ପଟ୍ଟବଂଧଂ ମହେଶସ୍ଯ ସ ଵିପାପ୍ମା ଦିଵଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ମହେଶଙ୍କ ପାଇଁ ପଟ୍ଟା ବାନ୍ଧିଦେଇଥିବା, ପାପହୀନ ବ୍ୟକ୍ତି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ।
କର୍ପୂରଂ କୁଙ୍କୁମଂ ଚୈଵ ମୃଗନାଭି ସଚନ୍ଦନମ୍
କର୍ପୂର, କୁଙ୍କୁମ, ମୃଗନାଭି ଓ ଚନ୍ଦନ—
ସ୍ଵରୂପଂ ଚୈଵ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ସଭାର୍ଯଂ ଭୋଜଯେଦ୍ଦ୍ଵିଜମ୍
ସେ ନିଜ ଆକୃତି ମଧ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଜୀବନୀ ସହିତ ଭୋଜନ କରାଉଥିବା ଉଚିତ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଞ୍ଚମ ଆଵନ୍ତ୍ଯଖଣ୍ଡେଽଵନ୍ତୀକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ କୁଟୁମ୍ବିକେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ଦଶମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀ ହଜାର ଶ୍ଲୋକର ସଂହିତାରେ, ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତ୍ୟ ଖଣ୍ଡରେ, ଅବନ୍ତୀ କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମାରେ, 'କୁଟୁମ୍ବିକେଶ୍ୱର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନ' ନାମକ ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଅଥାତଃ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତୀର୍ଥଂ ଵିଦ୍ଯାଧରସ୍ଯ ତୁ
ଏବେ ମୁଁ ବିଦ୍ୟାଧର ତୀର୍ଥ ବିଷୟରେ କହିବି।
ପ୍ରସାଦାଦ୍ବ୍ରୂହି ମେ ବ୍ରହ୍ମଞ୍ଛ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ସାଂପ୍ରତମ୍
ତୁମର କୃପାରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋତେ କୁହ, ମୁଁ ଏହାକୁ ଏବେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।
ଗ୍ରଥିତା ପାରିଜାତସ୍ଯ ମାଲା ତେନ ମନୋରମା
ସେ ପାରିଜାତ ଫୁଲର ଏକ ମନୋହର ମାଳା ଗଠନ କରିଥିଲେ।
ଗୃହୀତ୍ଵା ଚ ସ ତାଂ ମାଲାଂ ଗତୋ ଵାସଵଵେଶ୍ମନି
ସେ ମାଳାଟିକୁ ନେଇ ବାସବଙ୍କ ଗୃହକୁ ଗଲେ।
ଦତ୍ତା ତସ୍ଯୈ ତଦା ତେନ ସା ମାଲା ନୃତ୍ଯମାଶ୍ରିତଃ ।। ସା ମେନକାସ୍ତୁତାଽସ୍ଥାନେ ମାଲଯା ମୋହିତା ଭଵତ୍
ସେ ସମୟରେ ସେ ମାଳାଟି ମେନକାଙ୍କୁ ଦେଲେ। ମେନକା ମାଳା ପିନ୍ଧି ନୃତ୍ୟ କରିବାବେଳେ ସଭାରେ ସ୍ତୁତିତା ହୋଇ ମୋହିତ ହେଲେ।
କୋପାଵିଷ୍ଟେନ ଶକ୍ରେଣ ଶପ୍ତୋ ଵିଦ୍ଯାଧରସ୍ତଦା
ତାପରେ କ୍ରୋଧିତ ଶକ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ବିଦ୍ୟାଧର ଶାପିତ ହେଲେ।
ଵିଦ୍ଯାଧରପଦଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ମମ ଶାପାଚ୍ଚ ସାଂପ୍ରତମ୍
ମୋର ଶାପରେ ସେ ବିଦ୍ୟାଧର ପଦ ଛାଡି ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି।
ଅଜାନତା ମଯା ନାଥ ଅପରାଧଃ କୃତୋଽଧୁନା
ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଅଜାଣିରେ ଏବେ ଏକ ଅପରାଧ କରିଅଛି।
ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ ଶକ୍ରୋ ଵୈ ଵିଦ୍ଯାଧରମୁଵାଚ ହ
ଏପରି କଥା ଶୁଣି ଶକ୍ର ବିଦ୍ୟାଧରଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତସ୍ଯାଶ୍ଚୋତ୍ତରଭାଗେ ତୁ ଵିଦ୍ଯତେ ତୀର୍ଥମୁତ୍ତମମ୍ 5.1.11.
ସେଠାର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତୀର୍ଥ ଅଛି।
ଭକ୍ତ୍ଯା ତତ୍ର କୃତେ ସ୍ନାନେ ଵିଦ୍ଯାଧରପତିର୍ଭଵେତ୍
ସେଠାରେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ସ୍ନାନ କଲେ ବିଦ୍ୟାଧରମାନଙ୍କର ନାୟକ ହେବାକୁ ମିଳେ।
ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ ଶକ୍ରେଣ ଆଗତୋଽଵଂତିମଂଡଲେ
ଏପରି ଶକ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସେ ଅବନ୍ତି ମଣ୍ଡଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ପ୍ରଭାଵାତ୍ତସ୍ଯ ତୀର୍ଥସ୍ଯ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତଂ ପଦଂ ସ୍ଵକମ୍
ସେ ତୀର୍ଥର ଶକ୍ତିରେ ସେ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବତନ ପଦବୀ ପୁନି ପାଇଲେ।
ତତ୍ର ପୁଷ୍ପାଣି ଯୋ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚଂଦନଂ ଚ ଵିଲେପନମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଯିଏ ଫୁଲ ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି—
ସନତ୍କୁମାର ଉଵାଚ ତତ୍ର ତୀର୍ଥଂ ଚ ଵିଖ୍ଯାତଂ ସର୍ଵକାମପ୍ରଦାଯକମ୍
ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ: ସେଠାର ତୀର୍ଥଟି ବିଶ୍ରୁତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।
ତସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଗୋଶତସ୍ଯ ଫଲଂ ଲଭେତ୍
ସେ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଏକ ଶତ ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ମିଳେ।
ମାପେନ ମାପିତାନ୍କୃତ୍ଵା ମସୂରାଂସ୍ତତ୍ର କୁଟ୍ଟଯେତ୍
ସେଠାରେ ମାପି ମସୁର ନିଅଁତି ଏବଂ ତାହାକୁ ପିସିବା ଉଚିତ।
ଯେ ପଶ୍ଯଂତି ନରା ଭକ୍ତ୍ଯା ଶୀତଲାଂ ଦୁରିତାପହାମ୍
ଯେଉଁ ଲୋକେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା ଶୀତଳାଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି—
ନ ଚ ରୋଗଭଯଂ ତେଷାଂ ଗ୍ରହପୀଡା ତଥୈଵ ଚ
ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରୋଗ ଭୟ ନାହିଁ, ଗ୍ରହପୀଡା ମଧ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଆଵଂତ୍ଯଖଣ୍ଡେଽଵନ୍ତୀକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଶୀତଲା ମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ଦ୍ଵାଦଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀ ହଜାର ଶ୍ଲୋକର ସଂହିତାରେ ଅବନ୍ତୀଖଣ୍ଡର ଅବନ୍ତୀକ୍ଷେତ୍ର ମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ଶୀତଳାଙ୍କ ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ତତ୍ରୈଵ କୁର୍ଵୀତ ପିତୄନୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଭକ୍ତିତଃ
ସେଠାରେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍।
ପିତୄଂଶ୍ଚ ସ ନରୋ ଵ୍ଯାସ ତାରଯେଦାତ୍ମନା ସହ
ହେ ବ୍ୟାସ, ସେ ପୁରୁଷ ନିଜେ ସହିତ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଧାର କରିଥାଏ।
ଭୈରଵସ୍ଯାଗ୍ରତୋ ଦେଵୀ ପୂର୍ଵେ ତିଷ୍ଠତି ଚାଂବିକା
ଭୈରବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପୂର୍ବଦିଗରେ ଦେବୀ ଅମ୍ବିକା ଉଭୟ ଦଣ୍ଡାୟମାନ।
ମହାନଵମ୍ଯାଂ ପୁରୁଷଃ କୃତ୍ଵା ବସ୍ତମଯଂ ବଲିମ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ନିଵେଦ୍ଯ ଦେଵ୍ଯୈ ତୁ ସର୍ଵାସିଦ୍ଧିମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ମହାନବମୀ ଦିନରେ ଜଣେ ମଣିଷ ବସ୍ତୁ ଦାନ କରି, ଭକ୍ତିସହିତ ଦେବୀଙ୍କୁ ନିବେଦନ କଲେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ପୂଜାଂ କୃତ୍ଵା ମହେଶ୍ଵରେ
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଜଣେ ମଣିଷ ଭକ୍ତିଭାବରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଞ୍ଚମ ଆଵଂତ୍ଯଖଣ୍ଡେଽଵନ୍ତୀକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାରମାହାତ୍ମ୍ଯ ଵର୍ଣନଂନାମ ତ୍ରଯୋଦଶୋଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତୀଖଣ୍ଡରେ ଅବନ୍ତୀକ୍ଷେତ୍ର ମାହାତ୍ମ୍ୟର 'ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନ' ନାମକ ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।