ସମେ ଶଯ୍ଯା ଜଲେ ନୌଶ୍ଚ ରୋଗେ ସତ୍ପରିଚାରକଃ
ସମ ଶୟ୍ୟାରେ, ପାଣିରେ, ନୌକାରେ, ରୋଗରେ, ଭଲ ସେବକ,
ସୁହୃଦ୍ଵିଦେଶେ ଚ୍ଛାଯୋଷ୍ଣେ ନିର୍ଧୂମଃ ଶିଶିରେ ଶିଖୀ
ପରଦେଶରେ ମିତ୍ର, ତାପରେ ଛାୟା, ଶୀତରେ ଧୂମାହୀନ ଅଗ୍ନି,
ସର୍ଵଦଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵେଷାଂ ମନୋରଥଶତପ୍ରଦଃ
ଏବଂ ସବୁବେଳେ, ସବୁଙ୍କ ପାଇଁ, ମନର ଶତଶତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା।
ବ୍ରୁଵଂତ ଇତି ତେ ଵ୍ଯାସ ଶୁଶ୍ରୁଵୁର୍ମଧୁରାଂ ଗିରମ୍
ଏଭଳି କହି, ହେ ବ୍ୟାସ, ସେମାନେ ମଧୁର କଥା ଶୁଣିଲେ।
ନ ଜାନଂତି ସ୍ଥିତଃ କୁତ୍ର ଭାଷତେ କେଶଵୋ ଵିଭୁଃ
ସେମାନେ ଜାଣିନାହାନ୍ତି କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, କିଏ କହୁଛନ୍ତି—କେଶବ, ପ୍ରଭୁ।
ଦାନମେକଂ ସଦା ସମ୍ଯ କ୍ଚିଂତାମଣିସମଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଏକ ଦାନ, ସବୁବେଳେ ଠିକ୍, ଚିନ୍ତାମଣି ସମାନ ମନ୍ତ୍ରଣା ହେଉଛି।
ତଚ୍ଚ ଦେଯମତଃ ସର୍ଵୈଃ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ତତ୍ତ୍ଵତୋ ଭୃଶମ୍
ଏହା ସବୁଠୁ ଦେବା ଉଚିତ; ଏହି ସତ୍ୟକୁ ଭଲରେ ଶୁଣ।
ଉତ୍ପାଦିତୋ ଦୀପଵରୋ ଯେନ ଧ୍ଵସ୍ତମିଦଂ ତମଃ
ଯେଉଁ ଜଣେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦୀପ ତିଆରି କଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅନ୍ଧାର ଦୂର ହେଲା,
ନିଷ୍କଂପୋ ନିର୍ମଲୋ ହୃଦ୍ଯଃ ସୁସ୍ଥିରୋ ଭାସ୍କରପ୍ରଭଃ ତେନ ଦୀପପ୍ରକାଶେନ ଗୋକର୍ଣୋ ନିର୍ଵୃତିଂ ଯଯୌ
ଅଚଳ, ଶୁଦ୍ଧ, ମନୋହର, ଦୃଢ଼, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭା ସମ, ଏହି ଦୀପର ଆଲୋକରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତି ପାଇଲେ।
ନାଗାଃ ଶେଷାଦଯଃ ସର୍ଵେ ନୋଦ୍ଯମାନାଶ୍ଚ ସଂଘଶଃ 5.1.30.
ଶେଷ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ନାଗମାନେ ଦଳଦଳରେ ମଧ୍ୟ ଉଠିଲେ ନାହିଁ।
ପର୍ଵତେଷୁ ସମୁଦ୍ରେଷୁ ଵନେଷୂପଵନେଷୁ ଚ
ପାହାଡ଼, ସାଗର, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଉପଜଙ୍ଗଲ ଭିତରେ,
ଭୁଂଜାନାଃ ପଞ୍ଚ ମୂଲାନି ଦିଵ୍ଯାନି କ୍ଷୀରସଂଯୁତମ୍
ପାଞ୍ଚଟି ଦିବ୍ୟ ମୂଳ ଦୁଧ ସହ ମିଶାଇ ଖାଇବାର ଆନନ୍ଦ ଉଠୁଥିଲେ,
ଚନ୍ଦ୍ରଶାଲିଭଵଂ ଭକ୍ତଂ ତାଂବୂଲଂ ସପ୍ତଧା ଗତମ୍
ଚାନ୍ଦ୍ର ଚାଷର ଚାଉଳ ଦିଆ ଭୋଜନ ଓ ସାତ ପ୍ରକାରର ପାନ ଖାଇବାର ମଜା ନେଉଥିଲେ,
ଶଯନେଷୁ ମହାର୍ହେଷୁ ହୃଦ୍ଯାସୁ ଵନରାଜିଷୁ
ମହାମୂଲ୍ୟ ଶୟନ ଓ ମନୋହର ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳରେ,
ରମନ୍ତେ ସ୍ମ ଚ ତେ ସର୍ଵେ ହ୍ଯୁଦ୍ଵେଷ୍ଟଂତଃ ପରସ୍ପରମ୍
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହୋଇ, ପରସ୍ପରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଆନନ୍ଦରେ ରମିଥିଲେ।
ସୂର୍ଯତାପଭଯାନ୍ମୁକ୍ତାଶ୍ଚଂଦ୍ରରଶ୍ମିଭଯାଚ୍ଚ ତେ
ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପ ଓ ଚାନ୍ଦ୍ରର କିରଣର ଭୟରୁ ସେମାନେ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ,
ସୂର୍ଯତାପେନ ଦାହଃ ସ୍ଯାଚ୍ଛୀତଂ ଚଂଦ୍ରମରୀଚିଭିଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପ ଜଳାଇ ଦେଇଥାଏ, ଚାନ୍ଦ୍ରର କିରଣ ଶୀତଳତା ଦେଇଥାଏ।
ସୌଵର୍ଣାନ୍ଦୀପକା ନ୍କୃତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜେଭ୍ଯସ୍ତେ ଦଦୁଃ ପୁନଃ
ସେମାନେ ସୁନାର ଦୀପ ତିଆରି କରି, ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କୁ ପୁନି ଦେଇଥିଲେ।
ଵସଂତି ସୁଖିନସ୍ତତ୍ର ସ୍ଵର୍ଗାଦଷ୍ଟଗୁଣୈଃ ସୁଖୈଃ
ସେଠାରେ ସେମାନେ ଆଠଗୁଣା ଶ୍ୱର୍ଗର ଉପଭୋଗ ଥିବା ସୁଖରେ ଖୁସିରେ ବସିଥିଲେ।
ଏତଦ୍ଗୁହ୍ଯଂ ମଯା ଖ୍ଯାତଂ ଭଵତାଂ ଚାନୁକମ୍ପଯା 5.1.30.
ଏହି ଗୁପ୍ତ କଥା ମୁଁ ତୁମ ଉପରେ ଦୟା କରି କହିଛି।
ଦୀପାଗ୍ନିନା ଵିନା ନୈଵ ତମୋଦାରୁ ପ୍ରଦହ୍ଯତେ
ଦୀପର ଅଗ୍ନି ବିନା ଅନ୍ଧାର କେବେ ଦୂର ହେବା ନାହିଁ।
ପପ୍ରଚ୍ଛୁସ୍ତେ ପୁନଃ ସର୍ଵେ ହୃଷ୍ଟା ଦାମୋଦରଂ ଵିଭୁମ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତେ ଖୁସି ହୋଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାମୋଦରଙ୍କୁ ପୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଘୋରେ ତମସି ଵୈ ମଗ୍ନା ନାଗ୍ନିଂ ଜାନୀମହେ ଵଯମ୍
ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧାରରେ ଡୁବି ରହି, ଆମେ ଅଗ୍ନିକୁ ଜାଣିନାହିଁ।
ତେନ ଦୀପଂ ପ୍ରତିଜ୍ଵାଲ୍ଯ ଦେଵାଃ ଶିଵପରାଯଣାଃ
ସେ ଦୀପକୁ ଜଳାଇ, ଶିବରେ ଭକ୍ତି ରଖିଥିବା ଦେବମାନେ ଦୀପକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କଲେ।
ଦତ୍ତେ ଦୀପେ ତତୋ ଦେଵୈର୍ଦୃଷ୍ଟୋ ହୃଷ୍ଟୋ ମହେଶ୍ଵରଃ
ଦେବମାନେ ଦୀପ ଦେଇବା ପରେ, ଖୁସି ହୋଇ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ତତୋ ଦେଵାଃ ସୁଖଂ ପ୍ରାପୁଃ ସ୍ଵର୍ଗେ ସେନ୍ଦ୍ରପୁରୋଗମାଃ
ତାପରେ ଦେବମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଶ୍ୱର୍ଗରେ ଖୁସି ଲାଭ କଲେ।
ଦୀପଦାନଫଲଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦୈତେଯାଶ୍ଚାପି ଵିସ୍ମିତାଃ
ଦୀପ ଦାନର ଫଳ ଜାଣି, ଦୈତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
ପୂଜଯିତ୍ଵା ମହାଦେଵଂ ପୁଷ୍ପୈଶ୍ଚ ନିର୍ମଲୈର୍ଜଲୈଃ
ସେମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ଫୁଲ ଓ ଜଳରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ସ୍ଵସ୍ଥାନେ ଚାଭଵନ୍ସର୍ଵେ ଦୀପଦାନାଚ୍ଚ ଶୋଭନାଃ
ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ରହିଲେ, ଦୀପ ଦାନ କରିବାରୁ ସେଠି ସୌନ୍ଦର୍ୟ ବଢିଗଲା।
ନିରାହାରାସ୍ତତୋ ଵ୍ଯାସ ପିଶାଚା ଵୈ ନିରାଶ୍ରଯାଃ 5.1.30.
ତାପରେ, ବ୍ୟାସ, ପିଶାଚମାନେ ଖାଇବା ଓ ରହିବା ସ୍ଥାନ ବିନା ହେଇଗଲେ।