ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ଵ୍ରଜଂତୀହ ନାତ୍ର ଚିତ୍ରା ମତିର୍ମମ
ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି—ଏଥିରେ ମୋର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଵିନାପି କ୍ଷେତ୍ରଵାସେନ ତଥୈଵ ନିଯମେନ ଚ
ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ରହିବା ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିୟମ ଅନୁସରଣ ନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ,
ମୂକା ଜଡାଂଧବଧି ରାସ୍ତପୋନିଯମଵର୍ଜିତାଃ
ମୁକ, ଅବୁଦ୍ଧ, ଅନ୍ଧ, ବଧିର ଏବଂ ତପ ଓ ନିୟମରୁ ବଞ୍ଚିତ ଲୋକମାନେ,
କାଲେନୈଵ ମୃତା ଵ୍ଯାସ ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ଵ୍ରଜଂତି ତେ
କାଳର ପ୍ରଭାବରେ ଯେତେବେଳେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, ହେ ବ୍ୟାସ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି।
ଶରୀରୈର୍ଦିଵ୍ଯରୂପୈଶ୍ଚ ସର୍ଵଭୋଗସମନ୍ଵିତାଃ
ଦିବ୍ୟ ରୂପର ଶରୀର ନେଇ, ସମସ୍ତ ଭୋଗରେ ଅନ୍ତର୍ଭୂତ ହୋଇ,
ନିର୍ଭତ୍ସିତା ପୁରା ଦେଵୀ କାଲୀତି ପାର୍ଵତୀତି ଚ
ପୂର୍ବେ ଅପମାନିତ ହୋଇଥିବା ଦେବୀ କାଳୀ ଓ ପାର୍ବତୀ,
ଏଵଂ ହି କଲହୋ ଜାତଃ ଶିଵଗୌର୍ଯୋର୍ହି ଯତ୍ର ତୁ
ଏଭଳି ଭାବରେ ଶିବ ଓ ଗୌରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
କୃତମଗ୍ରେ ତଦା କୁଂଡଂ ନାମ୍ନା କଲହନାଶନମ୍
ତାହା ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଏକ କୁଣ୍ଡ ତିଆରି ହେଲା, ଯାହାକୁ 'କଳହନାଶନ' ନାମ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ତସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ପୂଜଯିତ୍ଵା ମହେଶ୍ଵରମ୍ 5.1.8.
ସେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଏକ ମଣିଷ ସ୍ନାନ କରି, ମହେଶ୍ବରଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ—
ତତ୍ର ଯଚ୍ଛତି ଯୋ ଦାନଂ ତ୍ରୁଟିମାତ୍ରଂ ଚ ଚଂଦନମ୍
ଯେଉଁଠାରେ କିଏ ଦାନ ଦେଇଥାଏ, ଦ୍ରବ୍ୟ ହେଉ ଚନ୍ଦନର ଏକ ଖଣ୍ଡ ମାତ୍ର—
ଭୂମିଦାନଂ ଚ ଯସ୍ତତ୍ର ପ୍ରଦାସ୍ଯତି ନରୋ ମୁନେ
ଏଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଯେଉଁ ମଣିଷ ଭୂମି ଦାନ କରେ, ମୁନି—
ଗାମେକାଂ ରକ୍ତି କାମେକାଂ ଭୂମେରପ୍ଯେକମଂଗୁଲମ୍
ଏକ ଗାଁ, ଏକ ଇଚ୍ଛା, କିମ୍ବା ଭୂମିର ଏକ ଆଙ୍ଗୁଳ ମାତ୍ର ଦାନ କରେ—
ଧେନୁମଶ୍ଵାଂସ୍ତିଲାନ୍ଵସ୍ତ୍ରଂ ଭାଜନଂ ତାମ୍ରଦୋହନମ୍
ଏକ ଗାଈ, ଏକ ଘୋଡା, ତିଳ, ବସ୍ତ୍ର, ଭାଜନ, କିମ୍ବା ତାମ୍ବାର ଦୁଧ ଦେବା ପାତ୍ର—
ଯେ ପ୍ରଦାସ୍ଯଂତି ଵିପ୍ରେଭ୍ଯସ୍ତେଷାଂ ଲୋକାଃ ସଦାଽକ୍ଷଯାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡିକ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଲୋକ ସଦା ଅକ୍ଷୟ ରହେ।
ସା ତତ୍ର ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ଦେଵୀ ଦୁରିତହାରିଣୀ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ପାପ ଦୂର କରିଥିବା ଦେବୀ ଅଛନ୍ତି—
ତସ୍ମିନ୍ସ୍ନାତ୍ଵା ତୁ ଯଃ ପଶ୍ଯେତ୍ପୃଷ୍ଠମାତର ଆଦରାତ୍
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଯେଉଁ ମଣିଷ ମାଆମାନେଙ୍କର ପୃଷ୍ଠ ଆଦର ସହ ଦେଖେ—
ତାସାଂ ତୁ ଦର୍ଶନଂ କୃତ୍ଵା ମାର୍ଗେ ଗମନମାଚରେତ୍
ସେମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପରେ, ପଥରେ ଆଗକୁ ଚାଲିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଵଦେଶେ ପରଦେଶେ ଵା ପର୍ଵତେଷ୍ଵଟଵୀଷୁ ଚ
ନିଜ ଦେଶ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଦେଶ, ପାହାଡ଼ କିମ୍ବା ଜଙ୍ଗଲରେ—
ଗ୍ରହପୀଡାସୁ ସର୍ଵାସୁ ତଥା ରାଜଭଯାଦିକମ୍ 5.1.8.
