ରୁଦ୍ରା ହ୍ଯେକାଦଶ ପ୍ରୋକ୍ତା ଦ୍ଵାଦଶାର୍କାସ୍ତଥୈଵ ଚ
ସେଠାରେ ଏକାଦଶ ରୁଦ୍ର ଓ ଦ୍ୱାଦଶ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଥିବା କୁହାଯାଏ।
ଅଷ୍ଟୌ ଚ ଦିଗ୍ଗଜାଶ୍ଚୈଵ ମନଵଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଦଶ
ଏଠାରେ ଅଠଟି ଦିଗଗଜ ଓ ଚଉଦ ମନୁ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଗଂଧର୍ଵାସରସଶ୍ଚୈଵ କିଂନରୋରଗରାକ୍ଷସାଃ । ସିଦ୍ଧାସ୍ତପସ୍ଵିନୋ ଵତ୍ସ ତତ୍ରୈଵ ସମୁପସ୍ଥିତାଃ
ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, କିନ୍ନର, ନାଗ, ରାକ୍ଷସ, ସିଦ୍ଧ ଓ ତପସ୍ୱୀମାନେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରିୟ, ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ।
ଅଷ୍ଟୌ ଵୈ ଭୈରଵାଃ ଖ୍ଯାତାଶ୍ଚତ୍ଵାରଃ ପଵନାତ୍ମଜାଃ
ଏଠାରେ ଅଠଟି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭୈରବ ଓ ଚାରିଜଣ ପବନପୁତ୍ର ଅଛନ୍ତି।
ଏତେ ଦେଵଗଣାଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ରୌଦ୍ରାଶ୍ଚୈଵ ତଥା ଗଣାଃ 5.1.45.
ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବମାନ୍ୟ ଦଳ ଏବଂ ରୌଦ୍ର ସମୂହଗୁଡ଼ିକୁ ବି ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
ଦକ୍ଷଃ ପ୍ରଜାପତିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଦିତିର୍ଵୈ ଦେଵମାତରଃ । ସୁରଭୀପ୍ରମୁଖା ଗାଵଃ ସ୍ଥାଵରାଣି ଚରାଣି ଚ
ଦକ୍ଷ, ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଜାପତି, ଦିତି, ଦେବମାତା, ସୁରଭୀ ଆଦି ଗାଈମାନେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଚଳିତ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ।
ତୀର୍ଥାନି ଯାନି ସର୍ଵାଣି ନଦ୍ଯଃ ପ୍ରସ୍ରଵଣାନି ଚ
ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ନଦୀମାନେ ଏବଂ ଝରଣାମାନେ।
ସପ୍ତ ପୁର୍ଯସ୍ତ୍ରଯୋ ଗ୍ରାମା ନଵାରଣ୍ଯା ନଵୋଷରାଃ
ସାତଟି ସହର, ତିନୋଟି ଗାଁ, ନଉଟି ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ନଉଟି ଅଉଜାଡ଼ ଜାଗା।
ସମୁଦ୍ରାଶ୍ଚୈଵ ଚତ୍ଵାରୋ ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ ରାଜର୍ଷଯସ୍ତଥା ଶାଂତା ବ୍ରାହ୍ମଣା ଵେଦପାରଗାଃ
ଚାରିଟି ସମୁଦ୍ର, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରତ୍ନ, ଶାନ୍ତ ରାଜା ଋଷିମାନେ ଏବଂ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
ଵେଦାଃ ପୁରାଣସ୍ମୃତଯୋ ଗାଥା ଗୀତିପ୍ରହେ ଲିକାଃ
ବେଦ, ପୁରାଣ, ସ୍ମୃତି, ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ ରଚନାମାନେ।
ତସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ଜାତୋଽହଂ ଵିଜ୍ଵରୋଽମଲଃ
ତାଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମୁଁ ରୋଗମୁକ୍ତ ଏବଂ ପବିତ୍ର ହୋଇଗଲି।
ସ୍ନାତୋଽହଂ ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ଶୁଚିର୍ଭୂତ୍ଵା ସମାହିତଃ
ମୁଁ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ପବିତ୍ର ଏବଂ ଶାନ୍ତ ହୋଇଛି।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପଦ୍ମାଵତୀଂ ଶୁଦ୍ଧାଂ ସର୍ଵକାମଵରପ୍ରଦାମ୍
ପବିତ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ପଦ୍ମାବତୀଙ୍କୁ ଦେଖି।
ନ ଦୁଃଖୀ ନ ଚ ଦାରିଦ୍ରୋ ନ ମୂର୍ଖୋ ନାଜିତେଂଦ୍ରିଯଃ
ଏଠାରେ କେହି ଦୁଃଖୀ ନୁହଁନ୍ତି, ଦରିଦ୍ର ନୁହଁନ୍ତି, ମୂର୍ଖ ନୁହଁନ୍ତି, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ନୁହଁନ୍ତି।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ସର୍ଵମିତ୍ରାଣି ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଚୋପକାରିଣଃ 5.1.45.
ସମସ୍ତେ ପରସ୍ପର ସ୍ନେହୀ ଏବଂ ପରସ୍ପରକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି।
ଉଦ୍ଯାନାନି ଚ ରମ୍ଯାଣି ଵନାନ୍ଯୁପଵନାନି ଚ
ସେଠାରେ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଉଦ୍ୟାନ, ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ଉପବନ ଅଛି।
ନାନାରତ୍ନସମାକୀର୍ଣୈର୍ହେମକୁଂଭୈଃ ସୁଶୋଭନୈଃ
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରତ୍ନ ଏବଂ ଶୁଭ୍ର ସୁନାର ଘଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ସଦୈଵ ଵସତେ ଯତ୍ର ଉମଯା ସହ ଶଂକରଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଶିବ ସଦା ଉମାଙ୍କ ସହିତ ବାସ କରନ୍ତି।
ଚଂଦ୍ରଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନାକଲାପୂର୍ଣମରୀଚିଭିଃ ସଦା ବଭୌ
ସେଠା ସଦା ଚନ୍ଦ୍ରର ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଥାଏ।
ସଦୈଵ ପୁଷ୍ପିତା ଶ୍ଯାମା ବାଲ୍ଯରୂପଵତୀ ଯଥା
ସେଠା ସଦା ଫୁଲିଥିବା, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ଏବଂ ଯୁବତୀ ରୂପରେ ଦେଖାଯାଏ।
ଗିରିଗହ୍ଵରକୁଂଜେଷୁ ଗୁହାଧ୍ଵାଂତାଂତରେଷୁ ଚ
ପାହାଡ଼ର ଗୁହା ଏବଂ ଅନ୍ଧକାର ଗଭୀର ଗୁହାମାନେ।
ଗୃହଦୀର୍ଘିକାସୁ ରମ୍ଯାସୁ ଶାଲାମାଲାସୁ ସର୍ଵତଃ
ମନୋହର ଘର ତାଳାବ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଶାଳାମାଳା ମଧ୍ୟରେ।
କୁମୁଦ୍ଵତୀପ୍ରଫୁଲ୍ଲାନି ଵିରାଜଂତେ ସରାଂସି ଚ
ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫୁଲିଥିବା କୁମୁଦ୍ବତୀ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିବା ସରୋବରଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷକ ଦେଖାଯାଉଛି।
ନଦ୍ଯଃ ସରାଂସି ସର୍ଵାଣି ଵାପୀକୂପସୁପଲ୍ଵଲାଃ
ନଦୀ, ସମସ୍ତ ସରୋବର, ପୋଖରୀ, କୂଆଁ ଏବଂ ଜଳାଭୂମିଗୁଡ଼ିକ—
ଯସ୍ମାତ୍ସର୍ଵେଷୁ କାଲେଷୁ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲା ଚ କୁମୁଦ୍ଵତୀ 5.1.45.
ଯେହেতୁ ସମସ୍ତ ଋତୁରେ କୁମୁଦ୍ବତୀ ସଦା ଫୁଲିଥାଏ,
କୁମୁଦ୍ଵତ୍ଯାଂ ନରା ଯେ ତୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁର୍ଯୁଃ ସମାହିତାଃ
ଯେମାନେ ଏହି କୁମୁଦ୍ବତୀ ଉପରେ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି,
ଅକ୍ଷଯଂ ଲଭତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ପିତୄଣାଂ ଦତ୍ତମକ୍ଷଯମ୍
ସେମାନଙ୍କର ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ; ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ କେବେ ଶେଷ ହୁଏନି।
ଯତ୍କିଂଚିତ୍କ୍ରିଯତେ କର୍ମ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଚାକ୍ଷଯଂ ଭଵେତ୍
ସେଠାରେ କରାଯାଉଥିବା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅକ୍ଷୟ ଓ ଅଶେଷ ରହିଥାଏ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଞ୍ଚମ ଆଵନ୍ତ୍ଯଖଣ୍ଡେଽଵନ୍ତୀକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ କୁମୁଦ୍ଵତୀପ୍ରଭାଵକଥନଂନାମ ପଞ୍ଚଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଅବନ୍ତୀ କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ବିଷୟରେ, ଏକାଶୀହଜାର ପଦ୍ୟ ଥିବା ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ପୁରାଣର ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତ୍ୟ ଖଣ୍ଡରେ, 'କୁମୁଦ୍ବତୀର ମହିମା' ନାମକ ପଞ୍ଚଚାଳିଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଏଠି ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଶୃଣୁ ଵ୍ଯାସ ମହାଭାଗ ଯଥା ବ୍ରହ୍ମାବ୍ରଵୀତ୍ସୁରାନ୍
ହେ ବ୍ୟାସ, ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, କିପରି ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, ତାହା ଶୁଣ।