ତୀର୍ଥାନାମପି ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋଽଵଂତିମଂଡଲେ
ଅବନ୍ତି ମଣ୍ଡଳରେ ଏହା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ।
ତସ୍ଯାଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ତତୋ ରାମସ୍ତର୍ପଯାମାସ ପୂର୍ଵଜାନ୍
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ରାମ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କଲେ।
ଵାଣ୍ଯା ତତୋଽଶରୀରିଣ୍ଯା ଦେଵଦେଵେନ ଭାଷିତମ୍
ତାପରେ ଦେବଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଦୃଶ୍ୟ କଣ୍ଠରୁ ବାକ୍ୟ ଶୁଣିଲା।
ଅତ୍ର ସ୍ଥାନଂ ମଯା ଦତ୍ତ ମା ଵିଚାରଯ ରାଘଵ
‘ଏହି ସ୍ଥାନ ମୁଁ ଦେଇଛି; ରାଘବ, ତୁମେ ସନ୍ଦେହ କରିବାନାହିଁ।’
ଅନୁଗୃହୀତାଃ ସୌମିତ୍ରେ ଦେଵଦେଵେନ ଶଂଭୁନା
ସୁମିତ୍ରାନନ୍ଦନ, ଦେବଦେବତା ଶମ୍ଭୁ ତୁମେ ଉପକୃତ ହେଇଛ।
ଵାକ୍ଯଂ ତଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ୍ଥାପଯାମାସ ଶଂକରମ୍
ସେ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସେଠାରେ ଶଂକରଙ୍କୁ ବିସ୍ଥାପିତ କଲେ।
ଏହି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଶୀଘ୍ରଂ ତ୍ଵଂ ଶିପ୍ରାଯା ଜଲମାନଯ
‘ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଶିପ୍ରା ନଦୀରୁ ଜଳ ଆଣ।’
ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ତ୍ଵବ୍ରଵୀଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ସୀତଯା କିଂ କରିଷ୍ଯସି
ଲକ୍ଷ୍ମଣ କହିଲେ, ‘ସୀତା ସହିତ କଣ କରିବେ?’
ଇଯଂ ଚ ପୁଷ୍ଟା ସୁଦୃଢା ପୀଵରା ଚ ମମାଗ୍ରତଃ
‘ସେ ମୋ ସାମ୍ନାରେ ଦୃଢ଼, ପୁଷ୍ଟ ଓ ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି।’
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାମୋ ହି ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣେନ ପ୍ରଭାଷିତମ୍ 5.1.31.
ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାମ ନିଶ୍ଚୟ...
ଯଦୁକ୍ତଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣେନାଥ ତଚ୍ଚ ସୀତା ଚକାର ହ
ଲକ୍ଷ୍ମଣ କହିଥିବା କଥା ସୀତା ସେହିପରି କରିଲେ।
ନୀତ୍ଵା ଵିଭାଵରୀଂ ତତ୍ର ଗମନାଯ ମନୋ ଦଧେ
ସୀତା ସେଠାରେ ରାତି କଟି, ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବାକୁ ମନ ଲଗାଇଲେ।
ସୌମିତ୍ରିରବ୍ରଵୀଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ନାହଂ ଗନ୍ତା କଥଂଚନ
ସୌମିତ୍ରି କହିଲେ, 'ମୁଁ କେହିଁ ଭଳି ଯିବି ନାହିଁ।'
ନାହମଗ୍ରେ ଵନଂ ଯାମି ନ ଵାଯୋଧ୍ଯାଂ କଥଂ ଚନ
ମୁଁ ଆଗରେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବି ନାହିଁ, ଆଉ ଅୟୋଧ୍ୟାକୁ ମଧ୍ୟ କେହିଁ ଭଳି ଯିବି ନାହିଁ।
କଥଂ ପୂର୍ଵମୂଯୋଧ୍ଯାଯା ନିର୍ଗତୋଽସି ମଯା ସହ
ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ କିପରି ମୋ ସହ ଅୟୋଧ୍ୟା ଛାଡି ଯାଇଥିଲେ?
ପ୍ରମାଦଃ କ୍ରିଯତାଂ ମହ୍ଯଂ ନଯ ମାମପି ରାଘଵ
ମୋ ପାଇଁ ଅପରାଧ ହେଉ, ରାଘବ, ମୋତେ ମଧ୍ୟ ନେଇ ଚାଲ।
ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ତ୍ଵବ୍ରଵୀଦ୍ରାମ ନାହଂ ଗନ୍ତା ଵନଂ ପୁନଃ
ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ ପୁନି ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବି ନାହିଁ।'
ମା ମାଽନୁଵ୍ରଜ ସୌମିତ୍ରେ ହ୍ଯେକୋ ଯାସ୍ଯାମି କାନନମ୍
ମୋ ପଛରେ ଆସନି, ସୌମିତ୍ରି; ମୁଁ ଏକା ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବି।
ଧନୁଃ ସଂଗୃହ୍ଯ ଵିମନା ଉତ୍ତସ୍ଥୌ ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ତଦା 5.1.31.
ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦୁଃଖିତ ମନେ ଧନୁଷ ଧରି, ସେ ସମୟରେ ଉଠିଲେ।
ନିଵର୍ତଯସ୍ଵ ସୌମିତ୍ରେ ସମର୍ପଯ ଚ ମେ ଧନୁଃ
ସୌମିତ୍ରି, ଫେରି ଯାଅ ଏବଂ ଧନୁଷ ମୋତେ ଦେ।
କିମର୍ଥଂ ହି ପରିତ୍ଯକ୍ତଃ କୋଽପରାଧଃ କୃତୋ ମଯା
କିପାଇଁ ମୋତେ ଛାଡିଦିଆଯାଇଛି? ମୁଁ କଣ ଅପରାଧ କରିଛି?
ରାମଂ ତତୋଽବ୍ରଵୀତ୍ସୀତା କିମର୍ଥଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ତ୍ଵଯା
ତାପରେ ସୀତା ରାମଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ତୁମେ କିପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ...?'
ରାଘଵସ୍ତ୍ଵବ୍ରଵୀତ୍ସୀତାଂ ନାହଂ ତ୍ଯକ୍ଷ୍ଯାମି ଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍
ରାଘବ ସୀତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ ଲକ୍ଷ୍ମଣକୁ ଛାଡିବି ନାହିଁ।'
ଶ୍ରୁତପୂର୍ଵଂ ତୁ ସୁଶ୍ରୋଣି କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯାସ୍ଯ ଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍
ସୁନ୍ଦର କମର ଥିବା, ପୂର୍ବରୁ ଶୁଣିଛି ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ଅଶାନ୍ତ ହୋଇଛି।
ପରସ୍ପରଂ ନ ମନ୍ଯଂତେ ସ୍ଵାର୍ଥନିଷ୍ଠୈକହେତଵଃ
ସେମାନେ ଏକାପରକୁ ଗଣନା କରନାହିଁ, ସବୁ ନିଜ ଲାଭ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି।
ନ ଚ ଶିଷ୍ଯୋ ଗୁରୋର୍ଵାକ୍ଯଂ ଗୁରୁର୍ଵା ଶିଷ୍ଯକର୍ମ ଚ
ଶିଷ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କ କଥା ଶୁଣନାହିଁ, ଗୁରୁ ମଧ୍ୟ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ କାମକୁ ଗଣନା କରନାହିଁ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଯଯୌ ରାମୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ଜାନକୀ ତଥା
ଏପରି କହି, ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏବଂ ଜାନକୀ ଚାଲିଗଲେ।
ରାମତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାମେଶ୍ଵରଂ ଶିଵମ୍
ରାମତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ରାମେଶ୍ୱର ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖି...
ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସୌଭାଗ୍ଯଂ ପରମଂ ଲଭେତ୍ ।। 5.1.31.
ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇ, ମନୁଷ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଉଭାଗ୍ୟ ପାଇଥାଏ।
ଘୃତତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଘୃତେନ ସ୍ନାପଯେଚ୍ଛିଵମ୍
ଘୃତ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ମନୁଷ୍ୟ ଘୃତରେ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇବା ଉଚିତ।