ସ ଏଵ ଵିଦ୍ଯତେ ଵ୍ଯାସ ମହେଶା ସହ ସଂଯୁତଃ 5.1.48.
ହେ ବ୍ୟାସ, ସେ ଏକା ମହାପ୍ରଭୁମାନଙ୍କ ସହିତ ଏକତାରେ ବସିଥାନ୍ତି।
ପ୍ରଲଯୋ ନ ବାଧତେ ଵ୍ଯାସ ମହାକାଲଵନୋତ୍ତମେ
ହେ ବ୍ୟାସ, ପ୍ରଳୟ ମହାକାଳର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅରଣ୍ୟରେ ବସୁଥିବାମାନେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇନାହାନ୍ତି।
ନିରାମଯା ନିରାତଂକା ନିର୍ଵିକାରା ଯୁଗେଯୁଗେ
ସେମାନେ ରୋଗ ନଥିବା, ଭୟ ନଥିବା, ଯୁଗେ ଯୁଗେ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ଅଛନ୍ତି।
ଅତ୍ରୈଵ ଚ ଵନେ ରମ୍ଯେ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକପିତାମହଃ
ଏହି ରମ୍ୟ ଅରଣ୍ୟରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକମାନଙ୍କର ପିତାମହ ଅଛନ୍ତି।
ମରୀଚିଃ କଶ୍ଯପୋ ରୁଦ୍ରୋ ଯେଽନ୍ଯେ ଭୃଗ୍ଵାଦଯସ୍ତଥା
ମରୀଚି, କଶ୍ୟପ, ରୁଦ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଭୃଗୁ ଆଦି ମହାନ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଏଵମାଦୌ ପୁରା ଵ୍ଯାସ କଲ୍ପଂ କଲ୍ପାଯତେ ତଦା
ଏଭଳି ଆରମ୍ଭରେ, ହେ ବ୍ୟାସ, କଳ୍ପ ଏଭଳି ଭାବେ ନିର୍ମିତ ହୁଏ।
କଲ୍ପଭେଦାଃ ସମାଖ୍ଯାତା ମହାକାଲଵନେ ଶୁଭେ
ମହାକାଳର ଶୁଭ ଅରଣ୍ୟରେ କଳ୍ପର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।
ତାଵଂତି ଯୋଗଲିଂଗାନି ଵନେ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ସତ୍ତମ
ଏଠି ଅରଣ୍ୟରେ ଏତେ ଯୋଗର ଚିହ୍ନ ରହିଛି, ହେ ସତ୍ତମ।
ପୁନଃପୁନର୍ଭଵିଷ୍ଯଂତି ପୁରୀ ହ୍ଯେଷାଽଚଲା ସ୍ମୃତା
ଏହି ସହର ଆବାର ଆବାର ଉପସ୍ଥିତ ହେବ; ଏହାକୁ ଅଚଳ ଭାବରେ ଗଣାଯାଇଛି।
ପ୍ରତିକଲ୍ପେତି ଵିଖ୍ଯାତା ଭୁଵି ଵ୍ଯାସ ଭଵିଷ୍ଯତି
ହେ ବ୍ୟାସ, ପୃଥିବୀରେ ଏହା 'ପ୍ରତିକଳ୍ପ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ।
ଜପଂ ହୋମଂ ତଥା ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ପିତୄନୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଦେଵତାଃ 5.1.48.
ଜପ, ହୋମ ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧ — ପିତୃପୁରୁଷ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ କରାଯାଇଥିବା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକ—
ପ୍ରତିକଲ୍ପାମନୁପ୍ରାପ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍
ପ୍ରତିକଳ୍ପର ଆରମ୍ଭରେ, ଏହି ସହରକୁ ପହଞ୍ଚି ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖି—
ପ୍ରସଂଗତୋ ରଜଃ କ୍ଲାଂତଃ ଶିପ୍ରାଂଭସି ଚ ମାନଵାଃ
ସଂସାରର ଧୂଳିରେ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଶିପ୍ରା ନଦୀର ଜଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
ମନ୍ଵଂତରସହସ୍ରେଷୁ କାଶିଵାସେଷୁ ଯତ୍ଫଲମ୍
ହଜାର ମନ୍ବନ୍ତର ଧରି କାଶୀରେ ବସିଥିଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ—
ପ୍ରତିକଲ୍ପେ ଚ କଲ୍ପାଂତେ ସୈଵାସୀଚ୍ଚ ପୁରୀ ଶୁଭା
ପ୍ରତିକଳ୍ପ ଓ କଳ୍ପର ଶେଷରେ, ସେଇ ମଙ୍ଗଳମୟ ସହର ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହେ।
ଯେ ଚୈତସ୍ଯ ମହାଭାଗାଃ ପ୍ରୀତିଂ କୁର୍ଵଂତି ମାନଵାଃ
ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପ୍ରେମ ଭାବ ରଖନ୍ତି—
ଯଃ ଶୃଣୋତି କଥାଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ପ୍ରତିକଲ୍ପୋଦ୍ଭଵାଂ ଶୁଭାମ୍
ଯେଉଁଠି ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ପୁଣ୍ୟ କଥା ପ୍ରତିକଳ୍ପରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯେଉଁ ଲୋକ ଏହାକୁ ଶୁଣନ୍ତି—
ଯୁଗେଯୁଗେ ଯଥା ଜାତା ତଥା ଖ୍ଯାତା ମଯାଽନଘ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ଯେପରି ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା, ସେପରି ମୁଁ ଏହାକୁ ବର୍ଣ୍ନନା କରିଛି, ହେ ଅପରାଧହୀନ।
ଶିପ୍ରାଯାଶ୍ଚ କଥାଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ପଵିତ୍ରାଂ ପାପହାରିଣୀମ୍
ଏବଂ ଶିପ୍ରା ନଦୀର ପବିତ୍ର, ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପ ନାଶକ କଥା—
ସୁନ୍ଦରଂ କୁଂଡମାଖ୍ଯାତଂ ପିଶାଚମୋଚନଂ ତଥା
ସୁନ୍ଦର କୁଣ୍ଡ ଓ ପିଶାଚମୁକ୍ତି ସ୍ଥାନ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ନନା ହୋଇଛି।
ପୁଷ୍କରାଣି ଚ ସର୍ଵାଣି ଗଯାତୀର୍ଥମନୁତ୍ତମମ୍
ସମସ୍ତ ପୁଷ୍କରିଣୀ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୟାତୀର୍ଥ ବିଷୟରେ—
ଖ୍ଯାତଂ ସଂଗମଜଂ ତୀର୍ଥଂ ଶନେର୍ଜନ୍ମକଥାଂ ଶୁଭାମ୍
ସଂଗମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଓ ଶନିଙ୍କ ଜନ୍ମର ମଙ୍ଗଳମୟ କଥା ବିଷୟରେ—
ପୁରୁଷୋତ୍ତମମହିମାନଂ କାଲେ କେନ କଥଂ ଭଵେତ୍
ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କର ମହିମା କେଉଁବେଳେ, କେଉଁ ଲୋକ ଦ୍ୱାରା, କିପରି ପ୍ରକାଶ ପାଏ?
ଯସ୍ମିନ୍କାଲେ ଯଦା ଜାତା ମହାକାଲଵନେ ଶୁଭେ
କେଉଁ ସମୟରେ, କେଉଁ ଦିନେ, ମହାକାଳବନରେ ଏହା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା?
ନାସ୍ତି ଵତ୍ସ ମହୀପୃଷ୍ଠେ ଶିପ୍ରାଯାଃ ସଦୃଶୀ ନଦୀ
ହେ ପ୍ରିୟ, ପୃଥିବୀରେ ଶିପ୍ରା ନଦୀ ସମାନ କୌଣସି ନଦୀ ନାହିଁ।
ଵୈକୁଣ୍ଠେ ଜାଯତେ ଶିପ୍ରା ଜ୍ଵରଘ୍ନୀ ଚ ସୁରାଲଯେ
ଶିପ୍ରା ନଦୀ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ନିବାସରେ ଜ୍ୱର ନାଶକ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ।
ଵାରାହକଲ୍ପେ ଵୈ ପ୍ରୋକ୍ତା ଵିଷ୍ଣୁଦେହେତି ନାମତଃ 5.1.49.
ବାରାହ କଳ୍ପରେ ଏହାକୁ 'ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦେହ' ନାମରେ ଡାକାଯାଏ ।
ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ଶିପ୍ରାଯାଃ ସମାସେନ କଥାଂ ଶୁଭାମ୍
ତୁମେ ଶିପ୍ରାର ଶୁଭ କଥାଟିକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବା ଉଚିତ ।
ମହାଦେଵୋ ଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ସର୍ଵଲୋକେଷୁ ସର୍ଵତଃ
ମହାଦେବ, ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପି ଅଛନ୍ତି ।
ଅପ୍ରାପ୍ତଭିକ୍ଷୋ ଭିକ୍ଷାର୍ଥୀ ଵୈକୁଣ୍ଠମଗମଦ୍ଵିଭୁଃ
ଭିକ୍ଷା ପାଇଁ ଚାହିଁ, କିନ୍ତୁ ମିଳିନଥିବା ବେଳେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶ୍ରୀମାନ୍ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଗଲେ ।