ସ ଧ୍ଯାଯତି କିମର୍ଥଂ ତନ୍ନ ଵିଦ୍ମଃ ପରମାର୍ଥିନଃ
ସେ ଧ୍ୟାନରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଅଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କାହିଁକି ଏହିପରି କରୁଛନ୍ତି, ଆମେ ଜାଣିନାହୁଁ; କାରଣ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସତ୍ୟରେ ଲୀନ ଅଛନ୍ତି।
ମଧ୍ଯେ ଵଯସି ଵର୍ତଂତୀ ଯାସୀଦ୍ଦାକ୍ଷାଯଣୀ ସତୀ
ଯୁବତୀ ଅବସ୍ଥାରେ ଦକ୍ଷଙ୍କ କନ୍ୟା ସତୀ ବଞ୍ଚୁଥିଲେ।
ନିମଂତ୍ରିତୋ ନ ମେ ଭର୍ତା ଇତି କୋପଂ ଚକାର ଯା
ମୋର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଦିଆଯାଇନାହିଁ ବୋଲି ସେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।
ଭଵଭାର୍ଯା ଭଵିତ୍ରୀତି ନାନ୍ଯଂ ଵରମଚିଂତଯତ୍
ସେ ଭବଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ହେବେ ବୋଲି ଭାବିଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବିନଥିଲେ।
କଥଂ ହି ଶଂକରୋ ଦେଵୋ ମମ ଭର୍ତା ଭଵିଷ୍ଯତି
କିପରି ମୋର ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ଦେବାଦିଦେବ ଶଙ୍କର ହେବେ?
ତତଃ ସମାଗତା ଦେଵାଃ କୃତ୍ଵାଗ୍ରେ ବଲସୂଦନମ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏକଠା ହେଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ସେନାନାଶକଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖିଲେ।
ତେ ସୁରାସ୍ତତ୍ସ୍ତୁତି କୃତ୍ଵା ଵାକ୍ଯମେତତ୍ସମୈରଯନ୍
ସେଇ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଥମେ ସ୍ତୁତି କରି, ପରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ତତୋଽଵୋଚତ୍ସୁରାନ୍ବ୍ରହ୍ମା ଜ୍ଞାତଂ କାର୍ଯଂ ସମାହିତମ୍
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ, 'କାର୍ଯ୍ୟଟି ଜଣାପଡ଼ିଛି ଏବଂ ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କରାଯାଇଛି।'
ତଥା ଯତଧ୍ଵଂ ଦେଵେଶଂ ଯଥା ଵାଂଛତି ପାର୍ଵତୀମ୍ 5.1.34.
ସେହିପରି କାମ କର, ହେ ଦେବତାମାନେ, ଯେପରି ଦେବାଦିଦେବ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ତତୋ ମେରୁଂ ସମାଗତ୍ଯ ପୁନର୍ମଂତ୍ରଂ ପ୍ରଚକ୍ରିରେ
ତାପରେ ସେମାନେ ମେରୁ ପାହାଡ଼ରେ ଏକଠା ହେଇ ପୁନିଥରେ ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ବକ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ପ୍ରତିପନ୍ନଂ ଚ ଦେଵେନ ସ୍ଵାଂଗାତ୍ସେନା ପତିଂ ପ୍ରତି
ଦେବତା ନିଜ ଦେହରୁ ସେନାପତି ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି କଲେ।
ଇତି ସଂଚିତ୍ଯ ଦେଵେଶଃ କାମମାହୂଯ ସତ୍ଵରମ୍
ଏପରି ଭାବେ ନିଷ୍ପତ୍ତି କରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଠାକୁର ଶୀଘ୍ର କାମଦେବଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।
ଯଥା ଦେଵୋ ଭଜେଦ୍ଦେଵୀଂ ତଥା କାମ ଵିଧୀଯତାମ୍
ହେ କାମଦେବ, ଏପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା କର, ଯେଉଁପରି ଦେବତା ଦେବୀଙ୍କୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି।
କାମୋ ଵାକ୍ଯଂ ହରେଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରହସ୍ଯେଦମୁଵାଚ ହ
ହରିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, କାମଦେବ ହସି ଏହିପରି କହିଲେ।
ତସ୍ମିନ୍କ୍ଷଣେଽଥ ଶକ୍ରେଣ କାମଵାକ୍ଯାଦନଂତରମ୍
ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, କାମଦେବଙ୍କ କଥା ପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ଲବ୍ଧ୍ଵା କାମୋ ମଧୁଂ ମିତ୍ରଂ ପ୍ରତସ୍ଥେ ଭାର୍ଯଯା ସହ
ମଧୁ ଓ ମିତ୍ରଙ୍କୁ ପାଇ, କାମଦେବ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ଯତ୍ର ଦେଵାଧିଦେଵେଶୋ ଦେଵଦାରୁଵନେ ସ୍ଥିତଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଦେବାଦିଦେବ ଦେବଦାରୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସିଥିଲେ।
ଚୂତଵୃକ୍ଷାଶ୍ରିତଃ କାମୋ ଯାଵଦ୍ବାଣଂ ସୁମୋହନମ୍
ଚାମ୍ପା ଗଛ ତଳେ ରହି, କାମଦେବ ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଶର ତିଆରି କଲେ।
ତ୍ଯକ୍ତଧ୍ଯାନଵ୍ରତୋ ଦେଵୋ ହୃଷ୍ଟଶ୍ଚାହ୍ରାଦଚେତନଃ 5.1.34.
ଧ୍ୟାନ ଓ ବ୍ରତ ଛାଡି ଦେବତା ଖୁସି ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ମନେ ଆନନ୍ଦ କିମ୍ବା ଜାଣିବା ନଥିଲା।
ଚୂତଵୃକ୍ଷାଶ୍ରିତଂ କାମମପଶ୍ଯଚ୍ଚ ରୁଷାନ୍ଵିତଃ
ମାଞ୍ଜି ଗଛ ତଳେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିବା କାମକୁ ଦେବତା ଦେଖିଲେ, ସେ ରାଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
ଦେଵୋଽପ୍ଯନ୍ତର୍ଦଧେ ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଥାନାଦାଶୁ ଗଣୈଃ ସହ
ଦେବତା ତାଙ୍କର ସହାୟମାନଙ୍କ ସହିତ ସେଠାରୁ ଶୀଘ୍ର ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ଭସ୍ମୀକୃତଂ ପତିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିଲଲାପ ସୁଦୁଃଖିତା
ପତିକୁ ଭସ୍ମ ହୋଇଯିବା ଦେଖି, ସେ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ବିଳାପ କରିଲେ।
ଆଶ୍ଵାସଯଂତୀଂ କୃପଯା ସଖୀମିଵ ସୁଦୁଃ ଖିତାମ୍
ସେ ଦୁଃଖିତ ସଖୀକୁ ଦୟାରେ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ, ଯେପରି ଏକ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିବା ମିତ୍ରକୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦିଆଯାଏ।
ସର୍ଵକାର୍ଯାଣ୍ଯନଂଗୋପି ମିତ୍ରକାର୍ଯଂ ଵିଧାନତଃ
ଅନଙ୍ଗ ଦେବତା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଅନୁପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ମିତ୍ରମାନଙ୍କର କାମ ନିୟମାନୁସାରେ ସଫଳ କରିଥିଲେ।
ତତଃ ଶଂଭୋରନୁଧ୍ଯାନାତ୍ଥାସ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ
ଏହାପରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରିଲେ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତତ୍ପୁତ୍ରୋ ଭଵିତା ଦେହୀ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନୋନାମ ତେ ପତିଃ
ତୁମର ପତି ଭାବରେ ଦେହ ନେଇ ଏକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେବେ, ତାହାର ନାମ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ।
ଅଚିଂତଯତ୍ତଦା ଦେଵୀ ଉମାପି ହିମଵଦ୍ଗୃହେ
ସେ ସମୟରେ ଦେବୀ ଉମା ମଧ୍ୟ ହିମବତଙ୍କ ଘରେ ଏହି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ।
କଥଂ ଭର୍ତ୍ତା ଭଵେଦ୍ଦେଵଃ କାମସ୍ଯୋତ୍ଥାପନଂ କଥମ୍ 5.1.34.
ଦେବତା କିପରି ପତି ହେବେ? କାମକୁ କିପରି ପୁନଃ ଉତ୍ଥାପନ କରାଯିବ?
ଏଵଂ ସଂଚିଂତଯିତ୍ଵାଥ ସଖୀଭିଃ ସହିତା ତତଃ
ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ସଖୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଏକଠା ହେଲେ।
ଵର୍ଷାସ୍ଵଭ୍ରାଵକାଶସ୍ଥା ହେମଂତେ ଜଲଶାଯିନୀ
ବର୍ଷା ଋତୁରେ ସେ ଆକାଶରେ ରହିଥିଲେ; ହେମନ୍ତ ଋତୁରେ ଜଳରେ ଶୟନ କରିଥିଲେ।