କଲ୍ପଂ କଲ୍ପାନଲଂ କାଲଂ କାଲଚକ୍ରଂ କ୍ରତୁପ୍ରିଯମ୍
ସମୟ, ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନି, କାଳ, କାଳଚକ୍ର, ଯଜ୍ଞକୁ ପ୍ରେମ କରୁଥିବା—
ତ୍ଵଷ୍ଟାରଂ ଵିଷ୍ଟରଂ ଵିଶ୍ଵଂ ସଦସତ୍କର୍ମସାକ୍ଷିକମ୍
ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବିସ୍ତାରକାରୀ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ, ସଦ୍-ଅସଦ୍ କାର୍ଯ୍ୟର ସାକ୍ଷୀ—
ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଵାସରାରଂଭେ ରକ୍ତଵର୍ଣଂ ମହାଦ୍ଯୁତିମ୍
ଦିନର ଆରମ୍ଭରେ ବ୍ରହ୍ମା ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଭାବରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ନାମ୍ନାମଷ୍ଟଶତଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଵିଷ୍ଣୁନା ସମୁଦାହୃତମ୍
ବିଷ୍ଣୁ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମୟ ଆଠଶେ ନାମର ଏକ ସଂଗ୍ରହ ପାଠ କରାଯାଇଥିଲା।
ନ ତସ୍ଯ ଵିପଦଃ କ୍ଵାପି ସର୍ଵତ୍ରାପି ଶୁଭା ଗତିଃ
ସେ କେଉଁଠି ବି କେବେ ବି କଷ୍ଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନାହାନ୍ତି; ସେଠାରେ ସେଉଁଠି ସବୁଠି ଭଲ ମାର୍ଗ ପାଆନ୍ତି।
ତେଜଃ ପ୍ରଜ୍ଞାଂ ପରଂ ଲାଭଂ ଜ୍ଞାନଂ ଚ ଲଭତେ ଗତିମ୍
ସେ ପ୍ରବଳ ତେଜ, ଜ୍ଞାନ, ଉତ୍ତମ ଲାଭ ଓ ଉଚ୍ଚତମ ଅବସ୍ଥାକୁ ଅର୍ଜନ କରନ୍ତି।
କେଶଵାର୍କମୁଖଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପଦ୍ମରାଗସମପ୍ରଭମ୍
କେଶବଙ୍କ ମୁହଁ, ପଦ୍ମରାଗ ମଣି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଦେଖିଲେ,
କେଶଵାର୍କସମୀପେ ତୁ ରେଣୁତୀର୍ଥଂ ପ୍ରଚକ୍ଷତେ
କେଶବ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନିକଟରେ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ରେଣୁ ତୀର୍ଥ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଞ୍ଚମ ଆଵଂତ୍ଯଖଣ୍ଡେଽ ଵନ୍ତୀକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ କେଶଵାଦିତ୍ଯମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି କେଶବ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା, ଅବନ୍ତୀ କ୍ଷେତ୍ରର ପବିତ୍ରତା ବିଷୟରେ, ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ରୀ ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣର ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତୀ ଖଣ୍ଡର ତିରିଶିତିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ସ୍କଂଦସ୍ଯ ଚ ଜଟାଭଦ୍ରଂ ଚକ୍ରେ ଯତ୍ର ପୁରା ଶିଵଃ
ଏଠିଏ ଶିବ ଏକଦା ସ୍କନ୍ଦଙ୍କର ମଙ୍ଗଳମୟ ଜଟା ବନ୍ଧିଥିଲେ।
ତାରକଂ ଚ ତଥା ଦୈତ୍ଯଂ ହତ୍ଵା ଯତ୍ର ସୁରଦ୍ଵିଷମ୍
ଏଠିଏ ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ତାରକ ଦାନବକୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ।
କଥଂ ସ୍କଂଦଃ ସମୁତ୍ପନ୍ନ ଏତଦିଚ୍ଛାମି ଵେଦିତୁମ୍
ସ୍କନ୍ଦ କିପରି ଜନ୍ମ ନେଲେ? ଏହି କଥା ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ।
ସନତ୍କୁମାର ଉଵାଚ ପୁରା ଦେଵାସୁରେ ଯୁଦ୍ଧେ ନିର୍ଜିତା ଦାନଵୈଃ ସୁରାଃ
ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ: ପୁରୁଣା ଦିନରେ ଦେବତା ଓ ଦାନବଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ, ଦେବତାମାନେ ଦାନବମାନଙ୍କ ଠାରୁ ପରାଜିତ ହେଇଥିଲେ।
ତତ୍ର ତୁ ଦେଵ ରାଜେନ ତପସୋଗ୍ରେଣ ଵୈ ମୁନେ
ସେଠାରେ ଦେବତାଙ୍କ ରାଜା ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ମୁନି।
ତତସ୍ତୁଷ୍ଟୋ ମହାଦେଵଃ ଶକ୍ରସ୍ଯାଭିମୁଖଃ ସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ ମହାଦେବ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଢ଼ି ହେଲେ।
ମହାସେନାପତିଂ ଦେଵ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ପରମେଶ୍ଵର
ହେ ପରମେଶ୍ୱର, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଏକ ମହାସେନାପତି ଦିଅ।
ସେନାନ୍ଯାଂ ଚ ମହାସେନଂ ସୁରାଣାଂ ଭଯହାରକମ୍
ସେନାପତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତାଙ୍କ ଭୟ ଦୂର କରୁଥିବା ମହାସେନକୁ ଦିଅ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଂତର୍ଦଧେ ଦେଵଃ ସର୍ଵଭୂତପତିର୍ହରଃ
ଏଭଳି କହି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ନାଥ ହରା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ଦେଵଦାରୁଵନେ ତସ୍ଥୌ ଜ୍ଞାନଧ୍ଯାନପରୋଽଭଵତ୍ 5.1.34.
