କ୍ଷୀଣପୁଣ୍ଯା ଭଵଂତୋ ଵୈ ବାଧଂତେ ତେନ ଵଃ ସୁରାଃ
ହେ ଦେବମାନେ, ତୁମମାନଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହେଲେ, ସେଥିରୁ ତୁମେ କଷ୍ଟ ଭୋଗ କର।
ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ଭଵଂତୋ ଵୈ ସ୍ନାନଦାନାଦିକଂ ଭୁଵି 5.1.42.
ସେଠାକୁ ଯାଇ, ତୁମେ ପୃଥିବୀରେ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଭ କାମ କର।
ଏତଚ୍ଛୁତ୍ଵା ଵଚସ୍ତସ୍ଯା ଵାଣ୍ଯାଶ୍ଚାକାଶଗଂ ତଦା
ତାଙ୍କର ଏହି କଥା ଆକାଶକୁ ଉଠିଗଲା ବୋଲି ଶୁଣି, ସେମାନେ—
ପୁନର୍ଜଗ୍ମୁଃ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ଯତ୍ର ମାହେଶ୍ଵରଂ ଵନମ୍
ପୁନି ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଅରଣ୍ୟକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଚାତୁର୍ଵର୍ଣ୍ଯସମାକୀର୍ଣାମୃଷିଗଂଧର୍ଵସେଵିତାମ୍
ସେଠା ସମସ୍ତ ଚାରି ଜାତିରେ ଭରିଥିଲା, ଋଷି ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସେବା କରୁଥିଲେ।
ଦରିଦ୍ରୋ ନ ଜଡୋ ମୂର୍ଖୋ ନ ରୋଗୀ ନ ଚ ମତ୍ସରୀ
ସେଠା କେହି ଦରିଦ୍ର, ମୂଢ, ଅଜ୍ଞାନୀ, ରୋଗୀ କିମ୍ବା ଇର୍ଷ୍ୟାଳୁ ନାହାନ୍ତି।
ଦାତା ଶାଂତାଃ ସୁଶୀଲାଶ୍ଚ ଜରାରୋଗଵିଵର୍ଜିଂତାଃ
ସେଠା ଲୋକମାନେ ଦାନଶୀଳ, ଶାନ୍ତ, ଭଲ ଚରିତ୍ର ଓ ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ଓ ରୋଗ ରହିତ।
ନରା ଯତ୍ର ନିଵସଂତି ନାର୍ଯଶ୍ଚୈଵ ପତିଵ୍ରତାଃ
ସେଠା ପୁରୁଷମାନେ ବସନ୍ତି, ଓ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସ୍ୱାମୀପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ।
ଈଦୃଶୀଂ ଚ ପୁରୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵା ହର୍ଷଂ ପରଂ ଗତାଃ
ଏପରି ସହର ଦେଖି, ଦେବମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ।
ପୁଣ୍ଯଵଦ୍ଭିଃ ସଦା ସେଵ୍ଯଂ ସର୍ଵତୀର୍ଥନିଷେ ଵିତମ୍
ପୁଣ୍ୟବାନମାନେ ସଦା ସେଠା ସେବା କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳ ରହିଛି।
ପୁଣ୍ଯଂ ଚାଥାକ୍ଷଯଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ପୁନର୍ଯାତାଃ ସୁରାଲଯମ୍
ପୁଣ୍ୟ ଓ ଅବିନାଶୀ ଫଳ ପାଇ, ଦେବମାନେ ପୁନି ନିଜ ଲୋକକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଯେଽସ୍ଯାଂ କୁର୍ଯୁର୍ମହାଭାଗାଃ ସ୍ନାନଂ ଦାନଂ ତଥାର୍ଚନମ୍ 5.1.42.
