ସନତ୍କୁମାର ଉଵାଚ ନାରାଯଣୋଽପି ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ଶଂଖଂ ଦଧ୍ମୌ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ: ନାରାୟଣ, ଶଂଖଟିକୁ ରଖି, ସାବଧାନ ହୋଇ ତାହାକୁ ଫୁଙ୍ଗିଲେ।
ଦିଵାକରଂ ଦିଵାନାଥଂ ତପନଂ ତପତାଂ ଵରମ୍
ଯିଏ ଦିନକୁ ଆଲୋକିତ କରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥ, ତାପ୍ତ ହେଉଥିବା ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ—
ଵରେଣ୍ଯଂ ଵରଦଂ ଵିଷ୍ଣୁମନଘଂ ଵାସଵାନୁଜମ୍
ବରପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା, ବରଦାତା, ବିଷ୍ଣୁ, ପାପହୀନ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ—
ମଯୂଖମାଲିନଂ ଵିଶ୍ଵଂ ମାର୍ତଂଡଂ ଚଂଡରୋଚିଷମ୍
ଯିଏ କିରଣମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ, ମାର୍ତଣ୍ଡ, ତୀବ୍ର ତେଜସ୍ୱୀ—
ଦେଵଦେଵମହିର୍ବୁଧ୍ନ୍ଯଂ ଧାମ୍ନାଂ ନିଧିମନୁତ୍ତମମ୍
ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଦେବ, ଗଭୀର ଜଳର ସ୍ୱାମୀ, ତେଜର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଧନ—
ଜଗତ୍ପ୍ରବୋଧଜନକଂ ଜଗଦ୍ବୀଜଂ ଜଗତ୍ପ୍ରଭୁମ୍
ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଜାଗ୍ରତ କରନ୍ତି, ଜଗତର ମୂଳ, ଜଗତର ପ୍ରଭୁ—
ଇନଂ ପ୍ରଭାଵିଣଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପତଂଗଂ ପଵଗେଶ୍ଵରମ୍
ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପବିତ୍ର, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପବନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ୱାମୀ—
ଗୃହଂ ଗୃହକରଂ ହଂସଂ ହରିଦଶ୍ଵଂ ହୁତାଶନମ୍
ଗୃହ, ଗୃହ ତିଆରି କରୁଥିବା, ହଁସ, ହରିତ ଅଶ୍ୱର ସ୍ୱାମୀ, ହବିଷ୍ୟ ଭୋକ୍ତା—
ଭଵସଂଭାଵିତ ଭାଵଂ ଭୂତଭଵ୍ଯଭଵାତ୍ମକମ୍
ସମସ୍ତ ଭାବରେ ସମ୍ମାନିତ, ଅତୀତ-ଭବିଷ୍ୟତ-ବର୍ତ୍ତମାନର ସାର—
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯତିଲକଂ ତୀର୍ଥଂ ତରଣିଂ ସର୍ଵତୋମୁଖମ୍ 5.1.33.
ତିନି ଲୋକର ଶୋଭା, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଦେଖୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ—
କଲ୍ପଂ କଲ୍ପାନଲଂ କାଲଂ କାଲଚକ୍ରଂ କ୍ରତୁପ୍ରିଯମ୍
ସମୟ, ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନି, କାଳ, କାଳଚକ୍ର, ଯଜ୍ଞକୁ ପ୍ରେମ କରୁଥିବା—
ତ୍ଵଷ୍ଟାରଂ ଵିଷ୍ଟରଂ ଵିଶ୍ଵଂ ସଦସତ୍କର୍ମସାକ୍ଷିକମ୍
ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବିସ୍ତାରକାରୀ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ, ସଦ୍-ଅସଦ୍ କାର୍ଯ୍ୟର ସାକ୍ଷୀ—
ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଵାସରାରଂଭେ ରକ୍ତଵର୍ଣଂ ମହାଦ୍ଯୁତିମ୍
ଦିନର ଆରମ୍ଭରେ ବ୍ରହ୍ମା ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଭାବରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ନାମ୍ନାମଷ୍ଟଶତଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଵିଷ୍ଣୁନା ସମୁଦାହୃତମ୍
ବିଷ୍ଣୁ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମୟ ଆଠଶେ ନାମର ଏକ ସଂଗ୍ରହ ପାଠ କରାଯାଇଥିଲା।
ନ ତସ୍ଯ ଵିପଦଃ କ୍ଵାପି ସର୍ଵତ୍ରାପି ଶୁଭା ଗତିଃ
ସେ କେଉଁଠି ବି କେବେ ବି କଷ୍ଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନାହାନ୍ତି; ସେଠାରେ ସେଉଁଠି ସବୁଠି ଭଲ ମାର୍ଗ ପାଆନ୍ତି।
ତେଜଃ ପ୍ରଜ୍ଞାଂ ପରଂ ଲାଭଂ ଜ୍ଞାନଂ ଚ ଲଭତେ ଗତିମ୍
ସେ ପ୍ରବଳ ତେଜ, ଜ୍ଞାନ, ଉତ୍ତମ ଲାଭ ଓ ଉଚ୍ଚତମ ଅବସ୍ଥାକୁ ଅର୍ଜନ କରନ୍ତି।
କେଶଵାର୍କମୁଖଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପଦ୍ମରାଗସମପ୍ରଭମ୍
କେଶବଙ୍କ ମୁହଁ, ପଦ୍ମରାଗ ମଣି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଦେଖିଲେ,
କେଶଵାର୍କସମୀପେ ତୁ ରେଣୁତୀର୍ଥଂ ପ୍ରଚକ୍ଷତେ
କେଶବ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନିକଟରେ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ରେଣୁ ତୀର୍ଥ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଞ୍ଚମ ଆଵଂତ୍ଯଖଣ୍ଡେଽ ଵନ୍ତୀକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ କେଶଵାଦିତ୍ଯମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି କେଶବ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା, ଅବନ୍ତୀ କ୍ଷେତ୍ରର ପବିତ୍ରତା ବିଷୟରେ, ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ରୀ ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣର ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତୀ ଖଣ୍ଡର ତିରିଶିତିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ସ୍କଂଦସ୍ଯ ଚ ଜଟାଭଦ୍ରଂ ଚକ୍ରେ ଯତ୍ର ପୁରା ଶିଵଃ
ଏଠିଏ ଶିବ ଏକଦା ସ୍କନ୍ଦଙ୍କର ମଙ୍ଗଳମୟ ଜଟା ବନ୍ଧିଥିଲେ।
ତାରକଂ ଚ ତଥା ଦୈତ୍ଯଂ ହତ୍ଵା ଯତ୍ର ସୁରଦ୍ଵିଷମ୍
ଏଠିଏ ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ତାରକ ଦାନବକୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ।
କଥଂ ସ୍କଂଦଃ ସମୁତ୍ପନ୍ନ ଏତଦିଚ୍ଛାମି ଵେଦିତୁମ୍
ସ୍କନ୍ଦ କିପରି ଜନ୍ମ ନେଲେ? ଏହି କଥା ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ।
ସନତ୍କୁମାର ଉଵାଚ ପୁରା ଦେଵାସୁରେ ଯୁଦ୍ଧେ ନିର୍ଜିତା ଦାନଵୈଃ ସୁରାଃ
ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ: ପୁରୁଣା ଦିନରେ ଦେବତା ଓ ଦାନବଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ, ଦେବତାମାନେ ଦାନବମାନଙ୍କ ଠାରୁ ପରାଜିତ ହେଇଥିଲେ।
ତତ୍ର ତୁ ଦେଵ ରାଜେନ ତପସୋଗ୍ରେଣ ଵୈ ମୁନେ
ସେଠାରେ ଦେବତାଙ୍କ ରାଜା ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ମୁନି।
ତତସ୍ତୁଷ୍ଟୋ ମହାଦେଵଃ ଶକ୍ରସ୍ଯାଭିମୁଖଃ ସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ ମହାଦେବ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଢ଼ି ହେଲେ।
ମହାସେନାପତିଂ ଦେଵ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ପରମେଶ୍ଵର
ହେ ପରମେଶ୍ୱର, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଏକ ମହାସେନାପତି ଦିଅ।
ସେନାନ୍ଯାଂ ଚ ମହାସେନଂ ସୁରାଣାଂ ଭଯହାରକମ୍
ସେନାପତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତାଙ୍କ ଭୟ ଦୂର କରୁଥିବା ମହାସେନକୁ ଦିଅ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଂତର୍ଦଧେ ଦେଵଃ ସର୍ଵଭୂତପତିର୍ହରଃ
ଏଭଳି କହି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ନାଥ ହରା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ଦେଵଦାରୁଵନେ ତସ୍ଥୌ ଜ୍ଞାନଧ୍ଯାନପରୋଽଭଵତ୍ 5.1.34.
ସେ ଦେବଦାରୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ରହି, ଜ୍ଞାନ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହେଲେ।
ଧ୍ଯାଯଂତି ନିଯତାତ୍ମନଃ ପ୍ରାଣାଯାମପରା ମୁନେ
ଯେମାନେ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ଧ୍ୟାନ ଓ ପ୍ରାଣାୟାମରେ ଲିନ ହେଇଥିଲେ, ମୁନି।