ମହାଵିନାଯକଃ ଖ୍ଯାତସ୍ତସ୍ମାଲ୍ଲୋକେଽଭଵନ୍ମୁନେ
ଏହିଠାରୁ, ମୁନି, ସେ ଲୋକରେ ମହାବିନାୟକ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ମାସେମାସେ ଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂ ଯୋ ଗଣେଶଂ ପୂଜଯେଦ୍ଦ୍ଵିଜ
ପ୍ରତିମାସରେ ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ ଯେ ଦ୍ୱିଜ ଗଣେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି—
ସ୍ଵେଦବିଂଦୁରଥୋ ତସ୍ଯ ଲଲାଟାଦପତଦ୍ଭୁଵି 5.1.37.
ତାପରେ ତାଙ୍କର ଲଳାଟରୁ ଏକ ପସିନା ବିନ୍ଦୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା।
ଆଵନ୍ତ୍ଯେ ଵିଷଯେ ଜାତୋ ଲୋହିତାଂଗୋ ଧରାସୁତଃ
ଅବନ୍ତି ଅଞ୍ଚଳରେ ଧରାପୁତ୍ର ଲାଲ ଦେହରେ ଜନ୍ମିଲେ।
ନାମଭିର୍ବ୍ରହ୍ମଣା ସ୍ତୁତ୍ଵା ଗ୍ରହମଧ୍ଯେଽଧିରୋପିତଃ
ବ୍ରହ୍ମା ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସ୍ତୁତି କରି, ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସାଇଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଣା ସ୍ଥାପିତଂ ଲିଂଗଂ ଗଣଗଂଧର୍ଵସେଵିତମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଲିଙ୍ଗ, ଯାହାକୁ ଗଣ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସେବନ୍ତି—
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଂଗାରେଶ୍ଵରଂ ସୋଥ ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାତକୈଃ
ଏଠାରେ ଅଙ୍ଗାରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ଯାଵତ୍ପୂର୍ଣାଶ୍ଚତସ୍ରଃ ସ୍ଯୁସ୍ତାଵତ୍କାର୍ଯାଃ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଚାରିଟି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାମାନେ ଉତ୍ସାହରେ କରିବା ଉଚିତ।
ଗୁଡପୀଠମଯାଃ କାର୍ଯା ରକ୍ତଵସ୍ତ୍ରସମନ୍ଵିତାଃ
ଗୁଡ଼ର ପିଠା ତିଆରି କରି, ଲାଲ କପଡ଼ା ସହ ଦେବା ଉଚିତ।
ତିଲତଣ୍ଡୁଲସଂପୂର୍ଣମେକଂ ତତ୍ରୈଵ କାରଯେତ୍
ଏଠାରେ ଏକଟି ତିଳ ଓ ଚାଉଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଉତ୍ତରୀଭିଶ୍ଚତୁର୍ଥଂ ଚ ପଞ୍ଚମଂ ମୂଲକୈସ୍ତଥା
ଉତ୍ତର ଦିଗର ମୂଳ ଦ୍ୱାରା ଚତୁର୍ଥ ଓ ପଞ୍ଚମଟି ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
କୁଜାଯ ଲୋହିତାଂଗାଯ ଗ୍ରହମଘ୍ଯସ୍ଥିତାଯ ଚ
କୁଜ, ଲୋହିତାଙ୍ଗ ଓ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ତାଙ୍କ ପାଇଁ—
ଶିଵଲଲାଟସଂଭୂତ ଧରଣୀଗର୍ଭସଂଭଵ 5.1.37.
