ତଥାପି ତତ୍ସମୁତ୍ପତ୍ତିଂ ଵିସ୍ତରାଦ୍ଗଦତୋ ମମ ଶୃଣୁ ଵ୍ଯାସ ମହାପୁଣ୍ଯାଂ କଥାଂ ପୌରାଣିକୀଂ ଶୁଭାମ୍
ତଥାପି, ଭଲ ଭାବରେ ଶୁଣ, ବ୍ୟାସ, ଏହି ଘଟଣାର ଉତ୍ପତ୍ତି କିପରି ହେଲା, ସେଥିରେ ମୁଁ ସବୁ କଥା ଖୋଲାସା କରି କହୁଛି । ଏହା ଏକ ପୁରୁଣା ଓ ପବିତ୍ର କଥା, ଯାହା ଅନେକ ପୁଣ୍ୟ ଦେଉଛି ।
ପୁରା ମହାସୁରୋ ଜାତୋ ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷୋ ମହାବଲଃ
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାଙ୍କର ନାମ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ।
ସ ଚେମାଂ ସକଲାଂ ପୃଥ୍ଵୀଂ ଵଶୀକୃତ୍ଵା ଚକାର ହ
ସେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ନିଜ ଅଧୀନରେ ନେଇ, ତାହାର ଶାସନ କରିଥିଲେ ।
ଜିତ୍ଵା ଚ ସକଲାଁଲ୍ଲୋକାନ୍ସୁରାନିଂଦ୍ରପୁରୋଗମାନ୍
ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଜିତିଥିଲେ ।
ସ ସର୍ଵାନ୍ସର୍ଵଲୋକେଭ୍ଯଃ ସ୍ଵଯମେଵାଧିତିଷ୍ଠତି
ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ନିଜେ ଶାସନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ ।
ଵିଚରଂତି ଯଥା ମର୍ତ୍ଯା ଭ୍ରଷ୍ଟରାଜ୍ଯାଃ ପରାଜିତାଃ
ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ହରାଇ ଓ ପରାଜିତ ହୋଇ, ସାଧାରଣ ମଣିଷମାନେ ଭଳି ଏଠୁ ସେଠୁ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ ।
ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ନମସ୍କୃତ୍ଯ ଦୈତ୍ଯକୃତ୍ଯଂ ନ୍ଯଵେଦଯନ୍
ତାପରେ ସେମାନେ ଯାଇ, ଶିର ନମାଇ, ଦାନବର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅନୁରୋଧ କଲେ ।
ଯେନ ଦେଵଗଣାଃ ସର୍ଵେ ନଷ୍ଟପ୍ରାଯାଶ୍ଚ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ 5.1.52.
ସେ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପ୍ରାୟ ନଷ୍ଟ ହେଇଯାଇଥିଲେ ।
ଯଜ୍ଞଭାଗାଂଶ୍ଚ ଵୈ ସର୍ଵାନୁପାଶ୍ନାତି ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
ସେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ଏକ କରି ନିଜେ ଭୋଗ କରୁଥିଲେ ।
ଇତି ଵିକ୍ଲଵିତଂ ତେଷାଂ ଦେଵାନାଂ ସ ପିତାମହଃ
ଦେବତାମାନେ ଏଭଳି ଅସହାୟ ଦେଖି, ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରପିତାମହ ବହୁତ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ଭୋଃ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠା ଯୂଯଂ ସର୍ଵେ ସମାହିତାଃ
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: 'ହେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦେବତାମାନେ, ସମସ୍ତେ ମନ ଦେଇ ମୋ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ ।'
ଦ୍ଵାଵେଵ ସଚିଵୌ ଦାଂତୌ ଵିଷ୍ଣୁଵେଷଧରାଵୁଭୌ
ମାତ୍ର ଦୁଇଜଣ ସଚିବ ଅଛନ୍ତି, ଦୁହେଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିୟମିତ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି ।
ଏକଦା ଵୈ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମାନସାତ୍ମଜାଃ
ଏକଥର, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପୁଅମାନେ—
ସନକାଦଯୋ ମହାଭାଗା ଭଗଵଦ୍ଦର୍ଶନଲାଲସାଃ
ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ସନକ ଓ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ, ଭଗବାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଗ୍ରହୀ ଥିଲେ—
ମୁମୁହୁଶ୍ଚ ତଦା ଵ୍ଯାସ କୁମାରା ଭୃଶଦୁଃଖିତାଃ
ସେ ସମୟରେ, ବ୍ୟାସ, ସେ କୁମାରମାନେ ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ଓ ଭ୍ରମିତ ହୋଇପଡ଼ିଲେ ।
ଦଦର୍ଶ ସହସା ଵିଷ୍ଣୁଃ କୁମାରାନ୍ଭୁଵି ଦୁଃଖିତାନ୍
ହଠାତ୍, ବିଷ୍ଣୁ ଭୂମିରେ ଦୁଃଖିତ କୁମାରମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ।
ମୂର୍ଧ୍ନି ଚାଘ୍ରାଯ ବାହୁଭ୍ଯାଂ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ହ୍ଯୁଵାଚ ହ 5.1.52.
ସେ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଘ୍ରାଣ କରି, ବାହୁଦ୍ୱାରା ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, କଥା କହିଲେ ।
ସର୍ଵଂ ତତ୍କାରଣଂ ବାଲା ବ୍ରୂତ ନୋ ଧର୍ମଵିତ୍ତମାଃ
ହେ ବାଳମାନେ, ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଏହି ସବୁ ଘଟଣାର କାରଣ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆମକୁ କହ ।
ଯେନ ପ୍ରାପ୍ତା ଵଯଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ଦଶାମେତାଂ ଶୃଣୁଷ୍ଵ ହ
ଆମେ କିପରି ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଲୁ, ଏହାକୁ ଏବେ ଶୁଣ।
ଆଯାତା ଭ୍ରାତରୋ ହ୍ଯେତେ ଚତ୍ଵାରୋ ଲୋକପର୍ଯଟାଃ
ଏହି ଚାରିଜଣ ଭାଇ, ଯେଉଁମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଲୋକରେ ଘୁରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲେ।
ନିଵାରିତାଶ୍ଚ ସହସା ତାଭ୍ଯାଂ ଵୈ ଦ୍ଵାରପାଲନାତ୍
କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱାରର ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ସେଇ ଦୁଇଜଣ ହଠାତ୍ ସେମାନେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ରୋକିଦେଲେ।
ଭଗଵାନୁଵାଚ ଅତଃ ପ୍ରଭୃତି ସ୍ଥାନେସ୍ମିନ୍ସ୍ଥିତିର୍ନାସ୍ତି ଚ ଶାଶ୍ଵତୀ
ଭଗବାନ କହିଲେ: ସେଇ ସମୟରୁ ଏଠିରେ ଚିରକାଳ ରହିବାର ସୁଯୋଗ ରହିଲା ନାହିଁ।
ସଦ୍ଯଃ ପ୍ରାପ୍ତୌ ତଦା ଵ୍ଯାସ ଆସୁରୀଂ ଯୋନିମେଵ ତୌ
ତାପରେ, ବ୍ୟାସ, ସେଇ ଦୁଇଜଣ ସତ୍ୱରେ ଏକ ଅସୁରୀ ଜନ୍ମ ପାଇଲେ।
ଜନ୍ମାଂତରସହସ୍ରେଣ ତପୋଦାନସମାଧିଭିଃ
ହଜାର ଜନ୍ମ ପରେ, ତପସ୍ୟା, ଦାନ ଓ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା,
ଦୁଷ୍ଟଭାଵେନ ସଦ୍ଯୋ ଵୈ ଜନ୍ମଭିର୍ଜାଯତେ ତ୍ରିଭିଃ
କିନ୍ତୁ ଖରାପ ମନଭାବ ଥିଲେ, କେବଳ ତିନିଟି ଜନ୍ମରେ ଏହି ଫଳ ମିଳେ।
ଜନ୍ମଜନ୍ମାଂତରେ ଜାତୌ ତାମସୀଂ ଯୋନିମୁଦ୍ଧତୌ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ସେମାନେ ଅନ୍ଧକାରମୟ ତାମସିକ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ତଥୈଵ କୁଂଭକର୍ଣାଖ୍ଯୋ ରାଵଣୋ ଲୋକରାଵଣଃ 5.1.52.
ଏଭଳି ଭାବରେ, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଓ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା ରାବଣ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଯୋଽସୌ ମହାବଲୀ ଦୈତ୍ଯୋ ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷ ଇତି ସ୍ମୃତଃ
ଯିଏ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ଭାବେ ପରିଚିତ,
ଜିତ୍ଵା ଚ ସକଲାନ୍ଦେଵାନ୍ସ୍ଵଯମେଵାଧିତିଷ୍ଠତି
ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଜିତି, ନିଜେ ସମସ୍ତ କିଛି ଅଧିକାର କଲେ।
ସ୍ଵର୍ଗାନ୍ନିରାକୃତାଃ ସର୍ଵେ ଭ୍ରଷ୍ଟରାଜ୍ଯାଃ ପରାଜିତାଃ
ସମସ୍ତେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ବାହାର କରାଗଲେ, ରାଜ୍ୟ ହରାଇଲେ ଓ ପରାଜିତ ହେଲେ।