଇ ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକ କେବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ।
ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରପୁରାଣାନି ଗାଥାଗୀତିକ୍ଷରାକ୍ଷରାଃ
ବେଦ, ଶାସ୍ତ୍ର, ପୁରାଣ, ଗାଥା, ଗୀତ ଏବଂ ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକ—
କଲାଃ କାଷ୍ଠା ମୁହୂର୍ତାଶ୍ଚ ଲଵତ୍ରୁଟିପଲଂ ଘଟିଃ
କଳା, କଷ୍ଠା, ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ଲବ, ତ୍ରୁଟି, ପଳ ଏବଂ ଘଟି—ସମୟର ଏହି ସମସ୍ତ ଭାଗଗୁଡ଼ିକ—
ସଂଵତ୍ସରଯୁଗାଶ୍ଚୈଵ କୁଣ୍ଡେ ତିଷ୍ଠଂତି ମୂର୍ତିତଃ
ବର୍ଷ ଏବଂ ଯୁଗମାନେ ମଧ୍ୟ, ସେଇ କୁଣ୍ଡରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବସିଥାନ୍ତି।
ଗଂଧର୍ଵାପ୍ସରସୋ ଯକ୍ଷାଃ ସିଦ୍ଧାଃ କିଂପୁରୁଷାସ୍ତଥା
ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ଯକ୍ଷ, ସିଦ୍ଧ ଏବଂ କିମ୍ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ—
ବ୍ରହ୍ମା ରୁଦ୍ରଶ୍ଚ କାଲଶ୍ଚ ଲୋକପାଲା ମହୌଜସଃ
ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର, କାଳ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକର ପ୍ରବଳ ପାଳକମାନେ—
ତିଷ୍ଠଂତି ବହୁଯୁଗ ଵ୍ଯାସ ଯାଵତ୍କଲ୍ପଃ ସମାପ୍ଯତେ
ହେ ବ୍ୟାସ, ସେମାନେ ଅନେକ ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, କଳ୍ପ ଶେଷ ହେଉଅଯ୍ୟନ୍ତ, ଏଠି ରହନ୍ତି।
ଦିଵ୍ଯପାଦପସଂଯୁକ୍ତଂ ପାରିଜାତଗୁଣାନ୍ଵିତମ୍
ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ବୃକ୍ଷ ରହିଛି ଏବଂ ପାରିଜାତ ବୃକ୍ଷର ଗୁଣ ଥିବା।
କ୍ଵଚିନ୍ମଯୂରା ନୃତ୍ଯଂତି କ୍ଵଚିତ୍କୂଜଂତି କୋକିଲାଃ
କେଉଁଠି ମୟୂରୀ ନୃତ୍ୟ କରେ, କେଉଁଠି କୋଇଲୀ ମିଠା ସ୍ୱରେ ଗାଏ।
ସୁନ୍ଦରଂ ସୁନ୍ଦରାକାରଂ ସୁନ୍ଦରଂ ତେନ ଚୋଚ୍ଯତେ
ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର, ସୁନ୍ଦର ଆକାର ଥିବା ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ 'ସୁନ୍ଦର' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଯତ୍ର ସଂନିହିତୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ଶିଵଃ ଶକ୍ତ୍ଯା ଯୁତୋ ଵଶୀ 5.1.53.
ଏଠାରେ ବିଷ୍ଣୁ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି, ଶିବ ଓ ଶକ୍ତି ସହିତ, ସମସ୍ତଙ୍କ ନିୟନ୍ତା ଭାବେ।
ପକ୍ଷାର୍ଧଂ ପକ୍ଷମେକଂ ଚ ସୁନ୍ଦରକୁଣ୍ଡେ ନରୋ ଵସେତ୍
ଏହି ସୁନ୍ଦର କୁଣ୍ଡରେ ଜଣେ ମଣିଷ ଆଧା ପକ୍ଷ କିମ୍ବା ପୂର୍ଣ୍ଣ ପକ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବସିପାରିବେ।
ପକ୍ଷିକୀଟପତଂଗାଶ୍ଚ ମୃତା ଯାଂତି ଶିଵାଲଯମ୍
ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁଥିବା ପକ୍ଷୀ, ପୋକା ଓ ପତଙ୍ଗମାନେ ଶିବଙ୍କ ଆଳୟକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।
ଯେ ଦଦତି ତିଲାନ୍ଧେନୁଂ ଗଜଵା ଜିରଥାଵନୀଃ
ଯେମାନେ ତିଳ, ଗାଈ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା କିମ୍ବା ଜମି ଦାନ କରନ୍ତି—
ଶଯ୍ଯାଦାନଵିମାନାନି ଦାନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ
ଶୋଇବା ପାଇଁ ଶଯ୍ୟା, ଦାନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଦାନଦେୟ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ଭୂଯଃ ଶୃଣୁ ପରଂ ଵ୍ଯାସ ସୁନ୍ଦରକୁଣ୍ଡଫଲଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଏବେ ତୁମେ ଆଉ ଶୁଣ, ବ୍ୟାସ, ସୁନ୍ଦରକୁଣ୍ଡର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଫଳ ବିଷୟରେ।
ପିଶାଚୋ ମୋକ୍ଷମାପନ୍ନଃ ଶିଵ ରୂପଧରୋ ଗତଃ
ଏକ ପିଶାଚ ମୁକ୍ତି ପାଇଲା, ଶିବଙ୍କ ଆକୃତି ଧାରଣ କରି ଚାଲିଗଲା।
ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯୋ ଯଦ୍ଯପି ବ୍ରହ୍ମହା ଭଵେତ୍
ଯେଉଁଠି ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ, ଯଦିଓ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା ହେଉଥିବା ସତ୍ୱେ।
କୋଽସୌ ପିଶାଚ ଇତି ଖ୍ଯାତଃ କିଂ ତେନ ଦୁଷ୍କୃତଂ କୃତମ୍
ଏହି ପିଶାଚ କିଏ, ଯେଉଁଠି ଏପରି ନାମରେ ପରିଚିତ, ଏବଂ ସେ କଣ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିଥିଲା?
କଥଂ ତୀର୍ଥପ୍ରସଂଗୋଽସ୍ଯ ଜାତୋ ଵୈ ଦ୍ଵିଜ ସତ୍ତମ
ତାଙ୍କର ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ କିପରି ହେଲା, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ?
ଯସ୍ଯ ଶ୍ରଵଣମାତ୍ରେଣ ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯୋ ଭଵେତ୍ ।।5.1.53.
ଯାହାଙ୍କ ବିଷୟରେ କେବଳ ଶୁଣିଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଦେଵଲୋ ନାମ ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ଯୋ ଦ୍ଵିଜାଧମଃ
ଦକ୍ଷିଣ ଦେଶର ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଦେବଳ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଖରାପ।
ଗୁରୁଦ୍ରୋହୀ କିତଵୋ ଧୂର୍ତୋ ଗୁରୁହା ଗୁରୁତଲ୍ପଗଃ
ସେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଧୋକା ଦେଇଥିଲେ, ଜୁଆରି, ଚତୁର, ଗୁରୁ ହନ୍ତା ଏବଂ ଗୁରୁଙ୍କ ଜନୀ ସହ ଅନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ କରିଥିଲେ।
ଅଭକ୍ଷ୍ଯଭକ୍ଷକଶ୍ଚୈଵ ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରଵିଵର୍ଜିତଃ
ସେ ଅନୁଚିତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଉଥିଲେ ଏବଂ ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନ ନଥିଲା।