ଶିବଙ୍କ ଲଳାଟରୁ ଜନ୍ମିଥିବା, ଧରା ଗର୍ଭରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ—
ଜ୍ଵଲିତାଂଗାରଵର୍ଣାଭ ସ୍ନିଗ୍ଧଵିଦ୍ରୁମଭା ସୁର
ଦେବତା, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଙ୍ଗାର ସଦୃଶ ରଙ୍ଗ ଓ ମୃଦୁ ପ୍ରବାଳ ରୂପ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଥିବା—
ଆଵନ୍ତ୍ଯମଣ୍ଡଲେ ଜାତୋ ଧରଣ୍ଯାଂ ଚ ଶିଵେନ ଵୈ
ଅବନ୍ତୀ ମଣ୍ଡଳରେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ଏଵଂ ସଂପୂଜିତୋ ଭୌମଶ୍ଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂ ମୁନିସତ୍ତମ
ଏଭଳି ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ ଭୂମିପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ମୃତଃ ସ୍ଵର୍ଗମଵାପ୍ନୋତି ଯାଵଦିନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ
ଏଭଳି ପୂଜା କରି ଯେଉଁଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, ସେ ଚୌଦ ଇନ୍ଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଚାମୁଂଡାଯାସ୍ତତୋ ରକ୍ତମଭୂଦାସ୍ଯଂ ଚ ଭାସୁରମ୍
ତାପରେ ଚାମୁଣ୍ଡାଙ୍କ ଦେହରୁ ରକ୍ତ ବହିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା।
କୃଷ୍ଣଂ କୃତାଂତକଲ୍ପାଂତଂ କରାଲଦଶନାଧରମ୍
ତାଙ୍କର ଦେହ କଳା, ସମୟର ଶେଷ ଭଳି ଭୟଙ୍କର, ତୀବ୍ର ଦାନ୍ତ ଓ ଠୋଠ ଥିଲା।
ଘୋରଘର୍ଘରନିର୍ଘୋଷସ୍ଫୀତଫେତ୍କାରଵିସ୍ଵରମ୍
ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଓ ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱନି ସହିତ, ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଭୟ ଭରା ଓ ଉତ୍ତେଜିତ ଥିଲା।
ତସ୍ମିନ୍ମୁଖେ କପାଲାଗ୍ରଂ ନିଧାଯ ରୁଷିତାନନା
ସେଇ ମୁହଁରେ ଖପର ର ଟିପ୍ ପକାଇ, ତାଙ୍କର ମୁହଁ କ୍ରୋଧରେ ତୀବ୍ର ହେଲା।
ତଯା ପିବଂତ୍ଯା ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରଃ ଶରୀରେ କୃଶତାଂ ଗତଃ
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାନ କରିବା ସମୟରେ ଦେତ୍ୟାଧିପତିର ଶରୀର କ୍ଷୀଣ ହେଇଗଲା।
ଇତ୍ଥଂ ନିର୍ଵୀର୍ଯଦେହୋଽସୌ ବଭୂଵାଂଧ କଦାନଵଃ
ଏଭଳି ତାଙ୍କର ଶରୀର ଶକ୍ତିହୀନ ହେଇ, ସେଇ ଦାନବ ଅନ୍ଧା ହେଲା।
ତୀଵ୍ରଂ ଭଯଂ ସମାସାଦ୍ଯ ପ୍ରାଣତ୍ରାଣପରାଯଣଃ
ତୀବ୍ର ଭୟରେ ପଡି, ସେ ଜୀବନ ରକ୍ଷାରେ ମାତ୍ର ଲାଗି ରହିଲା।
କୃତାଂଜଲିପୁଟୋ ଭୂତ୍ଵା ରୋମାଂଚିତଶରୀରକଃ
ହାତ ଯୋଡି ଦଣ୍ଡବତ୍ କଲା, ଶରୀର ରୋମାଞ୍ଚିତ ହେଲା।
ଲୋକାନାଂ କାରଣଂ ଦେଵଂ ଵିବୁଧାଧି ପତିଂ ପ୍ରଭୁମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତର କାରଣ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପତି, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲା।
ଶ୍ଲାଘ୍ଯଂ ଶିଵଂ ଚ ତୁଷ୍ଟାଵ ଦେଵଂ ଚଂଦ୍ରାର୍ଧଶେଖରମ୍ ।। 5.1.38.
ସେ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ ଶିବଙ୍କୁ, ଚନ୍ଦ୍ରାର୍ଧ ଶିରୋଭୂଷଣ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲା।
ସଂସାରହେତୁରପି ଯଃ ପୁନରଂତକାଲେ ତଂ ଶଂକରଂ ଶରଣଦଂ ଶରଣଂ ଵ୍ରଜାମି
ଯିଏ ସଂସାରର କାରଣ, କିନ୍ତୁ ସମୟର ଶେଷରେ ଶରଣ ଦେଇଥାନ୍ତି—ମୁଁ ସେଇ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଶରଣ ନେଉଛି।
ଯଂ ଯୋଗିନୋ ଵିଗତମୋହତମୋରଜସ୍କା ଭକ୍ତ୍ଯୈକତାନମନସୋ ଵିନିଵୃତ୍ତକାମାଃ
ଯାହାକୁ ଯୋଗୀମାନେ ମୋହ ଓ ଅନ୍ଧକାର ଛାଡି, ଏକାଗ୍ର ଭକ୍ତିରେ ମନ ଲଗାଇ, ସମସ୍ତ କାମନା ତ୍ୟାଗ କରି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ଯଶ୍ଚଂଦ୍ରଖଂଡମମଲଂ ଵିଲସନ୍ମଯୂଖଂ ବଦ୍ଧ୍ଵା ସଦା ସୁରସରିଚ୍ଛିରସା ବିଭର୍ତି
ଯିଏ ସଦା ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ରାର୍ଧକୁ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଦେବୀ ଗଙ୍ଗା ସହିତ ଧରିଥାନ୍ତି, ଯାହାର କିରଣ ଚମକୁଛି।