ତତ୍ସର୍ଵଂ ବ୍ରୂହି ମେ ତାତ ଦୀପୋତ୍ପତ୍ତିଂ ଚ ଶୋଭନାମ୍
ତୁମେ ମୋତେ ସବୁ କଥା କହ, ଦୀପର ଶୁଭ ଉତ୍ପତ୍ତି ବି କହ।
ଅଭିପ୍ରଯାଚିତୁଂ ଯାତସ୍ତଯାପି ସୋଽଭିଯାଚିତଃ
ସେ ଦାନ ପାଇବାକୁ ଗଲା, ଏବଂ ସେ ମହିଳା ଦ୍ୱାରା ବି ଅନୁରୋଧିତ ହେଲା।
ତସ୍ମାଦ୍ଯାଚେ ଭୃଶଂ ଶଂଭୋ ପ୍ରସୀଦ ଦିଵ୍ଯ ଲୋଚନ
ତେଣୁ ମୁଁ ଅତି ଦୟାକରି ଅନୁରୋଧ କରୁଛି, ଶମ୍ଭୁ, ଦିବ୍ୟ ଚକ୍ଷୁ ଧାରୀ, ଦୟା କର।
ଭଵେନ ଵର୍ଣିତା ସା ଵୈ ଅତୀଵ ଶୋଭନା ମମ
ଭବ ଯାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ, ସେ ମୋ ପାଇଁ ଅତି ଶୁଭ।
ସିତାବ୍ଜସଂସ୍ଥିତୋ ଭୃଂଗୋ ଯଥା ଶୋଭଯତେ ଚ ତମ୍
ଏକ ଧଳା ମନ୍ଦାର ଫୁଲରେ ବସିଥିବା ମଧୁମକ୍ଷୀ ଯେପରି ତାହାର ସୌନ୍ଦର୍ୟକୁ ବଢ଼ାଏ,
ଵିରୂପରୂପକର୍ତାସି ନ ଶୃଣୋଷି ଵଚୋ ଯଦା
ତୁମେ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତି ତିଆରି କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କେହି କହିଥିବା କଥାକୁ ଶୁଣୁନାହିଁ।
ଭଵସ୍ତଯେତି ଚୋକ୍ତସ୍ତୁ ତସ୍ଯା ଵୈ ପାଣିମଗ୍ରହୀତ୍
ସେ କହିଲା, 'ତୁମେ ଭବ', ତାହାପରେ ସେ ତାଙ୍କର ହାତକୁ ଧରିଲେ।
ରତିଂ ଦତ୍ତଵତୀ ସା ତୁ ଜହାସ ନାମ କୀର୍ତଯନ୍
ସେ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ ଏବଂ ହସିଲେ, ତାଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି।
ଉଵାଚ ରୋଷସଂଯୁକ୍ତା ସଂସ୍ମୃତ୍ଯ ଦେଵଭାଷିତମ୍
ଦେବତାଙ୍କର କଥା ମନେ ପକାଇ, ସେ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ କହିଲେ:
ସୁଵର୍ଣରୂପରୂପା ଚ ଯଦା ପୁନର୍ଭଵାମି ଚ 5.1.30.
ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ପୁଣି ସୁନା ରଙ୍ଗର ଆକୃତି ନେଇଁ,
ଇତୀଦମେଵ ଜଲ୍ପଂତୀ ଜଗାମ ଵିଂଧ୍ଯପର୍ଵତମ୍
ଏହି କଥାଗୁଡିକ କହି, ସେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼କୁ ଯାଇଲେ।
ସ୍ମରଂସ୍ତଦେଵ ଚେଷ୍ଟିତଂ ତଦେଵ ପୂର୍ଵଭାଷିତମ୍
ସେ ପୂର୍ବର କାର୍ଯ୍ୟ ଓ କଥାଗୁଡିକୁ ମନେ ପକାଇଥିଲେ।
ଯତୋ ମଯା ହିମାଦ୍ରିଜା ସମସ୍ତଲୋକସୁନ୍ଦରୀ
ମୋ ଦ୍ୱାରା, ହିମାଦ୍ରୀର ଝିଅ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ସବୁଠୁ ସୁନ୍ଦରୀ,
ଇତୀଦମେଵ ସୋଽଵଦଦ୍ଗତସ୍ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ଶନଂ ତତଃ
ଏହି କଥାଗୁଡିକ କହି, ସେ ତୁମର ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ତତୋ ଜଗଦ୍ଧି ସଂକୁଲଂ ମହାଭଯେନ ସଂଯୁତମ୍
ତାପରେ ସମଗ୍ର ଜଗତ ଅସ୍ଥିର ଏବଂ ଭୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଗଲା।
ଵିହାଯ ମଂଦିରାଣି ତେ ପରଂ ଵିଷାଦମାଗତାଃ
ସେମାନେ ନିଜ ଘର ଛାଡ଼ି, ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ନଷ୍ଟାଲୋକଂ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ କାଂତାରମଭଵତ୍ତଦା
ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଲୋକ ହରାଇଗଲା ଏବଂ ଏକ ଜଙ୍ଗଲ ହେଇଗଲା।
ତ୍ରୀଣି ନେତ୍ରାଣି ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଯତଃ ସୂର୍ଯେଂଦୁଵ ହ୍ନଯଃ
ରୁଦ୍ରଙ୍କର ତିନିଟି ଚକ୍ଷୁ — ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି।
ତତସ୍ତମସି ଦୁସ୍ତାରେ ସଂଭୂତେ ଲୋମହର୍ଷଣେ
ତାପରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଅନ୍ଧାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ଭୟ ଦେଇଥିଲା।
ଏଷା ବୁଦ୍ଧିସ୍ତତସ୍ତେଷାମୁତ୍ପନ୍ନା କାର୍ଯସିଦ୍ଧଯେ 5.1.30.
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧନା ପାଇଁ ଏହି ବିଚାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ନ ହ୍ଯାଲୋକୋ ଵିନା ତେନ ଶଶିସୂର୍ଯାଗ୍ନିଚ କ୍ଷୁଷା
ତାଙ୍କ ବିନା ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିର ଆଲୋକ ନାହିଁ।
ହେ ଦେଵ ହେ ମୁନେ ସିଦ୍ଧେ ହେ ଋଷେ ହେ ନିଶାଚର
ହେ ଦେବ! ହେ ମୁନି! ହେ ସିଦ୍ଧ! ହେ ଋଷି! ହେ ନିଶାଚର!
ଗତୋଽସି କାଂ ଦିଶଂ ତାତ କୋ ଵା ଲବ୍ଧସ୍ତ୍ଵଯା ଵିଭୋ
ତୁମେ କେଉଁ ଦିଗକୁ ଗଲା, ପ୍ରିୟ? ତୁମେ କିଏକୁ ମିଳିଲା, ମହାପ୍ରଭୁ?
ପାଥେଯମସ୍ତି କିଂଚିତ୍ତେ ଦିଶି କିଂ ଵାଥ କୁତ୍ରଚିତ୍
ତୁମ ପାଖରେ କିଛି ଖାଇବା ବସ୍ତୁ ଅଛି କି? କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ଦିଗରେ ଅଛି କି?
କ୍ଵଚିଦ୍ଵାସି କଥଂ ତୋଯମଥଵା ଚିତ୍ତନିର୍ଵୃତିଃ
ତୁମେ କିଏଁଠି ବସୁଛ? କିପରି ପାଣି ପାଉଛ? କିମ୍ବା କିପରି ମନର ଶାନ୍ତି ପାଉଛ?
ଏଵଂ ପ୍ରକାରଂ କରୁଣଂ ସମାଭାଷ୍ଯ ପରସ୍ପରମ୍
ଏଭଳି ଭାବରେ, ଦୟାଭାବରେ, ଏକାପରେକା ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ।
ଭୂମେର୍ଵିଵରମାଶ୍ରିତ୍ଯ ପ୍ରାଣିନୋ ଯେ ଵସଂତ୍ଯପି
ପୃଥିବୀର ଗହ୍ୱରରେ ଯେଉଁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ବସୁଛନ୍ତି,
ନ ତେଷାଂ ଵିଦ୍ଯତେ ସୂର୍ଯୋ ନେନ୍ଦୁର୍ନାନ୍ଯେ ମହାଗ୍ରହାଃ
ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ, ଚନ୍ଦ୍ର ନାହିଁ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବଡ଼ ଗ୍ରହ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
କେନାଲୋକେନ ପଶ୍ଯଂତି ସମାନି ଵିଷମାଣି ଚ
ସେମାନେ କେଉଁ ଆଲୋକରେ ସମ ଓ ଅସମ ସ୍ଥାନ ଦେଖନ୍ତି?
ଵିଚରନ୍ତଃ ସମଂ କୋ ଵା ମନୋ ରଥଶତପ୍ରଦଃ 5.1.30.
ସମଭାବରେ ଚଳିଥିବା କିଏ ମନର ଶତଶତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ?