ସରିତଃ ସାଗରାଃ ସର୍ଵେ ସରାଂସ୍ଯୁପଵନାନି ଚ
ସମସ୍ତ ନଦୀ, ସାଗର, ହ୍ରଦ ଓ ଉପବନମାନେ,
ଜ୍ଯୋତୀଂଷି ଚଂଦ୍ରସୂର୍ଯୌ ଚ ସର୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁମଯଂ ଜଗତ୍ 5.1.42.
ସମସ୍ତ ତାରା, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଭିତରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବ୍ୟାପ୍ତି ଅଛି,
ସର୍ଵମାଦାଯ ଭଗଵାଞ୍ଛଂକରସ୍ତତ୍ର ତିଷ୍ଠତି
ସମସ୍ତ କିଛି ନିଜ ଭିତରେ ଗ୍ରହଣ କରି, ଭଗବାନ ଶଙ୍କର ସେଠି ବସିଥାନ୍ତି,
ସର୍ଵଯଜ୍ଞମଯୋ ଵେଦଃ ସର୍ଵଧର୍ମମଯୀ ଦଯା
ବେଦ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ସାର, ଦୟା ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ମୂଳ,
ତସ୍ମାଦ୍ଧିତକରଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ କୁରୂଣାଂ ଵୈ ସୁରୋତ୍ତମାଃ
ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ଦେବମାନେ, କୁରୁମାନଙ୍କ ଏହି ଭୂମି ପ୍ରକୃତରେ ମଙ୍ଗଳକାରୀ,
ତସ୍ମାଦ୍ଦଶଗୁଣା କାଶୀ କାଶ୍ଯା ଦଶଗୁଣା ଗଯା
ଏହି କାରଣରୁ, କାଶୀ ଦଶଗୁଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ କାଶୀଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ଉତ୍ତମ ଗୟା,
ଉପରାଗସହସ୍ରାଣି ଵ୍ଯତିପାତାଯୁତାନି ଚ
ହଜାର ହଜାର ଗ୍ରହଣ ଓ ଦଶ ହଜାର ଯୋଗ,
ଲକ୍ଷମିଂଦୁକ୍ଷଯେ ଦାନଂ ସହସ୍ରଂ ଚାଯନଦ୍ଵଯେ
ଲକ୍ଷ ଚନ୍ଦ୍ର ଅସ୍ତ ହେବାବେଳେ ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ତାହା ଦୁଇ ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ହଜାର ଦାନ ସମାନ।
ତସ୍ମାଦ୍ଧିତକରା ଦେଵା ପୁରୀ ହ୍ଯେଷା କୁଶସ୍ଥଲୀ
ସେହିପରି, ହେ ଦେବମାନେ, ଏହି କୁଶସ୍ଥଳୀ ନାମକ ସହର ତୁମମାନେ ପାଇଁ ଭଲ।
ତତ୍ସର୍ଵଂ ଭୋଃ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ସର୍ଵଂ ତଚ୍ଚାକ୍ଷଯଂ ଭଵେତ୍
ହେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବମାନେ, ଏହି ସବୁ କଥା ଅବିନାଶୀ ହେବ।
କ୍ଷୀଣପୁଣ୍ଯା ଭଵଂତୋ ଵୈ ବାଧଂତେ ତେନ ଵଃ ସୁରାଃ
ହେ ଦେବମାନେ, ତୁମମାନଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହେଲେ, ସେଥିରୁ ତୁମେ କଷ୍ଟ ଭୋଗ କର।
ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ଭଵଂତୋ ଵୈ ସ୍ନାନଦାନାଦିକଂ ଭୁଵି 5.1.42.
ସେଠାକୁ ଯାଇ, ତୁମେ ପୃଥିବୀରେ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଭ କାମ କର।
ଏତଚ୍ଛୁତ୍ଵା ଵଚସ୍ତସ୍ଯା ଵାଣ୍ଯାଶ୍ଚାକାଶଗଂ ତଦା
ତାଙ୍କର ଏହି କଥା ଆକାଶକୁ ଉଠିଗଲା ବୋଲି ଶୁଣି, ସେମାନେ—
ପୁନର୍ଜଗ୍ମୁଃ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ଯତ୍ର ମାହେଶ୍ଵରଂ ଵନମ୍
ପୁନି ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଅରଣ୍ୟକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଚାତୁର୍ଵର୍ଣ୍ଯସମାକୀର୍ଣାମୃଷିଗଂଧର୍ଵସେଵିତାମ୍
ସେଠା ସମସ୍ତ ଚାରି ଜାତିରେ ଭରିଥିଲା, ଋଷି ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସେବା କରୁଥିଲେ।
ଦରିଦ୍ରୋ ନ ଜଡୋ ମୂର୍ଖୋ ନ ରୋଗୀ ନ ଚ ମତ୍ସରୀ
ସେଠା କେହି ଦରିଦ୍ର, ମୂଢ, ଅଜ୍ଞାନୀ, ରୋଗୀ କିମ୍ବା ଇର୍ଷ୍ୟାଳୁ ନାହାନ୍ତି।
ଦାତା ଶାଂତାଃ ସୁଶୀଲାଶ୍ଚ ଜରାରୋଗଵିଵର୍ଜିଂତାଃ
ସେଠା ଲୋକମାନେ ଦାନଶୀଳ, ଶାନ୍ତ, ଭଲ ଚରିତ୍ର ଓ ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ଓ ରୋଗ ରହିତ।
ନରା ଯତ୍ର ନିଵସଂତି ନାର୍ଯଶ୍ଚୈଵ ପତିଵ୍ରତାଃ
ସେଠା ପୁରୁଷମାନେ ବସନ୍ତି, ଓ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସ୍ୱାମୀପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ।
ଈଦୃଶୀଂ ଚ ପୁରୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵା ହର୍ଷଂ ପରଂ ଗତାଃ
ଏପରି ସହର ଦେଖି, ଦେବମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ।
ପୁଣ୍ଯଵଦ୍ଭିଃ ସଦା ସେଵ୍ଯଂ ସର୍ଵତୀର୍ଥନିଷେ ଵିତମ୍
ପୁଣ୍ୟବାନମାନେ ସଦା ସେଠା ସେବା କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳ ରହିଛି।
ପୁଣ୍ଯଂ ଚାଥାକ୍ଷଯଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ପୁନର୍ଯାତାଃ ସୁରାଲଯମ୍
ପୁଣ୍ୟ ଓ ଅବିନାଶୀ ଫଳ ପାଇ, ଦେବମାନେ ପୁନି ନିଜ ଲୋକକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଯେଽସ୍ଯାଂ କୁର୍ଯୁର୍ମହାଭାଗାଃ ସ୍ନାନଂ ଦାନଂ ତଥାର୍ଚନମ୍ 5.1.42.
ଏହି ସହରରେ ଯେଉଁ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀମାନେ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ପୂଜା କରନ୍ତି,
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ଏତତ୍କାର୍ଯଂ ସଦା ବୁଧୈଃ
ତେଣୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ଏହି କାମ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ସଦା କରିବା ଉଚିତ।
କଲ୍ପେକଲ୍ପେ ଚ ଯସ୍ଯାଂ ଵୈ ତେନାଵଂତୀ ପୁରୀ ସ୍ମୃତା
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ଏହି ସହରକୁ ଅବନ୍ତୀ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଵୈ ତଦା ଦେଵାଃ ସ୍ଵଧାମ ପରମଂ ଗତାଃ
ଏପରି କହି, ଦେବମାନେ ସେମାନଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଯ ଏତାଂ ସୁକଥାଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ଚ ପାପହାରିଣୀମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଶୁଭ, ଦିବ୍ୟ ଓ ପୁଣ୍ୟମୟ, ପାପ ଦୂର କରୁଥିବା କଥାକୁ ପଢିବେ,
ଅପୁତ୍ରୋ ଲଭତେ ପୁତ୍ରମଧନୋ ଧନମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଯେଉଁଠାରେ ପୁଅ ନଥିଲେ, ସେଠାରେ ପୁଅ ମିଳିଯାଏ; ଗରିବ ଲୋକ ଧନ ଲଭେ।
ପୁଣ୍ଯଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ନରୋ ନିତ୍ଯଂ ଶିଵଲୋକେ ମହୀଯତେ
ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରିଲେ, ମଣିଷ ସଦା ଶିବଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ତଥାହଂ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୃଣୁଷ୍ଵ ତ୍ଵଂ ସମାହିତଃ
ଏହିପରି, ମୁଁ ଏବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି; ତୁମେ ମନ ଲଗାଇ ସୁଣ।
ତ୍ରିପୁରାଖ୍ଯୋ ମହାଦୈତ୍ଯଃ ସର୍ଵଦୈତ୍ଯଜନେଶ୍ଵରଃ
ତ୍ରିପୁର ନାମକ ବଡ଼ ଦାନବ ସବୁଦିନ ଦାନବମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଥିଲେ।