ଜଯେଶ୍ଵରଂ ତୁ ଯଃ ପଶ୍ଯେଦ୍ଦେଵଦେଵଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍
ଯେ କିଏ ଜୟେଶ୍ୱର, ଦେବମାନଙ୍କ ଦେବ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖେ,
ଶିଵଦ୍ଵାରେ ଶିଵଂ ଲିଂଗମର୍ଚଯେନ୍ମାନଵୋ ଯଦି 5.1.28.
ଯଦି କୌଣସି ମଣିଷ ଶିବ ଦ୍ୱାରରେ ଶିବ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରେ,
ଅଥାନ୍ଯଂ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ମାର୍କଂଡେଶ୍ଵରମୁତ୍ତମମ୍
ଏବେ ମୁଁ ଅନ୍ୟ ଏକ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ମାର୍କଣ୍ଡେଶ୍ୱର ବିଷୟରେ କହିବି।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଂ ଶଂକରଂ ଦେଵଂ ଵାଜପେଯଫଲଂ ଲଭେତ୍
ସେ ଶଙ୍କର ଦେବତାକୁ ଦେଖିଲେ, ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ଶୃଣୁ ଵ୍ଯାସ ମହାସ୍ଥାନଂ ଯସ୍ଯାଂ ପୁର୍ଯାମନୁତ୍ତମମ୍
ବ୍ୟାସ, ଏହି ସହରର ସର୍ବୋତ୍ତମ ମହାସ୍ଥାନ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
ଭକ୍ତାନାଂ ପୂରଯେଦାଶାଂ ପୁତ୍ରଵତ୍ପରିପାଲଯେତ୍
ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ପୁଅ ପରି ସେମାନେକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ଅର୍ଚିତା ବ୍ରହ୍ମଣା ସା ତୁ ସ୍ତୁତା ଦେଵୀ ସୁରୋତ୍ତମୈଃ ଅପି ଯା ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପୂର୍ଵମଭୂଦେଵ ସୁସିଦ୍ଧିଦା
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇଥିବା ଏହି ଦେବୀ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ । ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଥିଲା, ଏବଂ ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥିଲେ ।
ଯଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମସରସି ପଶ୍ଯେ ଦ୍ବ୍ରହ୍ମେଶ୍ଵରଂ ଶିଵମ୍
ଯେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମସର ରେ ସ୍ନାନ କରିବା ପରେ କେହି ବ୍ରହ୍ମେଶ୍ୱର ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖିଥାଏ—
ଅଥାନ୍ଯାଂ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଜ୍ଞଵାପୀମନୁତ୍ତମାମ୍
ଏବେ ମୁଁ ଆଉ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞ କୁଣ୍ଡ ବିଷୟରେ କହିବି ।
ଯଜ୍ଞାର୍ଥଂ ଯତ୍କୃତଂ କୁଂଡଂ ଯଜ୍ଞଵାପୀ ଚ ସା ସ୍ମୃତା
ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଯେ କୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରାଯାଇଥିଲା, ସେହି କୁଣ୍ଡକୁ 'ଯଜ୍ଞବାପୀ' ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ ।
ତସ୍ଯାଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ଶୁଚିର୍ଭୂତ୍ଵା ପଶ୍ଯେତ୍ପଶୁପତିଂ ତୁ ଯଃ
ଯେଉଁଠି ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, କେହି ପଶୁପତିଙ୍କୁ ଦେଖିଥାଏ—
ସୁଵର୍ଣମଣିମୁକ୍ତାଦ୍ଯୈର୍ଵିମାନୈଃ ସର୍ଵକାମଗୈଃ 5.1.28.
ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ମଣି, ମୁକ୍ତା ଓ ଅନେକ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଭୋଗସମ୍ପଦ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ରାଜମହଳରେ—
ରୂପକୁଂଡେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ସୁରୂପୋ ଜାଯତେନରଃ
ରୂପ କୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ଏକ ଲୋକ ସୁନ୍ଦର ରୂପ ନେଇଥାଏ ।
କୁଂଡେ ସ୍ନାତ୍ଵାପ୍ଯନଂଗେ ଯଃ ଶୁଚିର୍ଭୂତ୍ଵା ସମାହିତଃ କାମଂ ସ ଲଭତେଽଭୀଷ୍ଟଂ ମୃତୋ ଯାତି ଶିଵାଲଯମ୍
ଅନଙ୍ଗ କୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ, ଯେଉଁଠି କେହି ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛିତ କାମ ପାଇଥାଏ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ଶିବଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଏ ।
ଆଷାଢେ ତୁ ସିତାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଜାଗରଂ ଯସ୍ତୁ କାରଯେତ୍
ଆଷାଢ଼ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ, ଯେଉଁଠି କେହି ଜାଗରଣ କରିଥାଏ—
କରୀକୁଂଡେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଵିଶ୍ଵରୂପଂ ତୁ ଯୋଽର୍ଚଯେତ୍
କରୀ କୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କରି, ଯେଉଁଠି କେହି ବିଶ୍ୱରୂପକୁ ପୂଜା କରିଥାଏ—
ଅଜାଗଂଧେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମେଶ୍ଵରଂ ଶିଵମ୍
ଅଜାଗନ୍ଧ କୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କରି, ବ୍ରହ୍ମେଶ୍ୱର ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖିଥିବା ଲୋକ—
ଚକ୍ରତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଚକ୍ର ସ୍ଵାମିନମର୍ଚଯେତ୍ ୪୬. କାମିକେନ ଵିମାନେନ ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଚକ୍ର ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ଚକ୍ର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିବା ଲୋକ, ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ରୁଦ୍ର ଲୋକରେ ରାଜମହଳ ପାଇଥାଏ ।
ସୋମଵନ୍ନିର୍ମଲୋ ଭୂତ୍ଵା ସୋମଲୋକେ ସ ମୋଦତେ
ସୋମ ଭଳି ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସେ ସୋମ ଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ କରେ ।
ଅଭୂଦେତତ୍କଥଂ ନାମ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ତତ୍ତ୍ଵତଃ
ଏହା କିପରି ଘଟିଲା? ମୁଁ ଏହାର ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ ।
ସୋମେଶ୍ଵରଂ ଯଥା ଲିଂଗମେତତ୍ସତ୍ଯଂ ଵଦାମି ତେ ।।5.1.28.
ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି, କିପରି ସୋମେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା ।
ଯୋ ଦେଵୋ ଭଗଵାନ୍ସୋମୋ ଲୋକସ୍ଯାପ୍ଯାଯନଂ ପରମ୍
ଯେ ଦେବତା, ଭଗବାନ ସୋମ, ସେ ଏହି ଜଗତର ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୋଷକ ।
ଅଵନ୍ତ୍ଯାଂ ଚ ମହାଭାଗୋ ଯୋଽତ୍ରିର୍ନାମା ତପୋନିଧିଃ
ଅବନ୍ତୀରେ, ଏକ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ ଏବଂ ତପସ୍ଵୀ ଋଷି ଅତ୍ରି ନାମରେ ପରିଚିତ ।
[http://puranastudy.page.tl/Atri-%26%232309%3B%26%232340%3B%26%232381%3B%26%232352%3B%26%232367%3B.htm ଅତ୍ରି ଶବ୍ଦୋପରି ଟିପ୍ପଣୀ] ଊର୍ଧ୍ଵବାହୁଃ ସ ଵୈ ତେପେ ବ୍ରହ୍ମଧ୍ଯାନପରାଯଣଃ
ସେ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱବାହୁ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମ ଧ୍ୟାନରେ ନିମଗ୍ନ ହୋଇ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ ।
ନେତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ତେନ ସୁସ୍ରାଵ ଭାସଯଚ୍ଚ ଦିଶୋ ଦଶ
ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁଠୁ ଜଳ ବହିଲା, ଏହା ଦଶ ଦିଗକୁ ଆଲୋକମୟ କରିଦେଲା।
ଦିଶଶ୍ଚ ତଦ୍ଯଦା ଵ୍ଯାସ ସର୍ଵା ଧର୍ତୁଂ ନ ଚାଶକନ୍
ଯେତେବେଳେ ସେ ଆଲୋକ ଦିଗଗୁଡିକୁ ଅଧିକ ଭରିଦେଲା, ସେମାନେ ଏହାକୁ ଧରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଲୋକାଂଶ୍ଚ ଭାସଯତ୍ସର୍ଵାନ୍ଧରଣ୍ଯାଂ ଵୈ ପପାତ ହ
ଏହି ଆଲୋକ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଆଲୋକିତ କରି, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଡିଗଲା।
ଵାରି ସୋମାତ୍ସମୁତ୍ପନ୍ନଂ ଵ୍ଯାସ ତେନୈଵ ତେଜସା
ସୋମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଜଳ, ବ୍ୟାସ, ସେ ତେଜସ୍ୱୀ ଆଲୋକରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା।
ତତଃ ସୋମଵତୀ ଶିପ୍ରା ଵିଖ୍ଯାତା ସର୍ଵସି ଦ୍ଧିଦା
ଏଭଳି ଶିପ୍ରା ନଦୀ, ସୋମ ପରି, ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେବାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।
ଖ୍ଯାତା ଚ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ପାପିନାଂ ପୁଣ୍ଯଦାଯିନୀ
ତିନି ଲୋକରେ ଶିପ୍ରା ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଦୁଷ୍ଟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ।