ଗୁହ୍ଯାଦ୍ଗୁହ୍ଯତରଂ ପୁଣ୍ଯଂ ମହାକାଲଵନଂ ଶୁଭମ୍
ମହାକାଳ ଅରଣ୍ୟ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଗୁପ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ ଗୁପ୍ତ ତୀର୍ଥ।
ମମ ଦେହୋଦ୍ଭଵା ଶିପ୍ରା ଯତ୍ର ଲୀନା ପଯସ୍ଵିନୀ
ଯେଉଁଠାରେ ମୋ ଶରୀରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଶିପ୍ରା ନଦୀ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଲୀନ ହୁଏ।
ପୁଷ୍କରଂ ଚ ଗଯାତୀର୍ଥଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମସରଃ ଶୁଭମ୍
ସେଠାରେ ପୁଷ୍କର, ଗୟାର ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଏବଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ହ୍ରଦ ଅଛି।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପରଂ ଵାକ୍ଯଂ ଦେଵଦେଵଜଗଦ୍ଗୁରୋଃ
ଏପରି ଦେବଦେବ ଓ ଜଗତ୍ଗୁରୁଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି।
ମହାକାଲଵନେ ରମ୍ଯେ ଯତ୍ର ଶିପ୍ରା ସରିଦ୍ଵରା
ମହାକାଳ ଅରଣ୍ୟର ଶୋଭାମୟ ସ୍ଥାନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିପ୍ରା ନଦୀ ବହୁଛି।
ତେନ ପୁଣ୍ଯପ୍ରଭାଵେନ ସ୍ଵକାଁଲ୍ଲୋକାନ୍ଗତାଃ ସୁରାଃ 5.1.52.
ସେହି ପୁଣ୍ୟର ପ୍ରଭାବରେ ଦେବତାମାନେ ନିଜ ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଜାତଂ ସରୋ ଵରାହସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋରତୁଲତେଜସଃ
ବରାହଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଯାହାଙ୍କ ତେଜ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମାନ, ଏକ ହ୍ରଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ଅତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ପଯଃ ପୀତ୍ଵା ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୃତ୍ଵା ଯଥୋଚିତମ୍
ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଜଳ ପିଇ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଲେ,
ଅଵଂତ୍ଯାଂ ସୁନ୍ଦରେ ତୀର୍ଥେ ତିଷ୍ଠଂତି ସର୍ଵଦା ଭୁଵି
ଅବନ୍ତୀର ସୁନ୍ଦର ତୀର୍ଥରେ ସେମାନେ ସଦା ପୃଥିବୀରେ ବସିଥାନ୍ତି।
ସର୍ଵପାପପ୍ରଶମନଂ ଵାଂଛିତାର୍ଥଫଲପ୍ରଦମ୍
ଏହା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ ଏବଂ ଚାହିଦା ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଯସ୍ଯ ଶ୍ରଵଣମାତ୍ରେଣ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ଵ୍ଯପୋହତି
ଏହାର ନାମ କେବଳ ଶୁଣିଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପାପ ମଧ୍ୟ ଦୂରିଯାଏ।
ପୁରା କଲ୍ପକ୍ଷଯେ ଵ୍ଯାସ ନଷ୍ଟକଲ୍ପା ଚ ମେଦିନୀ
ପୁରୁଣା କାଳରେ, ଏକ କଳ୍ପର ଶେଷରେ, ବ୍ୟାସ, ପୃଥିବୀ ଏବଂ ତାହାର କଳ୍ପ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ତଦାତ୍ର ପତିତଂ ଵ୍ଯାସ ଵୈକୁଣ୍ଠଶିଖରୋତ୍ତମମ୍
ତାହାବେଳେ, ହେ ବ୍ୟାସ, ଏଠାରେ ବୈକୁଣ୍ଠର ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ଶିଖର ପଡିଗଲା।
ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ପତିତେ ଶୃଂଗେ କୁଣ୍ଡଂ ଜାତଂ ସୁନିଶ୍ଚିତମ୍
ସେଇ ଶିଖର ପଡିଥିବା ସମୟରେ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏଠାରେ ଏକ କୁଣ୍ଡ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ଜାଂବୂନଦକରାରୋହଂ ହେମପଦ୍ମଵିରାଜିତମ୍
ସେଇ କୁଣ୍ଡରେ ସୁନାର ସିଢ଼ି ଥିଲା ଏବଂ ସୁନାର ପଦ୍ମ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା।
ହଂସକାରଂଡଵାକୀର୍ଣଂ ଚକ୍ରଵାକୋପଶୋଭିତମ୍
ସେଠାରେ ହଂସ, କାରଣ୍ଡବ ଆଦି ପକ୍ଷୀ ଭରିଥିଲେ ଏବଂ ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ଅଧିକ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା।
କଲ୍ପକ୍ଷଯେ ନ କ୍ଷୀଯଂତେ ଯାନି ତତ୍ତ୍ଵାନି ସର୍ଵଶଃ 5.1.53.
କଳ୍ପର ଶେଷରେ, ସେଇ ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକ କେବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ।
ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରପୁରାଣାନି ଗାଥାଗୀତିକ୍ଷରାକ୍ଷରାଃ
ବେଦ, ଶାସ୍ତ୍ର, ପୁରାଣ, ଗାଥା, ଗୀତ ଏବଂ ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକ—
କଲାଃ କାଷ୍ଠା ମୁହୂର୍ତାଶ୍ଚ ଲଵତ୍ରୁଟିପଲଂ ଘଟିଃ
କଳା, କଷ୍ଠା, ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ଲବ, ତ୍ରୁଟି, ପଳ ଏବଂ ଘଟି—ସମୟର ଏହି ସମସ୍ତ ଭାଗଗୁଡ଼ିକ—
ସଂଵତ୍ସରଯୁଗାଶ୍ଚୈଵ କୁଣ୍ଡେ ତିଷ୍ଠଂତି ମୂର୍ତିତଃ
ବର୍ଷ ଏବଂ ଯୁଗମାନେ ମଧ୍ୟ, ସେଇ କୁଣ୍ଡରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବସିଥାନ୍ତି।
ଗଂଧର୍ଵାପ୍ସରସୋ ଯକ୍ଷାଃ ସିଦ୍ଧାଃ କିଂପୁରୁଷାସ୍ତଥା
ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ଯକ୍ଷ, ସିଦ୍ଧ ଏବଂ କିମ୍ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ—
ବ୍ରହ୍ମା ରୁଦ୍ରଶ୍ଚ କାଲଶ୍ଚ ଲୋକପାଲା ମହୌଜସଃ
ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର, କାଳ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକର ପ୍ରବଳ ପାଳକମାନେ—
ତିଷ୍ଠଂତି ବହୁଯୁଗ ଵ୍ଯାସ ଯାଵତ୍କଲ୍ପଃ ସମାପ୍ଯତେ
ହେ ବ୍ୟାସ, ସେମାନେ ଅନେକ ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, କଳ୍ପ ଶେଷ ହେଉଅଯ୍ୟନ୍ତ, ଏଠି ରହନ୍ତି।
ଦିଵ୍ଯପାଦପସଂଯୁକ୍ତଂ ପାରିଜାତଗୁଣାନ୍ଵିତମ୍
ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ବୃକ୍ଷ ରହିଛି ଏବଂ ପାରିଜାତ ବୃକ୍ଷର ଗୁଣ ଥିବା।
କ୍ଵଚିନ୍ମଯୂରା ନୃତ୍ଯଂତି କ୍ଵଚିତ୍କୂଜଂତି କୋକିଲାଃ
କେଉଁଠି ମୟୂରୀ ନୃତ୍ୟ କରେ, କେଉଁଠି କୋଇଲୀ ମିଠା ସ୍ୱରେ ଗାଏ।
ସୁନ୍ଦରଂ ସୁନ୍ଦରାକାରଂ ସୁନ୍ଦରଂ ତେନ ଚୋଚ୍ଯତେ
ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର, ସୁନ୍ଦର ଆକାର ଥିବା ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ 'ସୁନ୍ଦର' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଯତ୍ର ସଂନିହିତୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ଶିଵଃ ଶକ୍ତ୍ଯା ଯୁତୋ ଵଶୀ 5.1.53.
ଏଠାରେ ବିଷ୍ଣୁ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି, ଶିବ ଓ ଶକ୍ତି ସହିତ, ସମସ୍ତଙ୍କ ନିୟନ୍ତା ଭାବେ।
ପକ୍ଷାର୍ଧଂ ପକ୍ଷମେକଂ ଚ ସୁନ୍ଦରକୁଣ୍ଡେ ନରୋ ଵସେତ୍
ଏହି ସୁନ୍ଦର କୁଣ୍ଡରେ ଜଣେ ମଣିଷ ଆଧା ପକ୍ଷ କିମ୍ବା ପୂର୍ଣ୍ଣ ପକ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବସିପାରିବେ।
ପକ୍ଷିକୀଟପତଂଗାଶ୍ଚ ମୃତା ଯାଂତି ଶିଵାଲଯମ୍
ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁଥିବା ପକ୍ଷୀ, ପୋକା ଓ ପତଙ୍ଗମାନେ ଶିବଙ୍କ ଆଳୟକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।
ଯେ ଦଦତି ତିଲାନ୍ଧେନୁଂ ଗଜଵା ଜିରଥାଵନୀଃ
ଯେମାନେ ତିଳ, ଗାଈ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା କିମ୍ବା ଜମି ଦାନ କରନ୍ତି—