ଶଂକରାଦିତ୍ଯନାମେତି ଲୋକାନୁଗ୍ରହକାରକଃ
ଶଙ୍କରାଦିତ୍ୟ ନାମକ ଏକ ରୂପ ଉଦ୍ଭବିତ ହେଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ କୃପା ମିଳେ।
ଅହୋ ଧନ୍ଯମିଦଂ ସ୍ଥାନଂ ଯତ୍ରାସ୍ତେ ତ୍ରିପୁରାଂତକଃ
ହାଁ, ଏହି ସ୍ଥାନ ଧନ୍ୟ, ଯେଉଁଠାରେ ତ୍ରିପୁରାସୁରଙ୍କୁ ନାଶ କରିଥିବା ଭଗବାନ ବସିଛନ୍ତି।
ତତସ୍ତୁଷ୍ଟାଶ୍ଚ ତେ ସର୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯାଃ ସୁରସତ୍ତମାଃ
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ଦେବତାମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
ମୂର୍ତିମଂତଶ୍ଚ ତେ ଦେଵା ଅଵତୀର୍ଯ ଚ ଶୋଭନମ୍
ସେଇ ଦେବତାମାନେ ଦୃଶ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଅତି ଶୋଭାମୟ ଭାବରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ନ ଦୁଃଖଂ ଜାଯତେ ତେଷାଂ ଜରାମରଣ ଶୋକଜମ୍ ତସ୍ମାଚ୍ଚୈଵାଧିକଂ ହ୍ଯତ୍ର ଶଂକରାଦିତ୍ଯଦର୍ଶନାତ୍
ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ମୃତ୍ୟୁ କିମ୍ବା ଶୋକରୁ କୌଣସି ଦୁଃଖ ହୁଏନାହିଁ; ଏଠାରେ ଶଙ୍କରାଦିତ୍ୟଙ୍କ ଦର୍ଶନରୁ ଏହା ଅଧିକ।
ଵ୍ଯାଧଯୋ ନାଧଯଶ୍ଚୈଵ ଦାରିଦ୍ର୍ଯଂ ନ କଦାଚନ
ସେଠାରେ କେବେ ରୋଗ, କଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ହୁଏନାହିଁ।
ନ ରୋଗୋ ନ ଚ ଦାରିଦ୍ର୍ଯଂ ଵିଯୋଗୋ ନ ଚ ବନ୍ଧୁଭିଃ
ସେଠାରେ କେବେ ରୋଗ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ କିମ୍ବା ବନ୍ଧୁମାନେ ସହ ଦୂରତା ହୁଏନାହିଁ।
ଇତ୍ଯେଵଂ ଦେଵଦେଵେନ ପୁରା ଵୈ ଶୂଲପାଣିନା
ଏଭଳି ଭାବେ ପୁରାତନ କାଳରେ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତା ଏହି କଥା କହିଥିଲେ।
ସ୍ଥାପିତଂ ପରମଂ ତୀର୍ଥଂ ସ୍ଵନାମ୍ନା ମୁନିସତ୍ତମ
ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ନିଜ ନାମରେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା।
ଏକଦା ସମଯେ ଵ୍ଯାସ କପାଲକ୍ଷାଲନାଯ ଵୈ
ଏକ ସମୟରେ ବ୍ୟାସ ତାଙ୍କର ଖପାଳ ପାତ୍ର ଧୋଇବା ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ।
ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ଚାକ୍ଷିପଦ୍ଭୂମୌ ତତ୍ର ତୀର୍ଥମନୁତ୍ତମମ୍
ସେ ଏହାକୁ ଭଲଭାବେ ଧୋଇ, ସେହି ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥରେ ଭୂମିରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଣୋ ରୁଧିରେଣାଶୁ ପରି ପୂର୍ଣାଭଵତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ସେହି କ୍ଷଣରେ ଏହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ରକ୍ତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା।
ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଚ ତର୍ପଣଂ କୃତ୍ଵା ତତ୍ସର୍ଵଂ ଚାକ୍ଷଯଂ ଭଵେତ୍
ସେଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ତର୍ପଣ କଲେ, ସେ ସବୁ କିଛି ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ।
ତିଷ୍ଠଂତି ମୁନିଶାର୍ଦୂଲ ଚିଂତଯଂତି ସ୍ଵଗୋତ୍ରଜମ୍
ମୁନିମାନେ, ନିଜ ଗୋତ୍ରକୁ ଚିନ୍ତା କରି, ସେଠି ରହନ୍ତି।
ସଂଯାଵଂ ପାଯସଂ ଵାପି ଶ୍ଯାମାକଂ ସନିଵାରକମ୍
ଯବର ରୁଟି, ଖୀର ବା କଳା ଗାହମ ଓ ଡାଲିରେ।
ପିତରୌ ଦ୍ଵାଦଶାବ୍ଦାନି ତୃପ୍ତିଂ ଯାସ୍ଯଂତି ତସ୍ଯ ଵୈ
ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେଠି କୃତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପିତାମାତା ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି।
ପିତୄନ୍ସଂତର୍ପଯିଷ୍ଯଂତି ସ୍ଵର୍ଗସ୍ତେଷାଂ ସଦାଽକ୍ଷଯଃ 5.1.16.