ସେ ଦେବଦାରୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ରହି, ଜ୍ଞାନ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହେଲେ।
ଧ୍ଯାଯଂତି ନିଯତାତ୍ମନଃ ପ୍ରାଣାଯାମପରା ମୁନେ
ଯେମାନେ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ଧ୍ୟାନ ଓ ପ୍ରାଣାୟାମରେ ଲିନ ହେଇଥିଲେ, ମୁନି।
ସ ଧ୍ଯାଯତି କିମର୍ଥଂ ତନ୍ନ ଵିଦ୍ମଃ ପରମାର୍ଥିନଃ
ସେ ଧ୍ୟାନରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଅଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କାହିଁକି ଏହିପରି କରୁଛନ୍ତି, ଆମେ ଜାଣିନାହୁଁ; କାରଣ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସତ୍ୟରେ ଲୀନ ଅଛନ୍ତି।
ମଧ୍ଯେ ଵଯସି ଵର୍ତଂତୀ ଯାସୀଦ୍ଦାକ୍ଷାଯଣୀ ସତୀ
ଯୁବତୀ ଅବସ୍ଥାରେ ଦକ୍ଷଙ୍କ କନ୍ୟା ସତୀ ବଞ୍ଚୁଥିଲେ।
ନିମଂତ୍ରିତୋ ନ ମେ ଭର୍ତା ଇତି କୋପଂ ଚକାର ଯା
ମୋର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଦିଆଯାଇନାହିଁ ବୋଲି ସେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।
ଭଵଭାର୍ଯା ଭଵିତ୍ରୀତି ନାନ୍ଯଂ ଵରମଚିଂତଯତ୍
ସେ ଭବଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ହେବେ ବୋଲି ଭାବିଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବିନଥିଲେ।
କଥଂ ହି ଶଂକରୋ ଦେଵୋ ମମ ଭର୍ତା ଭଵିଷ୍ଯତି
କିପରି ମୋର ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ଦେବାଦିଦେବ ଶଙ୍କର ହେବେ?
ତତଃ ସମାଗତା ଦେଵାଃ କୃତ୍ଵାଗ୍ରେ ବଲସୂଦନମ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏକଠା ହେଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ସେନାନାଶକଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖିଲେ।
ତେ ସୁରାସ୍ତତ୍ସ୍ତୁତି କୃତ୍ଵା ଵାକ୍ଯମେତତ୍ସମୈରଯନ୍
ସେଇ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଥମେ ସ୍ତୁତି କରି, ପରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ତତୋଽଵୋଚତ୍ସୁରାନ୍ବ୍ରହ୍ମା ଜ୍ଞାତଂ କାର୍ଯଂ ସମାହିତମ୍
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ, 'କାର୍ଯ୍ୟଟି ଜଣାପଡ଼ିଛି ଏବଂ ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କରାଯାଇଛି।'
ତଥା ଯତଧ୍ଵଂ ଦେଵେଶଂ ଯଥା ଵାଂଛତି ପାର୍ଵତୀମ୍ 5.1.34.
ସେହିପରି କାମ କର, ହେ ଦେବତାମାନେ, ଯେପରି ଦେବାଦିଦେବ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ତତୋ ମେରୁଂ ସମାଗତ୍ଯ ପୁନର୍ମଂତ୍ରଂ ପ୍ରଚକ୍ରିରେ
ତାପରେ ସେମାନେ ମେରୁ ପାହାଡ଼ରେ ଏକଠା ହେଇ ପୁନିଥରେ ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ବକ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।