ସ୍ଵାହାକାରସ୍ଵଧାକାରଵଷଟ୍କାରଵିଵର୍ଜିତାଃ
ସେମାନେ 'ସ୍ୱାହା', 'ସ୍ୱଧା', 'ବଷଟ୍' ଉଚ୍ଚାରଣରୁ ବଞ୍ଚିତ ଥିଲେ।
ଦେଵତାଯତନଂ ନାସ୍ତି ତଥା ନୋ ଶିଵପୂଜନମ୍
ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ମନ୍ଦିର ନଥିଲା, ଏବଂ ଶିବଙ୍କ ପୂଜା ମଧ୍ୟ ହେଉନଥିଲା।
ସଦାଚାରଜନୋ ନାସ୍ତି ଦଯା ମାନଵିଵର୍ଜିତା
ସଦାଚାର ଲୋକ ନଥିଲେ; ଦୟା ଓ ମାନବତା ଅନୁପସ୍ଥିତ ଥିଲା।
ଏଵଂ ଵ୍ଯାସ ପୁରେ ତସ୍ମିନ୍ନଷ୍ଟପ୍ରାଯମିଦଂ ଜଗତ୍
ଏହିପରି, ହେ ବ୍ୟାସ, ସେଇ ସହରରେ, ଏହି ସଂସାର ପ୍ରାୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ତେନ ଦେଵଗଣାଃ ସର୍ଵେ ହତପ୍ରାଯା ହତୌଜସଃ
ତାହାର କାରଣରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରାୟଃ ସଂହାର ହୋଇଯାଇଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ହରାଇଗଲା ।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯକୃତସଂଧାନା ମଂତ୍ରଂ କୃତ୍ଵା ସମା ହିତାଃ 5.1.43.
ସେମାନେ ପରସ୍ପର ସମ୍ମିଳନ କରି, ଏକଠି ହୋଇ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କଲେ ।
ତ୍ରିଦଶାଃ କଥଯାମାସୁରାତ୍ମଵ୍ଯସନକାରଣମ୍
ତେବେ ଦେବତାମାନେ ନିଜ ଦୁଃଖର କାରଣ ବିଷୟରେ କଥା ହେବାକୁ ଲାଗିଲେ ।
ଜଗାମ ତ୍ରିଦଶୈଃ ସାର୍ଧଂ ମହାକାଲଵନୋତମମ୍
ସେ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ମହାକାଳବନର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ ।
ଯତ୍ରାଵଂତୀ ପୁରୀ ଦିଵ୍ଯା ସର୍ଵତୀର୍ଥନିଷେଵିତା
ଯେଉଁଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଅବନ୍ତୀ ପୁରୀ ଅଛି, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଯାଏଁ ସମ୍ମାନିତ ।
ସ୍ନାନଂ ଦାନଂ ଜପଂ ହୋମଂ କୃତ୍ଵା ରୁଦ୍ରସରେ ତଦା
ସେଠାରେ ରୁଦ୍ର ସରୋବରରେ ସ୍ନାନ, ଦାନ, ଜପ ଓ ହୋମ କରିଥିଲେ ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ଦେଵଦେଵ ମହାଦେଵ ଭକ୍ତାନାମଭଯଂକର
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ — ହେ ଦେବଦେବ, ହେ ମହାଦେବ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଭୟ ଦୂର କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁ,
ତ୍ରିପୁରୋନାମ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରୋ ଦେଵାନାଂ କଦନଂ ମହତ୍
ତ୍ରିପୁର ନାମକ ଦାନବରାଜ ଦେବତାମାନଙ୍କର ବଡ଼ ନାଶକ ହୋଇଯାଇଛି ।
ଵାସଯିତ୍ଵା ପୁରସ୍ତିସ୍ରୋ ଵିସ୍ତୀର୍ଣା ଵିଚରତ୍ଯଥ
ସେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ତିନିଟି ବିଶାଳ ପୁରୀ ତିଆରି କରି, ଏବେ ସ୍ବେଚ୍ଛାରେ ଘୁରୁଛି ।
ଏଵଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵାଃ କ୍ଷଯଂ ନୀତାଶ୍ଚରାଚରାଃ
ଏଭଳି କରି ସେ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ନାଶ କରିଦେଇଛି ।
ଋଷୀଣାମାଶ୍ରମାଃ ସର୍ଵେ ଯତୀନାମାଯତନାନି ଚ ।। ଏଵଂ କୃତ୍ଵା ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ଭ୍ରଷ୍ଟରାଜ୍ଯାଃ ପରାଜିତାଃ ।ଽ
ସମସ୍ତ ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଓ ଯତିମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯାଇଛି; ଏଭଳି ହେବାରୁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ରାଜ୍ୟ ହରାଇ, ପରାଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି ।
ଵିଚରଂତି ଯଥା ମର୍ତ୍ଯାସ୍ତ୍ରିପୁରେଣ ଦୁରାତ୍ମନା ।। 5.1.43.