ଗ୍ରହର କଷ୍ଟ, ରାଜାଙ୍କର ଭୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭୟରେ—
ଦେଵୀମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଯୋ ଵିପ୍ର ସୋଽଭୀଷ୍ଟଫଲମଶ୍ନୁତେ
ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦେବୀଙ୍କୁ ସମ୍ପ୍ରକ୍ଷିତ କରି, ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ଯଃ ସ୍ନାତି ପୁରତୋ ଦେଵ୍ଯାଃ ସ ସିଦ୍ଧି ଲଭତେ ପରାମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଦେବୀଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ।
ସ୍ନାତି ଵୈ ଫଲକୁମ୍ଭେନ ଅଗ୍ରେ ଦେଵ୍ଯା ଵିଧାନତଃ
ଫଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁମ୍ଭ ନେଇ ଦେବୀଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ବିଧିମତ ସ୍ନାନ କରେ—
ତସ୍ଯ ସଂଜାଯତେ ପୁତ୍ରୋ ଯଥା ଦେଵଃ ଷଡାନନଃ
ତାଙ୍କୁ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ଯେପରି ଷଡ଼ାନନ ଦେବ।
ରୂପସୌଭାଗ୍ଯସଂପନ୍ନସ୍ତତ୍ର ସ୍ନାତୋ ଭଵେନ୍ନରଃ
ଏଉଁ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ମଣିଷ ରୂପ, ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧିରେ ଭରିଯାଏ।
ଭର୍ତା ପୁରୂରଵା ଲବ୍ଧଂ ଐଲେଯୋଂଽସୌ ମହୀପତିଃ
ପୁରୁରବା ରାଜା ଏହା ପାଇଥିଲେ; ଅଇଲାଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ସେ ମହୀପତି।
କାରଣେନ ଯଥା ତେନ ଯସ୍ମିନ୍କାଲେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ଯେପରି ସେ କାରଣରେ, ଯେଉଁ ସମୟରେ ସେ ଏହା ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ—
କଥଂ ପୁରୂରଵାଶ୍ଚାସୌ ଭାର୍ଯାସ୍ତସ୍ଯ ଵରାପ୍ସରାଃ ସର୍ଵମେତଦ୍ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ଵଦ କୌତୂହଲଂ ହି ମେ
ପୁରୁରବା କିପରି ସେ ଦେବୀ ଅପ୍ସରାକୁ ଜୀବନ ସାଥୀ ଭାବରେ ପାଇଲେ? ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଅତି ଉତ୍ସୁକ, ଦୟାକରି ଘଟିଥିବା ସବୁ ଘଟଣା ସଠିକ୍ ଭାବରେ କହ।
ବଦରିକାଶ୍ରମସ୍ଥୌ ତୌ ତେନେନ୍ଦ୍ରୋ ଭଯମାଗତଃ 5.1.8.
ସେ ଦୁଇଜଣ ବଦରିକା ଆଶ୍ରମରେ ରହୁଥିବା ବେଳେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଭୟଭିତ ହେଲେ।
ଆଦିଷ୍ଟା ଯା ମଘଵତା ଵିଘ୍ନାର୍ଥଂ ଚ ସମାଗତାଃ
ମଘବତଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ, ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ଯେଉଁମାନେ ଏକଠା ହେଇଥିଲେ—
ଵିଘ୍ନାର୍ଥମିହ ଆଯାତାସ୍ତଦା ଦେଵୌ ଜଜଲ୍ପତୁଃ
ବାଧା ଦେବା ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଥିବା ସମୟରେ, ସେ ଦୁଇ ଦେବତା ଆପସରେ କଥା ହେଲେ।