ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ପୁରୀ ଵ୍ଯାସ ଉଜ୍ଜଯିନୀ ସମାଶ୍ରିତାଃ
ଆଜିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ବ୍ୟାସ, ଯେଉଁମାନେ ଉଜ୍ଜୟିନୀ ନଗରୀକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛନ୍ତି—
ନ ତେଷାଂ ଦୁଷ୍କୃତଂ କିଂଚିଦ୍ଦେହେ ତିଷ୍ଠତି ପାପଜମ୍
ସେମାନଙ୍କର ଦେହରେ କୌଣସି ପାପ କିମ୍ବା ଦୁଷ୍କର୍ମର ଫଳ ରହିନଥାଏ।
ଵିଦ୍ଯାର୍ଥୀ ଗିରୀଶଂ ଧନାର୍ଥୀ ଧନେଶଂ ସୁତାର୍ଥୀ ସୁତେଶଂ ଦିନେଶଂ ସୁଖାର୍ଥୀ ୫୭ ଯ ଏତସ୍ଯାଂ ମହାଭାଗ ସଦା ଵସତି ମାନଵଃ
ଯେଉଁମାନେ ଜ୍ଞାନ ଚାହାନ୍ତି ସେମାନେ ଶିବଙ୍କୁ, ଧନ ଚାହାନ୍ତି ସେମାନେ ଧନର ଦେବତାଙ୍କୁ, ସନ୍ତାନ ଚାହାନ୍ତି ସେମାନେ ସନ୍ତାନର ଦେବତାଙ୍କୁ, ଏବଂ ସୁଖ ଚାହାନ୍ତି ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି—
ତତ୍ରୈଵ ଵସତେ ନିତ୍ଯଂ କଲ୍ପକୋଟିଶତାଧିକମ୍
ଏଠାରେ ଯିଏ ସଦା ବାସ କରେ, ସେ ଲକ୍ଷ-ଲକ୍ଷ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠି ରହିଥାଏ।
ଯ ଏତାଂ ଵୈ କଥାଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ପଠତେ ଶୃଣୁତେଽଥ ଵା 5.1.43.
ଏହି ପବିତ୍ର କଥାକୁ ଯିଏ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ—
thumb|400px|ସମୁଦ୍ରମନ୍ଥନମ୍ ଶୃଣୁଷ୍ଵ ଚାଦୃତୋ ଵ୍ଯାସ ବହୁପୁଣ୍ଯକୃତାଂ କଥାମ୍
ବ୍ୟାସ, ଏବେ ଆଗ୍ରହର ସହିତ ଏହି ଅନେକ ପୁଣ୍ୟର କଥା ଶୁଣ।
ଏକଦା ସର୍ଵରତ୍ନାନାଂ ହାନିର୍ଜାତା ଦୁରାତ୍ମଭିଃ
ଏକଥର, ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତି ଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ରତ୍ନ ହରାଇଯାଇଥିଲା।
ତଦା ସୁରାସୁରୈଃ ସର୍ଵୈର୍ମିଲିତ୍ଵା ମଥିତୋଂଽବୁ ଧିଃ
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଏକଠି ହୋଇ ସମୁଦ୍ରକୁ ମଥନ କଲେ।
କୂର୍ମପୃଷ୍ଠେ ଵିଧିଂ କୃତ୍ଵା ରତ୍ନାନି ଦୁଦୁହୁସ୍ତଦା
କୂର୍ମ ଆକୃତିର ପିଠକୁ ଆଧାର କରି, ସେମାନେ ତାହାଠାରୁ ରତ୍ନ ଉତ୍ପାଦନ କଲେ।
ତେନ କୃତ୍ଵା ଵିଷାଦୋଽଭୂଦ୍ଦେଵଦାନଵଯୋସ୍ତଦା
ଏହି କାରଣରୁ, ସେ ସମୟରେ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଃଖ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।
ଵାରିତଃ କଲହସ୍ତେନ ଦେଵଦୈତ୍ଯସମୁଦ୍ଭଵଃ
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବିବାଦ ଶାନ୍ତ ହେଲା।
ସାଗରାଂତେ ଚ ରତ୍ନାନି ତିଷ୍ଠଂତି ଵିଵିଧାନି ଚ
ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରତ୍ନ ରହିଗଲା।
ମଥ୍ଯତାମୁଦଧିଃ ଶୀଘ୍ରଂ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
ସମୁଦ୍ରକୁ ଶୀଘ୍ର ମଥନ କର, ଏଠାରେ ଅଧିକ ଚିନ୍ତା କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।
ମଥ୍ଯମାନେଂଽବୁଧୌ ତେଷାଂ ମଣିଃ ପ୍ରାପ୍ତଶ୍ଚ କୌସ୍ତୁଭଃ
ସମୁଦ୍ର ମଥନ ହେଉଥିବାବେଳେ, ସେମାନେ କୌସ୍ତୁଭ ନାମକ ମଣି ପାଇଲେ।
ଧନ୍ଵଂତରିରଥୋତ୍ପନ୍ନଶ୍ଚଂଦ୍ରୋ ଜାତୋଽପି ଵୈ ତତଃ 5.1.44.
ତାପରେ ଧନ୍ୱନ୍ତରି ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ, ଏବଂ ତାହାଠାରୁ ଚନ୍ଦ୍ରମା ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରଵା ହଯଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସୁଧା ରଂଭା ତତସ୍ତତଃ
ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବା ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା, ଅମୃତ ଏବଂ ରମ୍ଭା ପରେ ପରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ପାଂଚଜନ୍ଯସ୍ତଥା ଶଂଖଃ କରେ ତିଷ୍ଠତି ମୁରଦ୍ଵିଷଃ
ପଞ୍ଚଜନ୍ୟ ନାମକ ଶଂଖ ମୁର ଶତ୍ରୁଙ୍କ ହାତରେ ରହିଗଲା।
ଚତୁର୍ଦଶାପି ରତ୍ନାନି ପ୍ରାପ୍ତାନି ଵିଵିଧାନି ଚ
ଏଭଳିଭାବେ, ଚଉଦ ଧରଣର ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନ ମିଳିଲା।
ଗତ୍ଵା ତେ ଚ ସମାସୀନା ମଂତ୍ରଂ ଚକ୍ରୁଃ ପରସ୍ପରମ୍
ସେମାନେ ସେଠାକୁ ଯାଇ, ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ବସି, ପରସ୍ପରେ ଆଲୋଚନା କରିଲେ।
କୋଲାହଲସ୍ତଥୋତ୍ପନ୍ନୋ ନାରଦଃ ପୁନରଭ୍ଯଗାତ୍
ତାପରେ ବଡ଼ ହଲଚଲ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଏବଂ ନାରଦ ଆଉଥରେ ଆସିଲେ।
ମୋହନୀରୂପମାସ୍ଥାଯ ନାରୀଭୂତ୍ଵାଭ୍ଯଗାଦ୍ଧରିଃ
ହରି ମୋହନୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଜଣେ ଜିଅ ହୋଇ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।
ଵିହ୍ଵଲାଂଗାଶ୍ଚ ତେ ସର୍ଵେ କାମବାଣଵଶଂଗତାଃ
ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଅସ୍ଥିର ହେଇଗଲା, ଏବଂ ସେମାନେ କାମବାଣର ପ୍ରଭାବରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ହସ୍ତଲାଘଵଯୋଗେନ ଦେଵାନାମମୃତଂ ଦଦୌ
ଚତୁର୍ୟତା ସହିତ, ସେ ଦେବତାମାନେଂକୁ ଅମୃତ ଦେଲେ।
ତେଷାମଂତରଗୋ ଭୂତ୍ଵା ପପୌ ଚାମୃତମୁତ୍ତମମ୍
ସେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଉତ୍ତମ ଅମୃତ ପିଇଲେ।
ସୁଧାସ୍ପର୍ଶପ୍ରସଂଗେନ ନ ମମାରାସୁରସ୍ତଦା 5.1.44.
ଅମୃତ ସ୍ପର୍ଶ ହେବାରୁ, ସେଇ ସମୟରେ ଆସୁର ମରିଲେ ନାହିଁ।
ରାହୁକାଯାତ୍ସମୁଦ୍ଭୂତଂ ବହୁ ସୁସ୍ରାଵ ଶୋଣିତମ୍
ରାହୁଙ୍କ ଦେହରୁ ବହୁ ରକ୍ତ ବହିଗଲା।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ଶୁଚିର୍ଭୂତ୍ଵା ରାହୋର୍ଦର୍ଶନତତ୍ପରାଃ
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ପବିତ୍ର ହୋଇ, ସମସ୍ତେ ରାହୁଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଲାଗିରହିଲେ।
ଵାଂଛିତାର୍ଥମଵାପ୍ନୋତି ଗୋସହସ୍ର ଫଲଂ ଭଵେତ୍
ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ମିଳେ, ଏବଂ ହଜାର ଗାଈର ଫଳ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।
ଵିଭଜ୍ଯ ଭାଗାଂସ୍ତେ ସର୍ଵେ ପ୍ରାପ୍ଯ ରତ୍ନଭୁଜୋଽଭଵନ୍
ଭାଗ ବାଣ୍ଟି, ସମସ୍ତେ ମଣିମାଳିକାର ମାଲିକ ହେଲେ।
ସୂର୍ଯାଯ ଚ ଦଦୌ ହ୍ଯଶ୍ଵଂ ସପ୍ତାସ୍ଯଂ ଚାବ୍ଧିସଂଭଵମ୍
ସେ ସପ୍ତମୁଖ ଅଶ୍ୱ, ଯାହା ସମୁଦ୍ରରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା, ସେହିଠି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଲେ।