ଗୋପ୍ରତାରେ କୃତଂ ସ୍ନାନଂ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯେତ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
ଗୋପ୍ରତାର ଦିନରେ କରାଯାଇଥିବା ସ୍ନାନ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ୱନ କରେ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ଏଠାରେ ଆଉ କିଛି ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।
ଵିଷ୍ଣୁମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଵିପ୍ରାଣାଂ ପୂଜନଂ ଚ ଵିଶେଷତଃ
ବିଶେଷ କରି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଅନ୍ନଂ ବହୁଵିଧଂ ହେମ ଵାସାଂସି ଵିଵିଧାନି ଚ
ନାନା ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ, ସୁନା ଓ ବିଭିନ୍ନ ପୋଷାକ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସୂର୍ଯଗ୍ରହେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ନର୍ମଦାଯାଂ ଶଶିଗ୍ରହେ 2.8.6.
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ନର୍ମଦା ନଦୀରେ—
ଘୃତେନ ଦୀପକୋ ଯସ୍ଯ ତିଲତୈଲେ ନ ଵା ପୁନଃ
ଘୃତ କିମ୍ବା ତିଳ ତେଲରେ ତିଆରି ଦୀପ ଯେଉଁଠି ଅର୍ପିତ ହୁଏ—
ତେନେଷ୍ଟଂ କ୍ରତୁଭିଃ ସର୍ଵୈଃ କୃତଂ ତୀର୍ଥାଵଗାହନମ୍
ଏହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ସଫଳ ହୁଏ, ଏବଂ ତୀର୍ଥସ୍ନାନର ଫଳ ମିଳେ।
ନାନାଵିଧାନି ତୀର୍ଥାନି ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦାନି ଚ
ନାନା ପ୍ରକାର ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ଦେଇଥାଏ।
ସ୍ଵର୍ଣମଲ୍ପଂ ଚ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଵେଦପାରଗେ
ଯିଏ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଅଳ୍ପ ସୁନା ମଧ୍ୟ ଦାନ କରେ—
ଗୋପ୍ରତାରାଭିଧେ ତୀର୍ଥେ ତ୍ରିଲୋକୀଵିଶ୍ରୁତେ ଦ୍ଵିଜ
ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗୋପ୍ରତାର ନାମକ ତୀର୍ଥରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜ—
ତତ୍ର ସ୍ନାନଂ ତୁ ଯଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିପ୍ରାନ୍ସଂତର୍ପଯେନ୍ନରଃ
ଯିଏ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରେ, ସେ—
ଏକାହାରସ୍ତୁ ଯସ୍ତିଷ୍ଠେନ୍ମାସଂ ତତ୍ର ଯତଵ୍ରତଃ
ଯିଏ ସେଠାରେ ଏକବେଳା ଖାଇ ଏକ ମାସ ଯାଏ ନିୟମ ରଖେ—
ଅଗ୍ନିପ୍ରଵେଶଂ ଯେ କୁର୍ଯୁର୍ଗୋପ୍ରତାରେ ଵିଧାନତଃ
ଯେମାନେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଗୋପ୍ରତାରରେ ଅଗ୍ନି ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି—
କୁର୍ଵଂତ୍ଯନଶନଂ ଯେଽତ୍ର ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ୍ଯା ସୁନିଶ୍ଚିତାଃ
ଏଠାରେ ଯେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତି ସହିତ ଉପବାସ କରନ୍ତି—
ଅର୍ଚଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ଗୋଵିଂଦଂ ଗୋପ୍ରତାରେ ହି ମାନଵଃ 2.8.6.
ଯିଏ ଗୋପ୍ରତାରରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ହେ ମନୁଷ୍ୟ—
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରଫଲୋ ଧୂପୋ ଗୋଵିଂଦସ୍ଯ ସମର୍ପିତଃ
ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ଧୂପ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଅତ୍ଯଦ୍ଭୁତମିଦଂ ଵିଦ୍ଵନ୍ସ୍ଥାନମେତତ୍ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ହେ ପଣ୍ଡିତ, ଏହି ସ୍ଥାନଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାରେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଦଶସ୍ଵର୍ଣଫଲଂ ଲଭେତ୍
ସ୍ୱର୍ଗର ଦ୍ୱାରରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଜଣେ ମଣିଷ ଦଶଟି ସୁନାର ଦାନ ଦେବା ସମାନ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।
ସୁତୀର୍ଥେ ପର୍ଵଣି ଶ୍ରେଷ୍ଠେ ଦଶସ୍ଵର୍ଣଫଲପ୍ରଦେ
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥରେ ପର୍ବଦିନରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଦଶଟି ସୁନା ଦାନର ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
ଉପୋଷିତଃ ଶୁଚିଃ ସ୍ନାତୋ ଵିଷ୍ଣୁପୂଜନତତ୍ପରଃ
ଉପବାସ ରହି, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସ୍ନାନ କରି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲାଗିଥିଲେ—
ତାଵଦ୍ଗର୍ଜଂତି ପୁଣ୍ଯାନି ସ୍ଵର୍ଗେ ମର୍ତ୍ଯେ ରସାତଲେ
ସେହି ପୁଣ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱର୍ଗ, ପୃଥିବୀ ଓ ପାତାଳରେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୁଞ୍ଜି ରହିଥାଏ।
ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ପ୍ରଭାତେ ତୁ ସ୍ନାତ୍ଵା ନିର୍ମଲମାନସଃ
ପୂର୍ଣ୍ଣିମାର ସକାଳେ ନିର୍ମଳ ମନେ ସ୍ନାନ କଲେ—
ଦତ୍ତ୍ଵାନ୍ନଂ ଚ ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ସଂତୋଷ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣାଂସ୍ତତଃ
ସେଠାରେ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁଯାୟୀ ଭୋଜନ ଦେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଖୁସି ହେଲେ—
ଵିଭୁଂ ଗୁପ୍ତହରିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସଂପୂଜ୍ଯ ତୁ ଵିଶେଷତଃ
ସମସ୍ତ ଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଲୁଚିଥିବା ହରିଙ୍କୁ ଦେଖି, ବିଶେଷ ଭାବରେ ପୂଜା କଲେ—
ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାରେ ଚ ଵିଧିଵନ୍ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ସ୍ନାନମାଚରେତ୍ 2.8.6.
ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାରରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଇତି ପରମଵିଧାନୈର୍ଗୋପ୍ରତାରେ ଵିଧାଯ ପ୍ରଥିତସୁକୃତମୂର୍ତ୍ତିଃ ସ୍ନାନମୁଚ୍ଚୈଃ ପ୍ରଯତ୍ନାତ୍
ଏହି ପରମ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଗୋପ୍ରତାରରେ କ୍ରିୟା କରି, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତି ଉତ୍ସାହରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସୀତାକୁଣ୍ଡାଚ୍ଚ ଵାଯଵ୍ଯେ ଵର୍ତ୍ତତେ ଗୁଣସୁନ୍ଦରମ୍
ସୀତାକୁଣ୍ଡର ପଶ୍ଚିମ-ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଗୁଣସୁନ୍ଦର ଅଛି।
ପୁରା ଦଶରଥୋ ରାଜା ପୁତ୍ରେଷ୍ଟିନାମ ନାମତଃ
ପୁରୁଣା କଥା, ଦଶରଥ ରାଜା ପୁତ୍ରେଷ୍ଟି ନାମକ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
କ୍ରତୁଂ ସମାପଯାମାସ ସାନନ୍ଦୋ ଭୂରିଦକ୍ଷିଣମ୍
ସେ ରାଜା ଆନନ୍ଦରେ ଓ ଅଧିକ ଦାନ କରି, ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ।
ହସ୍ତେ କୃତ୍ଵା ହେମପାତ୍ରଂ ହଵିଃପୂର୍ଣମନୁତ୍ତମମ୍ ଚତୁର୍ଵିଧଂ ଵିଭଜ୍ଯୈଵ ପତ୍ନୀଭ୍ଯୋ ଦତ୍ତଵାନ୍ନୃପଃ
ସୁନାର ପାତ୍ରରେ ଉତ୍ତମ ହବି ଭରି, ରାଜା ଏହାକୁ ଚାରି ଭାଗ କରି, ତାଙ୍କର ରାଣୀମାନେକୁ ଦେଇଥିଲେ।
ଯତ୍ର ତତ୍କ୍ଷୀରସଂପ୍ରାପ୍ତିର୍ଜାତା ପରମଦୁର୍ଲଭା ଉଦକେନାଭିଵ୍ଯକ୍ତଂ ଚ ଉତ୍ତମଂ ଚ ଫଲପ୍ରଦମ୍
ସେଠାରେ ସେ ଦୁର୍ଲଭ କ୍ଷୀର ମିଳିଥିଲା; ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇ, ଉତ୍ତମ ଫଳ ଦେଇଥିଲା।