ପ୍ରାପ୍ଯାଵଭୃଥମଵ୍ଯଗ୍ରଃ ସର୍ଵଦେଵର୍ଷିପୂଜିତଃ 5.1.28.
ସୋମ ଅବଭୃଥ ସ୍ନାନ କରି, କୌଣସି ଚିନ୍ତା ବିନା, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ତସ୍ଯ ତତ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ଯମୈଶ୍ଵର୍ଯମୃଷିସଂସ୍କୃତମ୍
ସେ ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ଋଷିମାନେ ପବିତ୍ର କରିଥିବା ଏହି ଏଶ୍ୱର୍ୟ ପାଇଲେ।
ବୃହସ୍ପତେସ୍ତଦା ଭାର୍ଯାଂ ତାରାନାମ୍ନୀଂ ଯଶସ୍ଵିନୀମ୍
ସେ ସମୟରେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭାର୍ଯ୍ୟା ତାରା ଥିଲେ।
ଵାଚ୍ଯମାନସ୍ତଦା ସୋମୋ ଦେଵଦେଵର୍ଷିଭିସ୍ତଥା
ତାପରେ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ଏହି ଭାର୍ଯ୍ୟା ବିଷୟରେ ସୋମଙ୍କୁ କହିଲେ।
ବୃହସ୍ପତେସ୍ତତଃ ପକ୍ଷଂ ଶକ୍ରୋ ଜଗ୍ରାହ କୋପତଃ
ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର କ୍ରୋଧରେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପକ୍ଷ ନେଲେ।
ତତୋ ଯୁଦ୍ଧମଭୂତ୍ତତ୍ର ସୁଘୋରଂ ଶକ୍ରସୋମଯୋଃ
ତାପରେ ସେଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସୋମଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ସର୍ଵେ ଭୀତାସ୍ତତୋ ଦେଵା ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଶରଣଂ ଗତାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭୟଭୀତ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ।
ଦେଵାନାଂ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଦେଵୈଃ ପିତାମହଃ
ଦେବତାମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଚାଲିଗଲେ।
ଵାରିତାସ୍ତେ ସ୍ଥିତାସ୍ତତ୍ର ଯୁଦ୍ଧଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସୁରାସୁରାଃ
ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା ନିଷେଧ କରିବା ପରେ, ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି ଠିଆ ରହିଲେ।
ତାମଂତଃପ୍ରସଵାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରାହ ଭାର୍ଯାଂ ବୃହସ୍ପତିଃ
ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଗର୍ଭବତୀ ହେବାକୁ ଦେଖି, ବୃହସ୍ପତି ତାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ଉତ୍ସସର୍ଜ ତତସ୍ତାରା କୁମାରଂ ଦେଵରୂପିଣମ୍ 5.1.28.
ତାପରେ ତାରା ଦେବସଦୃଶ ଶିଶୁଟିକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ସ ତେଜୋ ଜାତମାତ୍ରୋଽପି ଦେଵାନାମାକ୍ଷିପଚ୍ଛିଶୁଃ
ସେ ଅତି ତେଜସ୍ବୀ ଶିଶୁ ଜନ୍ମମାତ୍ରେ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପକାଇଦେଲେ।
କସ୍ଯାଯଂ ବ୍ରୂହି ସୁଭଗେ ସୋମସ୍ଯାଥ ବୃହସ୍ପତେଃ
ଭାଗ୍ୟବତୀ, ଆମକୁ କୁହ, ଏହି ଶିଶୁ କାହାର? ସେ କି ସୋମଙ୍କ ପୁଅ କି ବୃହସ୍ପତିଙ୍କର?
ଯଦତ୍ର ସତ୍ଯଂ ତଦ୍ବ୍ରୂହି ତାରେ କସ୍ଯ ସୁତୋ ହ୍ଯଯମ୍
ତାରା, ଏଥିରେ ଯାହା ସତ୍ୟ, ସେଇ କଥା କହ, ଏହି ଶିଶୁ କାହାର ପୁଅ?
ସୋମସ୍ଯେତି ରହଃ ସୋଽଯଂ କୁମାରୋ ଦେଵସଂନିଭଃ
ଏହି ଶିଶୁ ସୋମଙ୍କର—ଏହା ଗୁପ୍ତ କଥା; ଏହି ଦେବସଦୃଶ ପୁଅ।
ବୁଧ ଇତ୍ଯକରୋନ୍ନାମ ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ଵୈ ତଦା
ସେ ସମୟରେ ସେଇ ପୁଅଙ୍କୁ 'ବୁଧ' ନାମ ଦିଆଗଲା।
ତେନ ସୋମୋଽଭଵତ୍କୁଷ୍ଠୀ କ୍ଷଯରୋଗଯୁତସ୍ତଦା
ଏହି କାରଣରୁ ସୋମ ରୋଗୀ ହେଲେ, ତାଙ୍କୁ କୁଷ୍ଠ ଓ କ୍ଷୟ ରୋଗ ହେଲା।
ଅଵନ୍ତୀମାଜଗାମାଶୁ ସୋମୋ ଦେଵଦିଦୃକ୍ଷଯା
ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ ସୋମ ତୁରନ୍ତ ଅବନ୍ତୀକୁ ଗଲେ।
ସ୍ନାତ୍ଵା ସଂପୂଜଯାମାସ ସୋମଃ ସୋମେଶ୍ଵରଂ ତତଃ
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ସୋମ ଥିବା ସୋମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ମତ୍ପ୍ରସାଦାଦ୍ଵପୁଃ କାଂତଂ ତଵ ସୋମ ଭଵିଷ୍ଯତି
ମୋର କୃପାରେ, ସୋମ, ତୁମର ଦେହ ଆକର୍ଷକ ହେବ।
ଏଵଂ ଵ୍ଯାସ ତୁ ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ଲିଂଗଂ ଚୈଵାତି ଦୁର୍ଲଭମ୍ 5.1.28.
ଏଭଳି, ବ୍ୟାସ, ସେ ତୀର୍ଥ ଏବଂ ସେଠାରେ ଥିବା ଲିଙ୍ଗ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।
ଶ୍ରାଵଣଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଯୋ ମାସଂ ସୋମନାଥଂ ଜିତେଂଦ୍ରିଯଃ
ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ସୋମନାଥକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି—
ସୌରାଷ୍ଟ୍ରେ ସୋମନାଥସ୍ଯ ପୂଜାଯାଃ ପ୍ରତ୍ଯହଂ ଫଲମ୍
ସୌରାଷ୍ଟ୍ରରେ ସୋମନାଥଙ୍କ ପୂଜାର ପ୍ରତିଦିନର ଫଳ—
ତୀର୍ଥେ ଚାନରକେ ସ୍ନାତ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍
ଅନରକ ନାମକ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଲାପରେ—
ପତନ୍ତି କେନ ପାପେନ ପାପିନସ୍ତେଷୁ ଦୁଃଖିତାଃ
କେଉଁ ପାପ ଦ୍ୱାରା ସେଇ ପାପୀ ଏବଂ ଦୁଃଖିତ ଲୋକମାନେ ସେଠାରେ ପଡ଼ନ୍ତି?
ତତ୍କଥଂ ପ୍ରାଣିନସ୍ତତ୍ର ଗଚ୍ଛନ୍ତି ପାପକାରିଣଃ
ଏହିପରି ପାପ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ କିପରି ସେଠାକୁ ଯାଆନ୍ତି?
ସନତ୍କୁମାର ଉଵାଚ ଶୃଣୁଷ୍ଵ ନରକାନ୍ଵ୍ଯାସ ତାଵନ୍ତୋ ଯତ୍ର ସଂସ୍ଥିତାଃ
ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ: ବ୍ୟାସ, ଏଠି ଯେତେ ନରକ ଅଛି, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
ପାତାଲନି ଲଯାଃ ସର୍ଵେ ଵିଖ୍ଯାତା ଦୁଃଖଦାଃ ସଦା
ସମସ୍ତେ ଏହି ଅଧୋଲୋକ ଭାବେ ପରିଚିତ, ସବୁବେଳେ ଦୁଃଖ ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ରୌରଵଃ ସୂକରୋ ରୌଦ୍ରସ୍ତାଲୋ ଵିନଶକସ୍ତଥା
ରୌରବ, ସୂକର, ରୌଦ୍ର, ତାଳ ଏବଂ ବିନଶକ —
କୁଂଭୀପାକଃ କ୍ରକଚନସ୍ତଥା ଦେଵାତିଦାରୁଣଃ
କୁମ୍ଭୀପାକ, କ୍ରକଚନ ଏବଂ ଦେବ ଅତିଦାରୁଣ —