ତତ୍ର ଭୋଗଵତୀ ଦିଵ୍ଯା ଵରୁଣାଲଯ ଉତ୍ତମଃ
ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଭୋଗବତୀନଗରୀ ଅଛି, ଯାହା ଭଲରେ ଭଲ ବରୁଣଙ୍କ ନିବାସ।
ସଂଯମନୀପୁରୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଧର୍ମରାଜେନ ପାଲିତା
ସେଠାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସଂୟମନୀନଗରୀ ଅଛି, ଯାହା ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଳିତ।
ଦେଵତାନାଂ ପୁରୀ ରମ୍ଯା ଵାସଵେନାଭିରକ୍ଷିତା
ସେଠାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ପୁରୀ ଅଛି, ଯାହାକୁ ବାସବ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି।
ଏଵଂଵିଧାନି ରମ୍ଯାଣି ପୁରା ବହୁତରାଣି ଚ 5.1.47.
ଏପରି ଅନେକ ଆନନ୍ଦମୟ ନଗରୀ ଅଛି, ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ମଧ୍ୟ।
କ୍ଵଚିଦ୍ରଂଭାକୃତଦ୍ଵାରା ଯଵାଂକୁରଘଟାଃ ଶୁଭାଃ
କେଉଁଠି କଦଳୀ ଗଛର ଆକୃତିର ଦ୍ୱାର ଅଛି, ଏବଂ ଯବ ଚାରା ଭରା ଶୁଭ କଳଶ ରଖାଯାଇଛି।
କ୍ଵଚିଦ୍ବାଲାଃ ପଠଂତି ସ୍ମ ଵେଦାଧ୍ଯଯନକା ଦ୍ଵିଜାଃ
କେଉଁଠି କିଛି ଯୁବ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଛୁଆମାନେ ବେଦ ପଢ଼ୁଛନ୍ତି।
କ୍ଵଚିଚ୍ଚାଵଭୃଥସ୍ନାତାଃ କ୍ଵଚିଦ୍ଦାନାନ୍ଯକୁର୍ଵତ
କେଉଁଠି ଯଜ୍ଞ ପରେ ସ୍ନାନ କରାଯାଉଛି, ଆଉ କେଉଁଠି ଦାନ ଦିଆଯାଉଛି।
କ୍ଵଚିଦାରାମପୂର୍ତଂ ଵୈ କ୍ଵଚିଦ୍ଯାତ୍ରାଵଧାରଣମ୍
କେଉଁଠି କେହି ଉଦ୍ୟାନ କିମ୍ବା ଉପକୃତି କାମରେ ଲାଗିଛନ୍ତି, ଆଉ କେଉଁଠି କେହି ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେଉଛନ୍ତି।
କ୍ଵଚିତ୍କଥାପ୍ରସଂଗାଂଶ୍ଚ ପରିଶଂସଂତି ଵାଚକାଃ
କେଉଁଠି କଥାବାର୍ତ୍ତାର ଆଲୋଚନାକୁ ବକ୍ତାମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛନ୍ତି।
କ୍ଵଚିନ୍ମଲ୍ଲା ନିଯୁଧ୍ଯଂତେ ନଟା ନାଟ୍ଯପରାଃ କ୍ଵଚିତ୍
କେଉଁଠି ପହଳାମାନେ ମୁକାବିଲା କରୁଛନ୍ତି, ଆଉ କେଉଁଠି ନଟମାନେ ନାଟକରେ ମନ ଲଗାଇଛନ୍ତି।
ଚଂଚଲାଶ୍ଚପଲା ବାଲାଃ ଶ୍ଯାମାଃ ଷୋଡଶଵାର୍ଷିକାଃ
ସେଠାରେ ଚଞ୍ଚଳ ଓ ଖେଳୁଥିବା, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଷୋଳ ବର୍ଷ ବୟସର ଝିଅମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ଏଵଂ ଵ୍ଯାସ ପୁରୀ ରମ୍ଯା ନିର୍ମିତା ଯୋଗମାଯଯା
ଏଭଳି ଭାବେ, ବ୍ୟାସ, ଯୋଗମାୟାର ଶକ୍ତିରେ ଏହି ସୁନ୍ଦର ପୁରୀ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା।
ଵିଶାଲା ବହୁଵିସ୍ତୀର୍ଣା ପୁଣ୍ଯା ପୁଣ୍ଯଜନାଶ୍ରଯା
ଏହି ପୁରୀ ବିଶାଳ, ବିସ୍ତୃତ, ପବିତ୍ର ଏବଂ ସଦ୍ଜନମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ।
ଵିଶାଲେତି ସମାଖ୍ଯାତା ପୁରୀ ରମ୍ଯା ସନାତନୀ 5.1.47.
ସେଇ ସୁନ୍ଦର ଓ ଶାଶ୍ୱତ ପୁରୀକୁ 'ବିଶାଳା' ବୋଲି ଡାକାଯାଏ।
ଵିଶାଲେତି ଵଦେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଶିଵଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଯିଏ ସଦା 'ବିଶାଳା' ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ ଶିବ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଵିଶାଲା ସଦୃଶୀ ଚାନ୍ଯା ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦା ନୃଣାମ୍
'ବିଶାଳା' ଓ ତାଙ୍କ ପରି ଅନ୍ୟ ଜଣେ, ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ତଦକ୍ଷଯଂ ଭଵେତ୍ତେଷାଂ ପିତୃକଲ୍ପେ ଚ ଗୀଯତେ
ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷୟ ହୋଇନଥାଏ; ପିତୃ କ୍ରିୟାରେ ଏହି କଥା ଗାୟନ କରାଯାଏ।
ଯତ୍ର କୁତ୍ର ଗତାସ୍ତେ ଵୈ ମୃତା ଯାଂତି ଶିଵାଲଯମ୍
ସେମାନେ କେଉଁଠି ଯାଇଥିବେ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଶିବ ଆଳୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ଵିଶାଲାଯାଂ ଫଲଂ ଶଶ୍ଵଚ୍ଛେଷଃ ଶକ୍ତୋ ନ ଵର୍ଣିତୁମ୍ ମହାପାପୋଦ୍ଭଵାତ୍ପାପାନ୍ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
'ବିଶାଳା'ର ଫଳ ସଦା ଅବିନାଶୀ; ଅନ୍ୟ ଫଳ ବର୍ଣ୍ନନ କରିପାରିବା ନୁହେଁ। ମହାପାପ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଏଵଂ ଵ୍ଯାସ ପୁରୀ ଜାତା ଵିଶାଲା ଚ କୁଶସ୍ଥଲୀ
ଏଭଳି, ବ୍ୟାସଙ୍କୁ, ସହର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା: 'ବିଶାଳା' ଓ 'କୁଶସ୍ଥଳୀ'।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଞ୍ଚମ ଆଵଂତ୍ଯଖଣ୍ଡେଽଵନ୍ତୀକ୍ଷେତ୍ର ମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଵିଶାଲାଭିଧାନକଥନଂନାମ ସପ୍ତଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀ ସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ସଂହିତାର ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତୀ ଖଣ୍ଡରେ, ଅବନ୍ତୀ କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ବିଷୟରେ 'ବିଶାଳା' ନାମକ କଥା ଥିବା ସତଚାଳିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ମଯା ଵ୍ଯାସମୁଖାତ୍ପ୍ରାପ୍ତା କଲ୍ପଭେଦେ କଥା ଶୁଭା
ମୁଁ ବ୍ୟାସଙ୍କ ମୁଖରୁ ଏହି ଶୁଭ କଥା ପାଇଛି, ଯାହା ସୃଷ୍ଟିର ବିଭିନ୍ନ କଳ୍ପ ବିଷୟରେ।
ଗୁହ୍ଯାଦ୍ଗୁହ୍ଯତରା ଶ୍ରେଷ୍ଠା ନ ଦେଯା ଯସ୍ଯ କସ୍ଯଚିତ୍
ଏହି କଥା ଅତି ଗୁପ୍ତ, ଗୁପ୍ତ ଭଳି ଗୁପ୍ତତମ ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ; ଏହା କାହାକୁ ହେଉ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଏଷା ପୁଣ୍ଯତମା ଵ୍ଯାସ କଥା ପାପହରା ପରା
ଏହା ବ୍ୟାସଙ୍କର ସବୁଠୁ ପୁଣ୍ୟମୟ କଥା, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଓ ପାପ ଦୂର କରେ।
ପ୍ରମାଣଂ କଲ୍ପପର୍ଯଂତଂ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପରମେଷ୍ଠିନଃ
ଏହାର ପ୍ରମାଣ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର କଳ୍ପ ଯାଏଁ ରହିଥାଏ, ପରମେଷ୍ଠୀଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
ଯାଵତ୍ସଂଖ୍ଯା ପରିମିତା ତାଵତୀ ଶୃଣୁ ସତ୍ତମ
ଯେତେ ଗଣନା ସୀମିତ, ସେତେ ଅଛି; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନ, ଶୁଣ।
ତାମୁପାଦାଯ ଗଣନାଂ ଶୃଣୁ ସଂଖ୍ଯା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ସେହି ଗଣନା ନେଇ, ଦ୍ବିଜୋତ୍ତମ, ସଂଖ୍ୟା ଶୁଣ।
ତ୍ରିଂଶତ୍କଲା ମୁହୂର୍ତସ୍ତୁ ତ୍ରିଂଶତା ତୈର୍ମନୀଷିଣଃ
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତିରିଶ କଳା ଅଛି; ଏହିପରି ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କହିଛନ୍ତି।
ରଵିର୍ଗତିଵିଶେଷେଣ ସନ୍ଧ୍ଯାଯାଂ ଯାତି ନିତ୍ଯଶଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟର ବିଶେଷ ଗତି ଦ୍ୱାରା ସେ ସଦା ସନ୍ଧ୍ୟାକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ।
ପକ୍ଷୌ ମାସା ଋତୁଶ୍ଚାବ୍ଦମଯନେ ଚ ପ୍ରକୀର୍ତିତେ
ଦୁଇ ପକ୍ଷ, ମାସ, ଋତୁ ଓ ଅବଦାନ ବିଷୟରେ କହାଯାଇଛି।