ସ କାଲଃ କରାଲଂ ସମାଦାଯ ଦଂଡଂ ମୁମୋଚାଚ୍ଯୁତେ ପଶ୍ଯତାଂ ଦେଵତାନାମ୍
ସେ କାଳ, ଭୟଙ୍କର ଦଣ୍ଡ ଧରି, ଦେବତାମାନେ ଓ ଅଚ୍ୟୁତ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ଏହାକୁ ଛାଡିଦେଲେ।
ତତୋ ଦେଵଗଂଧର୍ଵଯକ୍ଷା ମୁନୀଂଦ୍ରାଃ ପରଂ ଵିସ୍ମଯଂ ପ୍ରାପୁରାଵୀକ୍ଷ୍ଯ ରାମମ୍
ତାପରେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ ଓ ମହାମୁନିମାନେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ବିଶେଷ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡିଗଲେ।
ଗୃହୀତେ ବଲେନାହଵେ କାଲଦଂଡେ ମୋକ୍ତୁକାମେ ପୁନଃ କାଲନାଶାଯ ଵୈ। ତୂର୍ଣମଭ୍ଯେତ୍ଯ ତତ୍ରାଂତରେ ରଣେ ଵାରଯାମାସ କୃଷ୍ଣଂ ତଦା
ଯେତେବେଳେ କାଳ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶକ୍ତିରେ ଦଣ୍ଡ ଧରି, ନାଶ ପାଇଁ ଛାଡିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ, ସେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣ ତୁରନ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚି, ତାଙ୍କୁ ରୋକିଦେଲେ।
ମା ମୁଂଚେତ୍ଯବ୍ରଵୀଦ୍ଵେଧାଃ କାଲଂ କାଲାଯୁଧଂ ବଲ
ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା କାଳଙ୍କୁ ଶକ୍ତିରେ କହିଲେ, 'ଏହା ଛାଡିନାହଁ'।
ଧାର୍ଯତେ ଶିରସା ଦେଵ ସଂସାରେ ନାସ୍ତି ତେ ସମଃ କୋଽନ୍ଯୋସ୍ତି ତ୍ଵତ୍ସମୋ ରାମ ଯୋ ଜଗଦ୍ଦହନେ କ୍ଷମଃ
ହେ ଦେବ, ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଧରନ୍ତି; ସଂସାରରେ ତୁମ ସମାନ କେହି ନାହିଁ। ରାମ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକୁ ଜଳାଇଦେବାକୁ ତୁମ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କିଏ ସମର୍ଥ?
ପାଲ୍ଯତେ ଯତ୍ତ୍ଵଯା ସୋପି ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵିଶ୍ଵୈକନାଯକଃ
ଯେଉଁ ଜଗତର ଏକମାତ୍ର ନାୟକ ବିଷ୍ଣୁ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ରକ୍ଷା କରୁଛ।
ତତୋ ଵଯଂ ତ୍ଵଦଂକସ୍ଥଵିଷ୍ଣୁନାଭିଭଵା ଯତଃ
ଏହିପରି, ଆମେ ସମସ୍ତେ ତୁମ ଆଲିଙ୍ଗନରେ ବିଷ୍ଣୁ ଦ୍ୱାରା ବଶୀଭୂତ ହେଉଛୁ।
ଉଵାଚ ଚତୁରାସ୍ଯସ୍ତୁ ସ୍ତୁତିଶ୍ଚ ଵୃତଃ ସୁରୈଃ
ତାପରେ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, କହିଲେ।
ଯତୋ ଭଵଂତମାଯାଂତଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଵିଶ୍ଵୈକନାଯକମ୍ 5.1.27.
କାରଣ, ତୁମେ ହେଉଛ ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁ ଭାବରେ ଆସିଥାଅ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଏକମାତ୍ର ନାୟକ।
ତ୍ଵଯା ଵୈ ଭଗଵନ୍ପୂର୍ଵଂ ଯମଃ ସଂସ୍ଥାପିତଃ ପଦେ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ପୂର୍ବେ ଯମଙ୍କୁ ତୁମେ ତାଙ୍କର ଅସ୍ଥାନରେ ବସାଇଥିଲ।
ତସ୍ମାଦସ୍ଯ ଜଗନ୍ନାଥ କ୍ଷମ୍ଯତାଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ
ସେହିଠାରୁ, ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ଏହି ଅପରାଧକୁ ଦୟାକରି ମାଫ କର।
ଏତଚ୍ଛୁତ୍ଵାଽବ୍ରଵୀତ୍କୃଷ୍ଣୋ ଧାତଃ ଶୃଣୁ ଗୁରୋର୍ମମ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, କୃଷ୍ଣ କହିଲେ: 'ହେ ଧାତା, ମୋ ଗୁରୁଙ୍କ କଥା ଶୁଣ'।
ସମର୍ପ୍ଯତାଂ ଗୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଯ ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ, ଏହି ଦାନ ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ।
ଏତତ୍ପିତାମହଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଯମଂ ସମରନିର୍ଜିତମ୍
ଏହା ଶୁଣି ପିତାମହ ଜାଣିଲେ ଯେ ଯମ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହେଇଛନ୍ତି।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଧର୍ମରାଜସ୍ତୁ ଵିରଂଚିମିଦମବ୍ରଵୀତ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି ଧର୍ମରାଜ ବିରଞ୍ଚିଙ୍କୁ ଏହିପରି କଥା କହିଲେ।
ଯମଲୋକମନୁପ୍ରାପ୍ଯ କାଯହୀନଃ ଶରୀରଵାନ୍
ଯମଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚି ଯେଉଁଠି ଦେହହୀନ ଥିଲେ, ସେଠି ତାଙ୍କୁ ଦେହ ମିଳିଗଲା।
ତଚ୍ଛୁତ୍ଵା ହି ପୁନର୍ବ୍ରହ୍ମା ଵିଶ୍ଵସ୍ଯାସ୍ଯ ଵିଭୁଃ ସ୍ଵଯମ୍
ଏହା ଶୁଣି ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ନାୟକ, ପୁନି ସ୍ୱୟଂ କଥା କହିଲେ।
ତସ୍ମାଦର୍ପଯ ପୁତ୍ରଂ ତ୍ଵଂ ମୁନେଃ ସାଂଦୀପନେଶ୍ଚ ଯଃ
ସେହିପାଇଁ, ପୁତ୍ର, ତୁମେ ମୁନି ସାଂଦୀପନିଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଦାନ କର।
ତଚ୍ଛୁତ୍ଵା ଧର୍ମରାଜସ୍ତୁ ପୁତ୍ରଂ ସାଂଦୀପନେସ୍ତଥା 5.1.27.
ଏହି କଥା ଶୁଣି ଧର୍ମରାଜ ମଧ୍ୟ ସାଂଦୀପନିଙ୍କୁ ପୁତ୍ର ଦେଇଦେଲେ।
ଅର୍ପଯାମାସ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ବାଲଂ ରୂପସମନ୍ଵିତମ୍
ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଥିବା ଶିଶୁକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ।
ତତଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ଗୁରୋଃ ପୁତ୍ରଂ ପ୍ରଭୁଃ ପ୍ରୀତଃ ପ୍ରଜାପତିମ୍
ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୁତ୍ର ମିଳିବା ପରେ, ପ୍ରଭୁ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ।
ଅଵଂତ୍ଯାମଂକପାଦାଖ୍ଯେ ମୃତା ନେକ୍ଷଂତି ତେ ଯମମ୍
ଅବନ୍ତିର ଅଙ୍କପାଦ ନାମକ ସ୍ଥାନରେ, ମୃତ ଲୋକେ ଯମଙ୍କୁ ଦେଖିନାହାନ୍ତି।
ମହାକାଲପୁରେ ଦେଵମାଦ୍ଯଂ ଵୈ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ମହାକାଳ ପୁରରେ ଆଦି ଦେବ, ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ ବସିଛନ୍ତି।
ଯେ ପଶ୍ଯଂତି କୁଶସ୍ଥଲ୍ଯାମେତେଷାଂ ମୂର୍ତିପଂଚକମ୍
ଯେଉଁମାନେ କୁଶସ୍ଥଳୀରେ ପଞ୍ଚ ରୂପ ଦେଖନ୍ତି—
ତଥୈଵାଗମନାଦତ୍ର ମମ ରାମସ୍ଯ ନା ରକାଃ
ଏଠାକୁ ମୋର ଆଗମନ ପରେ, ରାମଙ୍କୁ କୌଣସି କ୍ଷତି ହେବ ନାହିଁ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତେ ଵଚନେ ଵେଧାଃ ପ୍ରୋଵାଚ ପ୍ରୀତିମାନ୍ହରିମ୍
ଏହି କଥା କହିବା ପରେ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଆନନ୍ଦରେ ହରିଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
ଯେ ଚ ତ୍ଵାମାଦିପୁରୁଷଂ ପ୍ରଥମଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ଆଦିପୁରୁଷ ଏବଂ ପ୍ରଥମ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ ଭାବେ ଚିହ୍ନନ୍ତି—
ଅଧୋଜ୍ଵାଲଂ ମହାକାଲଂ ସୋଽଶ୍ଵମେଧଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଯେଉଁଠି ତଳରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ମହାକାଳଙ୍କୁ ଦେଖିବେ, ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇବେ।
ସଂମାନ୍ଯ ଵେଧସଂ କାଲଂ ସମାରୋହଦ୍ରଥଂ ତତଃ 5.1.27.
ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ କାଳଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ସେ ପରେ ରଥରେ ଚଡିଲେ।
ନାଲ୍ପମୃତ୍ଯୁର୍ଭଵେତ୍ତସ୍ଯ ନ ଵ୍ଯାଧିର୍ନ ଚ ଦୁର୍ଗତିଃ 5.1.27.
ତାଙ୍କୁ କ୍ଷୁଦ୍ର ମୃତ୍ୟୁ, ରୋଗ କିମ୍ବା ଦୁର୍ଗତି କେବେ ଆସିବ ନାହିଁ।