ଦୁସ୍ତରା ସୁତରା ଜାତା ନଦୀ ଵୈତରଣୀ ନୃଣାମ୍ ।। ନରକାଂତେ ତଦା ଜାତେ ଗତେ ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରେ ଵିଭୌ
ବୈତରଣୀ ନଦୀ, ଯାହା ପାର କରିବା ଦୁଃସାଧ୍ୟ ଏବଂ ପରେ ସହଜ ହେଇଗଲା, ନରକର ଶେଷରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଯେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯାଇଥିଲେ।
ପାପକ୍ଷଯାତ୍ତତଃ ସର୍ଵେ ତେ ମୁକ୍ତା ନାରକା ନରାଃ
ତାପରେ ପାପ ନାଶ ହେବାରୁ ସମସ୍ତ ନରକର ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।
ଵିମାନେଷୁ ସହସ୍ରେଷୁ ହ୍ଯାରୂଢାସ୍ତେ ସମଂତତଃ
ସେମାନେ ହଜାର ହଜାର ଆକାଶର ରଥରେ ଏକାସাথে ଉଡ଼ିଗଲେ।
ତତଃ ଶୂନ୍ଯଂ ମୁନେ ଜାତଂ ସର୍ଵଂ ନିରଯମଂଡଲମ୍
ତାପରେ, ମୁନି, ସମସ୍ତ ନରକ ମଣ୍ଡଳ ଶୂନ୍ୟ ହେଇଗଲା।
ତତୋ ଦୂତାଃ କୃତାଂତସ୍ଯ କୃଷ୍ଣଂ ଚ ଯୁଦ୍ଧକାରିଣମ୍
ତାପରେ ଯମର ଦୂତମାନେ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ
କିଂକରା ଊଚୁଃ ମା ଵୀରାନେନ ମାର୍ଗେଣ ରଥମାନଯ ମାନଵନ୍
କିଂକରମାନେ କହିଲେ: 'ବୀର, ଏହି ପଥରେ ରଥକୁ ନେଇଯିବାନି।'
ଯମାଦିଷ୍ଟା ନରାଃ ପାପା ଯେଽମୋଚ୍ଯା ଵର୍ଷକୋଟିଭିଃ
ଯେ ସେ ଦୁଷ୍ଟ ମଣିଷ୍ୟମାନେ ଯମଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଅନେକ କୋଟି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁକ୍ତି ନ ପାଆନ୍ତି,
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚସ୍ତେଷାଂ କୃପଯା ପୀଡିତୋ ଭୃଶମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟାରେ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ପିଡିତ ହେଲେ।
ସର୍ଵେଷାଂ ସ୍ଵର୍ଗଦାତାହଂ ଯମଲୋକନିଵାରକଃ
ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗ ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ଯମଲୋକକୁ ଯିବାକୁ ବଞ୍ଚିତ କରେ।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚୋ ଦୂତାଃ ସତ୍ଵରା ଯମମାଗତାଃ 5.1.27.
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦୂତମାନେ ତୁରନ୍ତ ଯମଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ତତୋ ଯମୋ ରୁଷାଵିଷ୍ଟଃ ପ୍ରାହ ତାନ୍ଯମକିଂକରାନ୍
ତାପରେ ଯମ ରୋଷରେ ଭରିଯାଇ, ତାଙ୍କ ସେବକମାନୋଁକୁ କହିଲେ।
ତଂ ଗତ୍ଵା ଵାରଯଧ୍ଵଂ ଵୈ ଗୃହୀତ୍ଵାନୀଯତାମିତି
ସେଠାକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କୁ ରୋକ, ଧରି ଏଠାକୁ ଆଣ।
ଏଵମୁକ୍ତୋ ଯମେନାଥ କିଂକରଃ ସ ନରାଂତକଃ
ଏପରି ଯମଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଇଁ, ନରାଣ୍ଟକ ନାମକ ସେବକ,
ଯଦା ନ ଵାରିତସ୍ତସ୍ଥୌ ତଦା କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ନରାଂତକଃ
ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ରୋକାଯାଇନଥିଲା, ତେବେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ନରାଣ୍ଟକ ଦୃଢ଼ ରହିଲେ।
ବଲଦେଵୋପି ସମରେ ତାଡିତୋ ଵିଵିଧୈଃ ଶରୈଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଭିନ୍ନ ବାଣରେ ଆକ୍ରମିତ ହେଲେ ବଳଦେବ ମଧ୍ୟ।
ଆଦାଯ ଧନୁଷୀ ଦିଵ୍ଯେ ଜଘ୍ନତୁର୍ଯମକିଂକରାନ୍
ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଧନୁଷ ଧରି, ସେମାନେ ଯମଙ୍କ ସେବକମାନୋଁକୁ ପ୍ରହାର କଲେ।
ନରାଂତକୋଽପି ସମରେ ବଲେନ ବଲିନାର୍ଦିତଃ
ନରାଣ୍ଟକ ମଧ୍ୟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଅପରାଜିତ ହେଲେ।
ତତୋ ନରାଂତକେ ଵୀରେ ପତିତେ ଯମକିଂକରେ
ତାପରେ, ଯେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟବୀର ନରାଣ୍ଟକ ଯମଙ୍କ ସେବକମାନୋଁ ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଲେ,
ରାମକୃଷ୍ଣାଭ୍ଯାଂ ତେ ଦୂତା ହନ୍ଯମାନା ଭଯାତୁରାଃ
ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେଇ ଦୂତମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି, ଭୟଭୀତ ହେଇଯାଇଥିଲେ।
ତତୋ ଯମୋ ଯଯୌ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ସମଂତାତ୍କିଂକରୈର୍ଵୃତଃ 5.1.27.
ତାପରେ ଯମ, କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ସେବକମାନୋଁ ସହିତ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
ତତୋ ଵାଦିତ୍ରନିର୍ଘୋଷୈସ୍ତୁମୁଲାନକଗୋମୁଖୈଃ
ତାପରେ ଢୋଳ, ତୁରୀ ଓ ଗାଈର ଶଙ୍ଖର ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱନିରେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଗଞ୍ଜିଉଠିଲା।
ଦେଵା ଵିଦ୍ଯାଧରାଃ ସିଦ୍ଧା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯାଂତଂ ମହାବଲମ୍
ଦେବତା, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଯିଅଉଥିବା ଦେଖିଲେ।
ତତସ୍ତେ କିଂକରାଃ ସର୍ଵେ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତେନ ନୋଦିତାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ସେବକମାନେ, ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କ ଉତ୍ସାହ ନ ମିଳି, ଅଗ୍ରସର ହେଲେ ନାହିଁ।
ବଲଂ ଚ କେଶଵଂ ସଂଖ୍ଯେ ଜଘ୍ନତୁସ୍ତାଵୁଭାଵପି
ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେ ଦୁଇଜଣେ ବଳ ଓ କେଶବଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲେ।
ଵିଦାର୍ଯ ଚ ସହସ୍ରାଣି କିଂକରାଣାଂ ସମଂତତଃ ଚଚାର ରଣଦୁର୍ଧର୍ଷଃ କାମପାଲେନ ପାଲିତଃ
ସେ ଚାରିପଟେ ହଜାର ହଜାର ସେବକଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗି ପାରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପରାଜିତ ହୋଇ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ, କାମଦେବଙ୍କର ସୁରକ୍ଷାରେ ଥିଲେ।
ତତଶ୍ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତୋ ରଣେ କିଂକରାଦ୍ଯଂ ଵିଦୀର୍ଣଂ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯାର୍ତନାଦଂ ଚକାର
ତାପରେ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସେବକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନ ଜଣେ ଭାଙ୍ଗିଯିବାକୁ ଦେଖି, ଦୁଃଖର ଚିତ୍କାର କଲେ।
ଶରୈଃ ପଂଚଭିଃ କୃଷ୍ଣମାଯାଂତମାଜୌ ଜଘାନାଷ୍ଟଭିର୍ଵକ୍ତ୍ରଦେଶେ ସ ଭିନ୍ନଃ
ସେ ପାଞ୍ଚଟି କାଣ୍ଡା ଦ୍ୱାରା କୃଷ୍ଣମାୟାନ୍ତଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମାରିଦେଲେ, ଏବଂ ଆଠଟି ଅନ୍ୟ କାଣ୍ଡାରେ ତାଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ରଥଂ ସ୍ଵଂ ସମାଦାଯ ଯାତଃ କୃତାଂତସ୍ତତଶ୍ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତେ ଶରାର୍ତେ ପ୍ରସୁପ୍ତେ
ତାପରେ କୃତାନ୍ତ ନିଜ ରଥ ନେଇ ଚାଲିଗଲେ, ଏଉଁଠି ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ କାଣ୍ଡାର ଆଘାତରେ ଅଚେତନ ହୋଇପଡିଲେ।
ପ୍ରଧାନାଶ୍ଚ ଭଗ୍ନା ଵିଚିତ୍ରାଶ୍ଚ ଭଗ୍ରାସ୍ତତଶ୍ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଂ ନିଶମ୍ଯାଥ ଭଗ୍ନମ୍
ପ୍ରଧାନମାନେ ଭାଙ୍ଗିଗଲେ, ବିଭିନ୍ନ ସେନା ଭାଙ୍ଗିଯିବାରୁ, ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ହାରିଗଲେ ବୋଲି ଶୁଣିଲେ—
ଵିନାଶାଯ ଯୁଧ୍ଯଦ୍ଯୁଗାଂତେ ପ୍ରଜାନାଂ ଯଥା ଵାଡଵୋ ଜ୍ଵାଲଵୃଦ୍ଧଃ ପ୍ରଵୃତ୍ତଃ 5.1.27.
ଯେପରି ଯୁଗର ଶେଷରେ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଉଠି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିଦିଏ, ସେପରି ସେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ।