ତାରକଂ ଚ ତଥା ଦୈତ୍ଯଂ ହତ୍ଵା ଯତ୍ର ସୁରଦ୍ଵିଷମ୍
ଏଠିଏ ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ତାରକ ଦାନବକୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ।
କଥଂ ସ୍କଂଦଃ ସମୁତ୍ପନ୍ନ ଏତଦିଚ୍ଛାମି ଵେଦିତୁମ୍
ସ୍କନ୍ଦ କିପରି ଜନ୍ମ ନେଲେ? ଏହି କଥା ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ।
ସନତ୍କୁମାର ଉଵାଚ ପୁରା ଦେଵାସୁରେ ଯୁଦ୍ଧେ ନିର୍ଜିତା ଦାନଵୈଃ ସୁରାଃ
ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ: ପୁରୁଣା ଦିନରେ ଦେବତା ଓ ଦାନବଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ, ଦେବତାମାନେ ଦାନବମାନଙ୍କ ଠାରୁ ପରାଜିତ ହେଇଥିଲେ।
ତତ୍ର ତୁ ଦେଵ ରାଜେନ ତପସୋଗ୍ରେଣ ଵୈ ମୁନେ
ସେଠାରେ ଦେବତାଙ୍କ ରାଜା ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ମୁନି।
ତତସ୍ତୁଷ୍ଟୋ ମହାଦେଵଃ ଶକ୍ରସ୍ଯାଭିମୁଖଃ ସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ ମହାଦେବ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଢ଼ି ହେଲେ।
ମହାସେନାପତିଂ ଦେଵ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ପରମେଶ୍ଵର
ହେ ପରମେଶ୍ୱର, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଏକ ମହାସେନାପତି ଦିଅ।
ସେନାନ୍ଯାଂ ଚ ମହାସେନଂ ସୁରାଣାଂ ଭଯହାରକମ୍
ସେନାପତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତାଙ୍କ ଭୟ ଦୂର କରୁଥିବା ମହାସେନକୁ ଦିଅ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଂତର୍ଦଧେ ଦେଵଃ ସର୍ଵଭୂତପତିର୍ହରଃ
ଏଭଳି କହି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ନାଥ ହରା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ଦେଵଦାରୁଵନେ ତସ୍ଥୌ ଜ୍ଞାନଧ୍ଯାନପରୋଽଭଵତ୍ 5.1.34.
ସେ ଦେବଦାରୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ରହି, ଜ୍ଞାନ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହେଲେ।
ଧ୍ଯାଯଂତି ନିଯତାତ୍ମନଃ ପ୍ରାଣାଯାମପରା ମୁନେ
ଯେମାନେ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ଧ୍ୟାନ ଓ ପ୍ରାଣାୟାମରେ ଲିନ ହେଇଥିଲେ, ମୁନି।
ସ ଧ୍ଯାଯତି କିମର୍ଥଂ ତନ୍ନ ଵିଦ୍ମଃ ପରମାର୍ଥିନଃ
ସେ ଧ୍ୟାନରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଅଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କାହିଁକି ଏହିପରି କରୁଛନ୍ତି, ଆମେ ଜାଣିନାହୁଁ; କାରଣ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସତ୍ୟରେ ଲୀନ ଅଛନ୍ତି।
ମଧ୍ଯେ ଵଯସି ଵର୍ତଂତୀ ଯାସୀଦ୍ଦାକ୍ଷାଯଣୀ ସତୀ
ଯୁବତୀ ଅବସ୍ଥାରେ ଦକ୍ଷଙ୍କ କନ୍ୟା ସତୀ ବଞ୍ଚୁଥିଲେ।
ନିମଂତ୍ରିତୋ ନ ମେ ଭର୍ତା ଇତି କୋପଂ ଚକାର ଯା
ମୋର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଦିଆଯାଇନାହିଁ ବୋଲି ସେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।
ଭଵଭାର୍ଯା ଭଵିତ୍ରୀତି ନାନ୍ଯଂ ଵରମଚିଂତଯତ୍
ସେ ଭବଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ହେବେ ବୋଲି ଭାବିଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବିନଥିଲେ।
କଥଂ ହି ଶଂକରୋ ଦେଵୋ ମମ ଭର୍ତା ଭଵିଷ୍ଯତି
କିପରି ମୋର ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ଦେବାଦିଦେବ ଶଙ୍କର ହେବେ?
ତତଃ ସମାଗତା ଦେଵାଃ କୃତ୍ଵାଗ୍ରେ ବଲସୂଦନମ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏକଠା ହେଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ସେନାନାଶକଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖିଲେ।
ତେ ସୁରାସ୍ତତ୍ସ୍ତୁତି କୃତ୍ଵା ଵାକ୍ଯମେତତ୍ସମୈରଯନ୍
ସେଇ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଥମେ ସ୍ତୁତି କରି, ପରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ତତୋଽଵୋଚତ୍ସୁରାନ୍ବ୍ରହ୍ମା ଜ୍ଞାତଂ କାର୍ଯଂ ସମାହିତମ୍
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ, 'କାର୍ଯ୍ୟଟି ଜଣାପଡ଼ିଛି ଏବଂ ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କରାଯାଇଛି।'
ତଥା ଯତଧ୍ଵଂ ଦେଵେଶଂ ଯଥା ଵାଂଛତି ପାର୍ଵତୀମ୍ 5.1.34.
ସେହିପରି କାମ କର, ହେ ଦେବତାମାନେ, ଯେପରି ଦେବାଦିଦେବ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ତତୋ ମେରୁଂ ସମାଗତ୍ଯ ପୁନର୍ମଂତ୍ରଂ ପ୍ରଚକ୍ରିରେ
ତାପରେ ସେମାନେ ମେରୁ ପାହାଡ଼ରେ ଏକଠା ହେଇ ପୁନିଥରେ ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ବକ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ପ୍ରତିପନ୍ନଂ ଚ ଦେଵେନ ସ୍ଵାଂଗାତ୍ସେନା ପତିଂ ପ୍ରତି
ଦେବତା ନିଜ ଦେହରୁ ସେନାପତି ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି କଲେ।
ଇତି ସଂଚିତ୍ଯ ଦେଵେଶଃ କାମମାହୂଯ ସତ୍ଵରମ୍
ଏପରି ଭାବେ ନିଷ୍ପତ୍ତି କରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଠାକୁର ଶୀଘ୍ର କାମଦେବଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।
ଯଥା ଦେଵୋ ଭଜେଦ୍ଦେଵୀଂ ତଥା କାମ ଵିଧୀଯତାମ୍
ହେ କାମଦେବ, ଏପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା କର, ଯେଉଁପରି ଦେବତା ଦେବୀଙ୍କୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି।
କାମୋ ଵାକ୍ଯଂ ହରେଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରହସ୍ଯେଦମୁଵାଚ ହ
ହରିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, କାମଦେବ ହସି ଏହିପରି କହିଲେ।
ତସ୍ମିନ୍କ୍ଷଣେଽଥ ଶକ୍ରେଣ କାମଵାକ୍ଯାଦନଂତରମ୍
ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, କାମଦେବଙ୍କ କଥା ପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ଲବ୍ଧ୍ଵା କାମୋ ମଧୁଂ ମିତ୍ରଂ ପ୍ରତସ୍ଥେ ଭାର୍ଯଯା ସହ
ମଧୁ ଓ ମିତ୍ରଙ୍କୁ ପାଇ, କାମଦେବ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ଯତ୍ର ଦେଵାଧିଦେଵେଶୋ ଦେଵଦାରୁଵନେ ସ୍ଥିତଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଦେବାଦିଦେବ ଦେବଦାରୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସିଥିଲେ।
ଚୂତଵୃକ୍ଷାଶ୍ରିତଃ କାମୋ ଯାଵଦ୍ବାଣଂ ସୁମୋହନମ୍
ଚାମ୍ପା ଗଛ ତଳେ ରହି, କାମଦେବ ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଶର ତିଆରି କଲେ।
ତ୍ଯକ୍ତଧ୍ଯାନଵ୍ରତୋ ଦେଵୋ ହୃଷ୍ଟଶ୍ଚାହ୍ରାଦଚେତନଃ 5.1.34.
ଧ୍ୟାନ ଓ ବ୍ରତ ଛାଡି ଦେବତା ଖୁସି ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ମନେ ଆନନ୍ଦ କିମ୍ବା ଜାଣିବା ନଥିଲା।
ଚୂତଵୃକ୍ଷାଶ୍ରିତଂ କାମମପଶ୍ଯଚ୍ଚ ରୁଷାନ୍ଵିତଃ
ମାଞ୍ଜି ଗଛ ତଳେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିବା କାମକୁ ଦେବତା ଦେଖିଲେ, ସେ ରାଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।