ଏବେ ଦୁଷ୍ଟ ତ୍ରିପୁରର କାରଣରେ ଦେବତାମାନେ ମାନବମାନେଙ୍କ ପରି ଘୁରୁଛନ୍ତି ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ଵଧସ୍ତସ୍ଯ ଵିଚିଂତ୍ଯତାମ୍
ସେଥିପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ତାହାର ବିନାଶ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରାଯାଉ ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚସ୍ତସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସଂଶିତାତ୍ମନଃ
ଏଭଳି ଦୃଢ଼ଚିତ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି,
ଜଯୋପାଯଂ କରିଷ୍ଯାମି ଦୈତ୍ଯସ୍ଯାସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ
ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ ଉପରେ ବିଜୟ ପାଇବା ପାଇଁ ମୁଁ ଉପାୟ ଖୋଜିବି ।
ତପଶ୍ଚରତ ଯୂଯଂ ଵା ଆତ୍ମନୋ ଜଯକାଂକ୍ଷିଣଃ
ତୁମେମାନେ ନିଜ ବିଜୟ ଆଶାରେ ତପସ୍ୟା କର ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ତତ୍ରୈଵାଂତର୍ହିତଃ ଶିଵଃ
ଏଭଳି କହି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଶିବ ତିଅଁଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ ।
ଜଯାର୍ଥଂ ତସ୍ଯ ଦୈତ୍ଯସ୍ଯ ତ୍ରିପୁରସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ
ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ ତ୍ରିପୁର ଉପରେ ବିଜୟ ପାଇବା ପାଇଁ,
ମହିଷୈଶ୍ଚ ମହାମେଧ୍ଯୈଃ ପଶୁପୁଷ୍ପାର୍ଘତର୍ପଣୈଃ ପୂଜଯିତ୍ଵା ତଦା ଦେଵୀଂ ତାମୀଡେ ଵୃଷଭଧ୍ଵଜଃ
ବଡ଼ ବଂଶ ମହିଷ, ପଶୁ, ଫୁଲ, ପାଣି ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ତାପରେ ବୃଷଭ ଧ୍ୱଜୀ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଦୁର୍ଗାଂ ଭଗଵତୀଂ ଭଦ୍ରାଂ ଦୁର୍ଗସଂସାରତାରଣୀମ୍
ସେ ଦୁର୍ଗା ଭଗବତୀ, ଭଦ୍ରା, ଏହି କଠିନ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରାଉଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଦୈତ୍ଯମେଦୋମଦୋନ୍ମତ୍ତାଂ ରକ୍ତାଖ୍ଯାଂ ରକ୍ତଦଂତିକାମ୍
ଦେବୀ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ରକ୍ତ ଓ ମଜ୍ଜାରେ ମତ୍ତ, ରକ୍ତ ନାମକ, ରକ୍ତ ଦନ୍ତିକା ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ମହିଷଵାହିନୀଂ ଶ୍ଯାମାଂ ଯକ୍ଷାସନପରିଗ୍ରହାମ୍ 5.1.43.
ମହିଷ ଚଢ଼ିଥିବା, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ଯକ୍ଷମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ଆସନରେ ବସିଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ପୂଜଯିତ୍ଵା ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ଧ୍ଯାନମାସ୍ଥାଯ ସଂସ୍ଥିତଃ ପ୍ରସନ୍ନଵଦନା ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ପ୍ରାହ ଚଂଡିକା
ପୂଜା କରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୃଦୟରେ ଧ୍ୟାନରେ ବସିଥିଲେ, ମୃଦୁ ମୁହଁ ହୋଇ ଚଣ୍ଡିକା ସାମ୍ନାକୁ ଆସି କହିଲେ।
ସର୍ଵଂ ତ୍ଵଯୋକ୍ତଂ ଯଚ୍ଛାମି ଜଗତାମୁପକାରକମ୍
ତୁମେ ଯାହା ଚାହିଲେ, ଯାହା ଜଗତର ଉପକାର କରେ, ସେସବୁ ମୁଁ ଦେଉଛି।
ଯେନ ହନ୍ମି ମହାଦୈତ୍ଯଂ ତ୍ରିପୁରଂ ଦେଵକଂଟକ ମ୍
ଏହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ମହାଦୈତ୍ୟ ତ୍ରିପୁର, ଦେବମାନଙ୍କର ବିପଦକୁ ନଶ୍ୱ କରିବି।
ମଯା ଦତ୍ତଂ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୈତ୍ଯନାଶକରଂ ପରମ୍
ମୁଁ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୈତ୍ୟ ନଶ୍ୱ କରିବା ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଇଛି।