ଉତ୍ତମା ଜାଯତେ ନାରୀ ଯଥା ଦେଵୀ ଉମା ତଥା
ଏଭଳି ଏକ ଉତ୍ତମ ଗୁଣର ନାରୀ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ଯେପରି ଦେବୀ ଉମା।
ଧାର୍ଯୌ ନାର୍ଯା ହି ତୌ ଦେଵୌ ସ୍ଵଯଂ ତୁଲାଵରୋହଣେ
ତୁଳାରେ ଚଢ଼ିବା ବେଳେ ନାରୀ ନିଜେ ଏହି ଦୁଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ପିନ୍ଧିବା ଦରକାର।
ତତ୍ର ଦତ୍ତଂ ହୁତଂ ଜପ୍ତଂ ସର୍ଵଂ କୋଟିଗୁଣଂ ଭଵେତ୍
ସେଠାରେ ଯାହା କିଛି ଦିଆଯାଏ, ହୋମ କିମ୍ବା ଜପ କରାଯାଏ, ସେ ସବୁ କୋଟିଗୁଣ ବଢ଼ିଯାଏ।
ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଂ ଲୋକେ ମୃତା ଯାତି ନ ସଂଶଯଃ
ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଗାନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଥିବା ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତେ ପରମାଂ ସିଦ୍ଧିଂ ପ୍ରାପ୍ନୁତୋ ଦଂପତୀ ତଦା ସଂପୂଜ୍ଯ ଗଂଧପୁଷ୍ପୈଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରଲୋକମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧି ଦେଖି, ଦମ୍ପତି ଦୁହେଁ ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପରେ ପୂଜା କରି, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ଯଥା ଦେଵ୍ଯାଃ ସ୍ଵରୂପେଣ ଵିଯୋଗୋ ନୈଵ ଦୃଶ୍ଯତେ
ଯେପରି ଦେବୀଙ୍କ ସ୍ୱରୂପରେ କେବେ ବିୟୋଗ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ,
ଏଵଂ କୃତ୍ଵାଥ ତାଂ ଵିପ୍ର ସର୍ଵାଶ୍ଚ ତ୍ରିଦିଵଂ ଗତାଃ
ଏଭଳି କରି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।
ଦକ୍ଷିଣେ ପୃଷ୍ଠଦେଵ୍ଯା ଵୈ ମାହିଷଂ କୁଣ୍ଡମୁଚ୍ଯତେ 5.1.8.
ଦେବୀଙ୍କ ପଛ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଏହାକୁ ମହେଷ କୁଣ୍ଡ କୁହାଯାଏ।
ତତ୍ର ତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ମାତୄଃ ସଂପୂଜ୍ଯ ଯତ୍ନତଃ
ସେଠି, ସେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ପୁରୁଷ ନିଜେ ସ୍ନାନ କରି ଓ ମାତୃମାନେଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପୂଜିଲେ,
ରୁଦ୍ରସ୍ଯୈଵ କଥଂ କ୍ଷେତ୍ରେ ମହିଷୋ ଦାନଵୋ ହତଃ
ରୁଦ୍ରଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ କିପରି ମହିଷ ଦାନବ ହତ ହେଲେ?
କପାଲଖଂଡମାଦାଯଂ ମହାଦେଵୋଽପ୍ଯତିପ୍ରଭମ୍ । ବ୍ରହ୍ମତେଜୋ ମଯଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଜ୍ଵଲଂତମିଵ ଚାର୍ଚିଷା
ମହାଦେବ ଜଣେ ତେଜସ୍ୱୀ କପାଳ ଖଣ୍ଡ ନେଇ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଶକ୍ତିର ଉଜ୍ୱଳ ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଇ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ଚମକୁଥିଲେ।
କ୍ରୀଡମାନୋ ଜଗନ୍ନାଥୋ ମୋହଯାମାସ ଵୈ ସୁରାନ୍
ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ନାଥ ଖେଳ କରୁଥିବାବେଳେ ଦେବତାମାନେ ଭ୍ରମିତ ହେଇଗଲେ।
ପ୍ରାପ୍ଯ ପୁଣ୍ଯତମଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଯତ୍ରାତିଷ୍ଠନ୍ମହାପ୍ରଭୁଃ
ଯେଉଁ ପବିତ୍ର ତିର୍ଥକୁ ମହାପ୍ରଭୁ ବସିଥିଲେ, ସେଇ ସ୍ଥାନକୁ ସେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ସ୍ଥାପଯାମାସ ଦୀପ୍ତାର୍ଚିର୍ଗଣାନାମଗ୍ରତଃ ପ୍ରଭୁଃ
ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କର ଗଣମାନେଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ କପାଳଟିକୁ ରଖିଦେଲେ।
ଵିନଦତ୍ସମହାନାଦଂ ନାଦଯଂତ ଦିଶୋ ଦଶ
ସେମାନେ ବଡ଼ ଧ୍ୱନିରେ ହୁଁକାର ଦେଇ, ଦଶଦିଗକୁ ଗଞ୍ଜାଇଦେଲେ।
ତେନ ଶବ୍ଦେନ ଘୋରେଣ ଦାନଵୋ ଦେଵକଂଟକଃ
ସେ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦରେ, ଦେବତାମାନେଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଦାନବଟିଏ—
ଅମୃଷ୍ଯମାଣଃ କ୍ରୋଧାର୍ତୋ ଦୁରାତ୍ମା ଦୁର୍ଜଯଃ ସୁରୈଃ
ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଦେବମାନେ ଯାହାକୁ ଜିତିପାରିନଥିଲେ, କ୍ରୋଧରେ ଅସହ୍ୟ ହେଇଗଲା।
ଦୈତ୍ଯୈଃ ପରିଵୃତୋ ଘୋରୈ କୋଟିଭିଶ୍ଚୋଦ୍ଯତାଯୁଧୈଃ
କୋଟିକୋଟି ଭୟଙ୍କର ଦାନବ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ରଧାରଣ କରିଥିଲେ।
ସମାଵେକ୍ଷ୍ଯାହ ଵୈ ଦେଵୋ ଗଣାନ୍ସର୍ଵା ନ୍ପିନାକଧୃକ୍ 5.1.9.