ଏହି ସହରରେ ଯେଉଁ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀମାନେ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ପୂଜା କରନ୍ତି,
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ଏତତ୍କାର୍ଯଂ ସଦା ବୁଧୈଃ
ତେଣୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ଏହି କାମ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ସଦା କରିବା ଉଚିତ।
କଲ୍ପେକଲ୍ପେ ଚ ଯସ୍ଯାଂ ଵୈ ତେନାଵଂତୀ ପୁରୀ ସ୍ମୃତା
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ଏହି ସହରକୁ ଅବନ୍ତୀ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଵୈ ତଦା ଦେଵାଃ ସ୍ଵଧାମ ପରମଂ ଗତାଃ
ଏପରି କହି, ଦେବମାନେ ସେମାନଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଯ ଏତାଂ ସୁକଥାଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ଚ ପାପହାରିଣୀମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଶୁଭ, ଦିବ୍ୟ ଓ ପୁଣ୍ୟମୟ, ପାପ ଦୂର କରୁଥିବା କଥାକୁ ପଢିବେ,
ଅପୁତ୍ରୋ ଲଭତେ ପୁତ୍ରମଧନୋ ଧନମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଯେଉଁଠାରେ ପୁଅ ନଥିଲେ, ସେଠାରେ ପୁଅ ମିଳିଯାଏ; ଗରିବ ଲୋକ ଧନ ଲଭେ।
ପୁଣ୍ଯଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ନରୋ ନିତ୍ଯଂ ଶିଵଲୋକେ ମହୀଯତେ
ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରିଲେ, ମଣିଷ ସଦା ଶିବଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ତଥାହଂ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୃଣୁଷ୍ଵ ତ୍ଵଂ ସମାହିତଃ
ଏହିପରି, ମୁଁ ଏବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି; ତୁମେ ମନ ଲଗାଇ ସୁଣ।
ତ୍ରିପୁରାଖ୍ଯୋ ମହାଦୈତ୍ଯଃ ସର୍ଵଦୈତ୍ଯଜନେଶ୍ଵରଃ
ତ୍ରିପୁର ନାମକ ବଡ଼ ଦାନବ ସବୁଦିନ ଦାନବମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଥିଲେ।
ଆତପେ ଚାଗ୍ନିସେଵାଂ ଵୈ ପ୍ରାଵୃଷି ମେଘଡଂବରମ୍
ତାପରେ ସେ ତାପରେ ଅଗ୍ନିକୁ ସେବା କଲେ; ବର୍ଷାକାଳରେ ମେଘର ଗୁଞ୍ଜନ ସହିଲେ।
ଶୀର୍ଣପତ୍ର ଜଲାହାରୋ ଵାଯୁଭକ୍ଷୀ ନିରାଶ୍ରଯଃ
ସେ ଝରିପଡ଼ିଥିବା ପତ୍ର ଖାଇଲେ, ପାଣି ପିଲେ, ବାତାସ ଖାଇଲେ ଓ ଅଶ୍ରୟ ବିନା ରହିଲେ।
ଏଵଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ତୁ ତପସ୍ତପ୍ତଂ ସୁଦୁଶ୍ଚରମ୍
ଏଭଳି ଭାବେ, ସେ ହଜାର ବର୍ଷ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ତପସ୍ୟା କଲେ।
ଵ୍ରିଯତାଂ ଭୋଽସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଵରଂ ମତ୍ତୋଭିଵାଂଛିତମ୍
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନବ, ତୁମେ ମୋଠାରୁ ଯେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହୁଁଛ, ଚୟନ କର।
ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ ଵିଧିନା ଦୈତ୍ଯସ୍ତ୍ରିପୁରସଂଜ୍ଞିତଃ ତ୍ରିପୁର ଉଵାଚ ଦେଵଦାନଗଂଧର୍ଵପିଶାଚୋରଗରାକ୍ଷସୈଃ
ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଏପରି କହିବା ପରେ, ତ୍ରିପୁର ନାମକ ଦାନବ କହିଲେ: 'ଦେବତା, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ପିଶାଚ, ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ସହିତ...'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସହସା ବ୍ରହ୍ମା ତତ୍ରୈଵାଂତରଧୀଯତ
ଏପରି କହି, ବ୍ରହ୍ମା ହଠାତ୍ ସେଠାରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ତଦାରଭ୍ଯ ମହାଦୈତ୍ଯୋ ଦେଵାନାଂ କଦନଂ ମହତ୍ 5.1.43.
ସେଇ ସମୟରୁ, ବଡ଼ ଦାନବ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ବଡ଼ ହାନି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଵାସଯିତ୍ଵା ଯତ୍ର ତତ୍ର ତ୍ରିପୁରାଣି ଚରାଣି ଚ
ସେ ତ୍ରିପୁର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚଳିତ ନଗରମାନେ ଯେଉଁଠି ଚାହିଲେ, ସେଠି ବସାଇଲେ।
ତେଷାଂ ଵୈ କଦନଂ ଚକ୍ରେ ନାନୋପାଯେନ ପାପଧୀଃ
ସେ ଭିନ୍ନ-ଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ତାଙ୍କ ମନ ଖରାପ ହୋଇ, ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ହିଂସା କଲେ।
ନ ଜୁହୁଯୁଶ୍ଚାଗ୍ନିହୋତ୍ରଂ ସୋମପାନଂ ନ କର୍ହିଚିତ୍
ସେମାନେ କେବେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କଲେ ନାହିଁ, କେବେ ମଧୁପାନ କଲେ ନାହିଁ।