ଅତସ୍ତଦ୍ଗୋପ୍ରତାରାଖ୍ଯଂ ତୀର୍ଥଂ ଵିଖ୍ଯାତିମାଗତମ୍
ଏହିକାରଣରୁ, ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ 'ଗୋପ୍ରତାର' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।
ଜନ୍ମାନ୍ତରଶତୈର୍ଵିପ୍ର ଯୋଗୋଽଯଂ ଯଦି ଲଭ୍ଯତେ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶତ-ଶତ ଜନ୍ମ ପରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଯୋଗ ଲାଭ ହେଲେ,
ଗୋପ୍ରତାରେ ନ ସନ୍ଦେହୋ ହରିର୍ଭକ୍ତ୍ଯା ସୁନିଷ୍ଠିତଃ
ଗୋପ୍ରତାରରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ହରି ଅଟୁଟ ଭାବେ ବିରାଜିତି।
ଗୋପ୍ରତାରେ ନରୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ଯୋଽପି ସ୍ନାତି ସୁନିଶ୍ଚିତଃ
ଗୋପ୍ରତାରରେ ଯେଉଁ ଜଣେ ପଣ୍ଡିତ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି।
କାର୍ତିକ୍ଯାଂ ଚ ଵିଶେଷେଣ ସ୍ନାତଵ୍ଯଂ ଵିଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯୈଃ ସ୍ନାତୁମାଯାନ୍ତ୍ଯଯୋଧ୍ଯାଯାଂ ଗୋପ୍ରତାରେ ଵିଶେଷତଃ ।। 2.8.6.
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ବିଶେଷ କରି, ଯେଉଁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରିଛନ୍ତି ସେମାନେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ; ଅୟୋଧ୍ୟାକୁ ଲୋକମାନେ ବିଶେଷ କରି ଗୋପ୍ରତାରରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଆସନ୍ତି।
ଗୋପ୍ରତାରସମଂ ତୀର୍ଥଂ ନ ଭୂତଂ ନ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଗୋପ୍ରତାର ସମାନ କୌଣସି ତୀର୍ଥ ପୂର୍ବରୁ ହୋଇନାହିଁ, ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ।
ନିଷ୍ପାପଃ କଲୁଷଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଶୁକ୍ଲାଂଗଃ ସିତକଂଚୁକଃ
ପାପ ଛାଡ଼ି, ଦୁଷିତତା ତ୍ୟାଗ କରି, ଶୁଭ୍ର ଦେହ ଓ ସ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି ମଣିଷ ପବିତ୍ର ହୁଏ।
ଯାନି କାନି ଚ ତୀର୍ଥାନି ଭୂମୌ ଦିଵ୍ଯାନି ସୁଵ୍ରତ
ହେ ସୁବ୍ରତ, ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ତୀର୍ଥ ଅଛି,
ଗୋପ୍ରତାରେ ଜପୋ ହୋମଃ ସ୍ନାନଂ ଦାନଂ ଚ ଶକ୍ତିତଃ
ଗୋପ୍ରତାର ଦିନରେ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଯେଉଁ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଜପ, ହୋମ, ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ କରାଯିବା ଉଚିତ।
କାର୍ତିକେ ପ୍ରାପ୍ଯ ତଦ୍ଯନ୍ତି ତୀର୍ଥାନି ସକଲାନ୍ଯପି
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଏହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଲାଭ କରାଯାଏ।
ଗୋପ୍ରତାରେ କୃତଂ ସ୍ନାନଂ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯେତ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
ଗୋପ୍ରତାର ଦିନରେ କରାଯାଇଥିବା ସ୍ନାନ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ୱନ କରେ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ଏଠାରେ ଆଉ କିଛି ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।
ଵିଷ୍ଣୁମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଵିପ୍ରାଣାଂ ପୂଜନଂ ଚ ଵିଶେଷତଃ
ବିଶେଷ କରି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଅନ୍ନଂ ବହୁଵିଧଂ ହେମ ଵାସାଂସି ଵିଵିଧାନି ଚ
ନାନା ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ, ସୁନା ଓ ବିଭିନ୍ନ ପୋଷାକ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସୂର୍ଯଗ୍ରହେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ନର୍ମଦାଯାଂ ଶଶିଗ୍ରହେ 2.8.6.
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ନର୍ମଦା ନଦୀରେ—
ଘୃତେନ ଦୀପକୋ ଯସ୍ଯ ତିଲତୈଲେ ନ ଵା ପୁନଃ
ଘୃତ କିମ୍ବା ତିଳ ତେଲରେ ତିଆରି ଦୀପ ଯେଉଁଠି ଅର୍ପିତ ହୁଏ—
ତେନେଷ୍ଟଂ କ୍ରତୁଭିଃ ସର୍ଵୈଃ କୃତଂ ତୀର୍ଥାଵଗାହନମ୍
ଏହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ସଫଳ ହୁଏ, ଏବଂ ତୀର୍ଥସ୍ନାନର ଫଳ ମିଳେ।
ନାନାଵିଧାନି ତୀର୍ଥାନି ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦାନି ଚ
ନାନା ପ୍ରକାର ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ଦେଇଥାଏ।
ସ୍ଵର୍ଣମଲ୍ପଂ ଚ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଵେଦପାରଗେ
ଯିଏ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଅଳ୍ପ ସୁନା ମଧ୍ୟ ଦାନ କରେ—
ଗୋପ୍ରତାରାଭିଧେ ତୀର୍ଥେ ତ୍ରିଲୋକୀଵିଶ୍ରୁତେ ଦ୍ଵିଜ
ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗୋପ୍ରତାର ନାମକ ତୀର୍ଥରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜ—
ତତ୍ର ସ୍ନାନଂ ତୁ ଯଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିପ୍ରାନ୍ସଂତର୍ପଯେନ୍ନରଃ
ଯିଏ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରେ, ସେ—
ଏକାହାରସ୍ତୁ ଯସ୍ତିଷ୍ଠେନ୍ମାସଂ ତତ୍ର ଯତଵ୍ରତଃ
ଯିଏ ସେଠାରେ ଏକବେଳା ଖାଇ ଏକ ମାସ ଯାଏ ନିୟମ ରଖେ—
ଅଗ୍ନିପ୍ରଵେଶଂ ଯେ କୁର୍ଯୁର୍ଗୋପ୍ରତାରେ ଵିଧାନତଃ
ଯେମାନେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଗୋପ୍ରତାରରେ ଅଗ୍ନି ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି—
କୁର୍ଵଂତ୍ଯନଶନଂ ଯେଽତ୍ର ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ୍ଯା ସୁନିଶ୍ଚିତାଃ
ଏଠାରେ ଯେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତି ସହିତ ଉପବାସ କରନ୍ତି—
ଅର୍ଚଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ଗୋଵିଂଦଂ ଗୋପ୍ରତାରେ ହି ମାନଵଃ 2.8.6.
ଯିଏ ଗୋପ୍ରତାରରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ହେ ମନୁଷ୍ୟ—
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରଫଲୋ ଧୂପୋ ଗୋଵିଂଦସ୍ଯ ସମର୍ପିତଃ
ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ଧୂପ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଅତ୍ଯଦ୍ଭୁତମିଦଂ ଵିଦ୍ଵନ୍ସ୍ଥାନମେତତ୍ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ହେ ପଣ୍ଡିତ, ଏହି ସ୍ଥାନଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାରେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଦଶସ୍ଵର୍ଣଫଲଂ ଲଭେତ୍
ସ୍ୱର୍ଗର ଦ୍ୱାରରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଜଣେ ମଣିଷ ଦଶଟି ସୁନାର ଦାନ ଦେବା ସମାନ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।
ସୁତୀର୍ଥେ ପର୍ଵଣି ଶ୍ରେଷ୍ଠେ ଦଶସ୍ଵର୍ଣଫଲପ୍ରଦେ
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥରେ ପର୍ବଦିନରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଦଶଟି ସୁନା ଦାନର ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
ଉପୋଷିତଃ ଶୁଚିଃ ସ୍ନାତୋ ଵିଷ୍ଣୁପୂଜନତତ୍ପରଃ
ଉପବାସ ରହି, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସ୍ନାନ କରି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲାଗିଥିଲେ—
ତାଵଦ୍ଗର୍ଜଂତି ପୁଣ୍ଯାନି ସ୍ଵର୍ଗେ ମର୍ତ୍ଯେ ରସାତଲେ
ସେହି ପୁଣ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱର୍ଗ, ପୃଥିବୀ ଓ ପାତାଳରେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୁଞ୍ଜି ରହିଥାଏ।