ଏହା ଦେଖି, ପିନାକ ଧାରୀ ପ୍ରଭୁ ସମସ୍ତ ଗଣଙ୍କୁ କହିଲେ—
ଆଯାତି ତ୍ଵରିତୋ ଯୂଯଂ ତସ୍ମାଦେନଂ ଵିନିଘ୍ନଥ
ସେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ ଆସୁଛି—ତେଣୁ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ବଧ କର।
ତତୋ ଦେଵଗଣା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତମାଯାଂତଂ ମହାସୁରମ୍
ତାପରେ, ସେ ମହାଦାନବ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ଦେବଗଣ—
ବିଭିଦୁଃ ଶଲସଂଘାତୈରସିଭି ର୍ମୁସଲୈସ୍ତଥା
ତାଙ୍କୁ ବାଣ, ତଳୱାର ଓ ଗଦାର ଝଡ଼ ମାରି ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ହତେ ତସ୍ମିନ୍ମହାଦେଵୋ ଦେଵାନ୍ପ୍ରୋଵାଚ ଵୈ ତଦା
ସେ ବଧ ହେବା ପରେ, ମହାଦେବ ସେଇ ସମୟରେ ଦେବମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଵ୍ଯାସ ତତ୍କପାଲାତ୍ସୁଭୈରଵାଃ
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ବ୍ୟାସ, ସେଇ କପାଳରୁ ଭୟଙ୍କର ଭୈରବମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ଅଭ୍ଯଧାଵଂସ୍ତମୁଦ୍ଦେଶଂ ମହାଦେଵଂ ନିଵେଦ୍ଯ ଵୈ
ସେମାନେ ସେଇ ସ୍ଥାନକୁ ଦୌଡ଼ିଗଲେ, ମହାଦେବଙ୍କୁ ସମ୍ବାଦ ଦେଇ।
କପାଲମାତରସ୍ତସ୍ମାତ୍ଖ୍ଯାତାଃ କ୍ଷେତ୍ରେ ମହାବଲାଃ
ସେଠାରୁ, ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କପାଳମାତାମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ପାଇଲେ।
ସ୍ଥାପିତସ୍ଯ କପାଲସ୍ଯ ଭିତ୍ତ୍ଵା ସମଭଵତ୍ପୁରା
ପୁରୁଣା ଦିନରେ, ଯେତେବେଳେ କପାଳଟି ସ୍ଥାପିତ ଓ ଭାଗିଯାଇଥିଲା, ସେବେଳେ ଏହା ଘଟିଥିଲା।
ତଦଦ୍ଯାପି ମହଦ୍ଦିଵ୍ଯଂ ସରସ୍ତତ୍ର ପ୍ରକାଶତେ
ଆଜିଯାଏଁ, ସେଠାରେ ସେଇ ମହାନ ଓ ଦିବ୍ୟ ସରୋବର ଉଜ୍ୱଳ ହୋଇ ରହିଛି।
ପାତ୍ରସ୍ଥମୁଦ୍ଧୁତଂ ଵାପି ଶୀତୋଷ୍ଣଂ କ୍ଵଥିତଂ ଜଲମ୍ 5.1.9.
ପାତ୍ରରେ ରଖାଯାଇଥିବା, ଉଲ୍ଲାସିତ ହେଉଥିବା, ଠଣ୍ଡା, ଗରମ କିମ୍ବା ଉବା ହୋଇଥିବା ପାଣି ଯେପରି ହେଉ।
ପ୍ରାଗାଦ୍ବ୍ରହ୍ମାପି ତଂ ଦେଶଂ ଦେଵତାନାଂ ଶତୈର୍ଵୃତଃ
ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ଶତଶଃ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ସେଠାକୁ ଆସିଥିଲେ।