ସେମାନେ ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗ ସଦା ଅକ୍ଷୟ ରହିବ।
ଅକ୍ଷଯଂ ତସ୍ଯ ତତ୍ପ୍ରୋକ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ଵୈ ସ୍ଵଯଂଭୁଵା
ଏହି ଅକ୍ଷୟତାକୁ ସ୍ୱୟଂ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା କହିଛନ୍ତି।
ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ଗଯାଯାଂ ଚ ସା ନ ତୃପ୍ତିର୍ଭଵିଷ୍ଯତି
ବାରାଣସୀ କିମ୍ବା ଗୟାରେ ଏହି ତୃପ୍ତି ମିଳିବ ନାହିଁ।
ଯୋ ଯମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଵୈକାମମିହ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କରିଷ୍ଯତି
ଯେଉଁଠାରେ କିଏ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛାରେ ଏଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଥାଏ—
ନଵମୀ ଅଷ୍ଟମୀ ଚୈଵ ଅମାଵାସ୍ଯାଥ ପୂର୍ଣିମା
ନବମୀ, ଅଷ୍ଟମୀ, ଅମାବାସ୍ୟା କିମ୍ବା ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରେ—
ବ୍ରହ୍ମେଂଦ୍ର ରୁଦ୍ରଦେଵାଂଶ୍ଚ ସୂର୍ଯାଗ୍ନିବ୍ରହ୍ମଦୈଵତାନ୍
ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ରୁଦ୍ର, ଦେବତାମାନେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି ଓ ପିତୃଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ—
ସରୀସୃପାନ୍ପିତୃଗଣାନ୍ଯଚ୍ଚାନ୍ଯଦ୍ଭୁଵି ସଂସ୍ଥିତମ୍
ସାପ, ପିତୃମଣ୍ଡଳ ଓ ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟ କିଛି ଅଛି—
ମାସିମାସ୍ଯସିତେ ପକ୍ଷେ ପଂଚଦଶ୍ଯାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ପ୍ରତି ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ପଞ୍ଚଦଶୀ ଦିନରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ—
ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ପିତୃଗଣାସ୍ତୃପ୍ତିଂ ପ୍ରଯାଂତି ପିତରୋଽର୍ଜିତାମ୍
ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାଳରେ, ପିତୃମଣ୍ଡଳ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜିତ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି।
ଭକ୍ତ୍ଯା ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯଂ ପିତ ରସ୍ତେନ ତର୍ପିତାଃ
ଭକ୍ତି ସହିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ପିତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
ଯେ କୁର୍ଵଂତି ଚ ଵୈ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ପିଂଡାନ୍ଯେ ନିର୍ଵପଂତି ଚ 5.1.16.
ଯେମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି ଏବଂ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରନ୍ତି—
ଇହୈତ୍ଯ ଵୈ ପୁଣ୍ଯଜଲେଷୁ ସମ୍ଯକ୍ସ୍ନାତ୍ଵା ନରସ୍ତାଂସ୍ତୁ ଲଭେତ କାମାନ୍
ଏଠାକୁ ଆସି ପବିତ୍ର ଜଳରେ ଭଲଭାବେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ମଣିଷ ନିଜର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରେ।
ଚିତ୍ତଂ ଚ ଵିତ୍ତଂ ଚ ନୃଣାଂ ଚ ଶୁଦ୍ଧଂ ଶସ୍ତଶ୍ଚ କାଲଃ କଥିତୋ ଵିଧିଶ୍ଚ
ମଣିଷଙ୍କର ମନ ଓ ଧନ ପବିତ୍ର ହୁଏ, ସମୟ ଓ ପଦ୍ଧତି ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ହେବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।
ଦଶାନାମଶ୍ଵମେଧାନାଂ ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ମାନ ଵଃ
ଏଠାରେ ଦଶଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ।