ଯେ ତ୍ଯଜଂତି ମହାକାଲେ ପ୍ରାଣାନ ନଶନୈର୍ନରାଃ
ଯେମାନେ ମହାକାଳ ଠାରେ ନିଜ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ଉପବାସ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁକୁ ଅଙ୍ଗୀକାର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁନ୍ୟବାନ୍ ନର।
ସାଂଖ୍ଯାଃ ସ୍ତୁଵଂତି ତେ ରୁଦ୍ରଂ ସର୍ଵଦୁଃଖଵିଵର୍ଜିତାଃ ଅନାଶକମୃତାଃ ଶୂଦ୍ରା ମହାକାଲଵନେ ନରାଃ
ସାଂଖ୍ୟ ଅନୁୟାୟୀମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତି; ଏବଂ ମହାକାଳ ଅରଣ୍ୟରେ ଉପବାସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ଶୂଦ୍ରମାନେ।
ସିଂହଯୁକ୍ତୈସ୍ତୁ ତେ ଯାଂତି ଵିମାନୈରର୍କସନ୍ନିଭୈଃ
ସେମାନେ ସିଂହ ଯୁକ୍ତ ରଥରେ ଚଡ଼ି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା ରଥରେ ଉତ୍କଳନ୍ତି।
ନାନାଵର୍ଣସୁଵର୍ଣାଢ୍ଯୈର୍ହୃଷ୍ଟଗଂଧାଧିଵା ସିତୈଃ । ଅନୌପମ୍ଯଗୁଣୈ ରମ୍ଯୈରପ୍ସରୋଗୀତଵାଦିଭିଃ
ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ସୁଗନ୍ଧରେ ମନୋହର, ତୁଳନାରହିତ ଗୁଣ ଓ ରମ୍ୟତାରେ ଅନନ୍ୟ, ଅପ୍ସରାମାନେ ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟରେ ସାଥି ଦେଇଥାନ୍ତି।
ପତାକାଧ୍ଵଜଵିନ୍ଯସ୍ତୈର୍ନାନାଘଂଟାନିନାଦିତୈଃ
ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜରେ ଶୋଭିତ, ନାନା ପ୍ରକାର ଘଣ୍ଟାର ଶବ୍ଦରେ ଗଞ୍ଜିଉଥିବା।
ରୁଦ୍ରଲୋକେ ନରା ଧୀରାଃ ସର୍ଵେ ଚାନଶନୈର୍ମୃତାଃ ଧନୀ ଵିପ୍ରକୁଲେ ଭୋଗୀ ଜାଯତେ ମର୍ତ୍ଯମାଗତଃ
ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକରେ ଦୃଢ଼ ନରମାନେ, ଯେମାନେ ଉପବାସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ପୃଥିବୀରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଧନୀ, ସମ୍ମାନିତ ଓ ଭୋଗୀ ହିସାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
କରୀଷଂ ସାଧଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ମହାକାଲଵନେ ନରଃ
ମହାକାଳ ଅରଣ୍ୟରେ ଯେ କୌ ଗୋବର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରେ, ସେ ନର।
ରୁଦ୍ରଲୋକେ ଵସେତ୍ତାଵଦ୍ଯାଵତ୍କଲ୍ପକ୍ଷଯୋ ଭଵେତ୍
ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକରେ ରହିଥାଏ, କଳ୍ପ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
ତତ୍ର ଭୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଭୋଗାନିହ ଜାତୋ ମହୀପତିଃ 5.1.7.
ସେଠାରେ ବଡ଼ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ପୃଥିବୀରେ ରାଜା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ସ୍ଵଧର୍ମନିରତାଶ୍ଚୈଵ ଜିତକ୍ରୋଧା ଜିତେଂଦ୍ରିଯାଃ
ନିଜ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା, କ୍ରୋଧକୁ ଜିତ କରିଥିବା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିଥିବା ଲୋକମାନେ,
ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ଵ୍ରଜଂତୀହ ନାତ୍ର ଚିତ୍ରା ମତିର୍ମମ
ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି—ଏଥିରେ ମୋର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଵିନାପି କ୍ଷେତ୍ରଵାସେନ ତଥୈଵ ନିଯମେନ ଚ
ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ରହିବା ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିୟମ ଅନୁସରଣ ନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ,
ମୂକା ଜଡାଂଧବଧି ରାସ୍ତପୋନିଯମଵର୍ଜିତାଃ
ମୁକ, ଅବୁଦ୍ଧ, ଅନ୍ଧ, ବଧିର ଏବଂ ତପ ଓ ନିୟମରୁ ବଞ୍ଚିତ ଲୋକମାନେ,
କାଲେନୈଵ ମୃତା ଵ୍ଯାସ ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ଵ୍ରଜଂତି ତେ
କାଳର ପ୍ରଭାବରେ ଯେତେବେଳେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, ହେ ବ୍ୟାସ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି।
ଶରୀରୈର୍ଦିଵ୍ଯରୂପୈଶ୍ଚ ସର୍ଵଭୋଗସମନ୍ଵିତାଃ
ଦିବ୍ୟ ରୂପର ଶରୀର ନେଇ, ସମସ୍ତ ଭୋଗରେ ଅନ୍ତର୍ଭୂତ ହୋଇ,
ନିର୍ଭତ୍ସିତା ପୁରା ଦେଵୀ କାଲୀତି ପାର୍ଵତୀତି ଚ
ପୂର୍ବେ ଅପମାନିତ ହୋଇଥିବା ଦେବୀ କାଳୀ ଓ ପାର୍ବତୀ,
ଏଵଂ ହି କଲହୋ ଜାତଃ ଶିଵଗୌର୍ଯୋର୍ହି ