ସୋମେଶ୍ଵରଂ ଯଥା ଲିଂଗମେତତ୍ସତ୍ଯଂ ଵଦାମି ତେ ।।5.1.28.
ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି, କିପରି ସୋମେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା ।
ଯୋ ଦେଵୋ ଭଗଵାନ୍ସୋମୋ ଲୋକସ୍ଯାପ୍ଯାଯନଂ ପରମ୍
ଯେ ଦେବତା, ଭଗବାନ ସୋମ, ସେ ଏହି ଜଗତର ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୋଷକ ।
ଅଵନ୍ତ୍ଯାଂ ଚ ମହାଭାଗୋ ଯୋଽତ୍ରିର୍ନାମା ତପୋନିଧିଃ
ଅବନ୍ତୀରେ, ଏକ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ ଏବଂ ତପସ୍ଵୀ ଋଷି ଅତ୍ରି ନାମରେ ପରିଚିତ ।
[http://puranastudy.page.tl/Atri-%26%232309%3B%26%232340%3B%26%232381%3B%26%232352%3B%26%232367%3B.htm ଅତ୍ରି ଶବ୍ଦୋପରି ଟିପ୍ପଣୀ] ଊର୍ଧ୍ଵବାହୁଃ ସ ଵୈ ତେପେ ବ୍ରହ୍ମଧ୍ଯାନପରାଯଣଃ
ସେ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱବାହୁ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମ ଧ୍ୟାନରେ ନିମଗ୍ନ ହୋଇ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ ।
ନେତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ତେନ ସୁସ୍ରାଵ ଭାସଯଚ୍ଚ ଦିଶୋ ଦଶ
ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁଠୁ ଜଳ ବହିଲା, ଏହା ଦଶ ଦିଗକୁ ଆଲୋକମୟ କରିଦେଲା।
ଦିଶଶ୍ଚ ତଦ୍ଯଦା ଵ୍ଯାସ ସର୍ଵା ଧର୍ତୁଂ ନ ଚାଶକନ୍
ଯେତେବେଳେ ସେ ଆଲୋକ ଦିଗଗୁଡିକୁ ଅଧିକ ଭରିଦେଲା, ସେମାନେ ଏହାକୁ ଧରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଲୋକାଂଶ୍ଚ ଭାସଯତ୍ସର୍ଵାନ୍ଧରଣ୍ଯାଂ ଵୈ ପପାତ ହ
ଏହି ଆଲୋକ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଆଲୋକିତ କରି, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଡିଗଲା।
ଵାରି ସୋମାତ୍ସମୁତ୍ପନ୍ନଂ ଵ୍ଯାସ ତେନୈଵ ତେଜସା
ସୋମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଜଳ, ବ୍ୟାସ, ସେ ତେଜସ୍ୱୀ ଆଲୋକରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା।
ତତଃ ସୋମଵତୀ ଶିପ୍ରା ଵିଖ୍ଯାତା ସର୍ଵସି ଦ୍ଧିଦା
ଏଭଳି ଶିପ୍ରା ନଦୀ, ସୋମ ପରି, ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେବାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।
ଖ୍ଯାତା ଚ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ପାପିନାଂ ପୁଣ୍ଯଦାଯିନୀ
ତିନି ଲୋକରେ ଶିପ୍ରା ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଦୁଷ୍ଟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ।
ଚତ୍ଵାରୋଽପ୍ଯତ୍ର ପାପେନ ମୁଚ୍ଯଂତେ ଦର୍ଶନାଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍ 5.1.28.
ଏଠାରେ ଚାରିଜଣ ମାନେ ମାତ୍ର ଦର୍ଶନ କରିଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାନ୍ତି।
ସ୍ନାନଂ ଦାନଂ ଚ ଯୋ ଧୀମାଞ୍ଜପଂ ହୋମଂ ସମାଚରେତ୍
ଯେଉଁଜଣ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ, ଦାନ, ଜପ କିମ୍ବା ହୋମ କରେ,
ତିଲୋଦକପ୍ରଦାନେନ ପିଂଡଦାନେନ କାରିତା
ତିଳ ଜଳ ଦେବା ଓ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରିଲେ,
ସର୍ଵତ୍ର ଦୁର୍ଲଭା ସିପ୍ରା ସୋମଂ ସୋମଗ୍ରହସ୍ତଥା
ଏହି ଶିପ୍ରା ନଦୀ ସମସ୍ତଠାରେ ଦୁର୍ଲଭ, ସୋମ ଓ ସୋମ ଦେବା ପାତ୍ର ପରି।
ଶିପ୍ରାସୋମଜଲଂ ଵ୍ଯାସ କୋଟିତୀର୍ଥଫଲପ୍ରଦମ୍
ଶିପ୍ରା ଓ ସୋମର ଜଳ, ବ୍ୟାସ, କୋଟି ତୀର୍ଥର ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଅମାଯାଂ ସୋମଵାରଶ୍ଚେଦ୍ଵ୍ଯତୀପାତୋ ଯଦା ଭଵେତ୍
ଯଦି ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନରେ, ସୋମବାର ସହିତ ବ୍ୟତୀପାତ ହୋଇଥାଏ,
ଏଵଂ ସୋମଵତୀତୀର୍ଥଂ ଜାତମତ୍ର ମହାମୁନେ
ଏଭଳି ଏଠାରେ ସୋମବତୀ ତୀର୍ଥ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ମହାମୁନି।
ରଥେ ତଂ ସ୍ଥାପଯାମାସ ଲୋକାନାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା
ଲୋକମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ଆଶାରେ ସେଉଁଠି ରଥରେ ବସାଯାଇଥିଲା।
ଯୁକ୍ତୋ ଵାଜିସହସ୍ରେଣ ବ୍ରହ୍ମଣା ପ୍ରେରିତସ୍ତଦା
ହଜାର ଘୋଡା ଯୋଗ କରାଯାଇ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେ ଚଳିଥିଲେ।
ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ସର୍ଵଭାଵେନ ହୃଷ୍ଟାଃ ସର୍ଵେ ସମାହିତାଃ
ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦିତ ଓ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ ସେଉଁଠି ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ।
ଆପ୍ଯାଯମାନଂ ତ୍ରୀଁଲ୍ଲୋକାନ୍ପପାତ ଧରଣୀତଲେ 5.1.28.
ସେ ତିନି ଲୋକକୁ ଆପ୍ୟାୟିତ କରି, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଅବତରିଲେ।
ତ୍ରିଃସପ୍ତକୃତ୍ଵୋଽତିଶଯାଚ୍ଚକାରାବ୍ଧିପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
ସେ ସତତରେ ସତରେ ସାଗରକୁ ଅତିଶୟ ଭାବେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରିଥିଲେ।
ତଦେଵୌଷଧଯୋ ଦିଵ୍ଯା ଜାତା ଭୁଵି ସୁନିର୍ମଲାଃ
ତାହାପରେ ସେଇ ଦିବ୍ୟ ଔଷଧିଗୁଡ଼ିକ ଭୂମିରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ସେଗୁଡ଼ିକ ସଫା ଏବଂ ନିର୍ମଳ ଥିଲେ।
ତୁଷ୍ଟୋଽଥ ଭଗଵାନ୍ସୋମୋ ଜଗତେଃ ସର୍ଵଦା ମୁନେ
ତାପରେ, ହେ ମୁନି, ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଭଗବାନ୍ ସୋମ ଏହି ସଂସାର ସହିତ ରହିଲେ।
ତତସ୍ତସ୍ମୈ ଦଦୌ ଵାକ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକପିତାମହଃ
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ସୋମଙ୍କୁ ଏକ ଆଦେଶ ଦେଲେ।
ସପ୍ତଵିଂଶତିଂ ସୋମାଯ ଦାକ୍ଷାଯଣୀର୍ମହାଵ୍ରତାଃ
ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା ସୋମଙ୍କୁ ଦକ୍ଷଙ୍କର ସତେଇଟି କନ୍ୟା, ଯେଉଁମାନେ ମହାବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଦେଇଦେଲେ।
ସ ତତ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ମହଦ୍ରାଜ୍ଯଂ ସୋମୋ ଭାର୍ଯାଯୁତସ୍ତଦା
ସୋମ ଏହି ବଡ଼ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ, ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ଚାରିପାଖରେ ରହିଥିଲେ।
ହୋତା ଚ ଭଗଵାନତ୍ରିରଧ୍ଵର୍ଯୁର୍ଭଗଵାନ୍ଭୃଗୁଃ
ଏଠି ଭଗବାନ୍ ଅତ୍ରି ହୋତା ପୁରୋହିତ ଥିଲେ ଏବଂ ଭଗବାନ୍ ଭୃଗୁ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ ଥିଲେ।
ସଦସ୍ଯୋ ଭଗଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ସନକାଦିମୁଖୈର୍ଯୁତଃ
ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁ ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ଥିଲେ, ସନକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ।
ସିନୀଵାଲୀ କୁହୂଶ୍ଚୈଵ ଧୃତିଃ ପୁଷ୍ଟିଃ ପ୍ରଭା ଵସୁଃ
ସିନୀବାଳୀ, କୁହୂ, ଧୃତି, ପୁଷ୍ଟି, ପ୍ରଭା ଓ ବସୁ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।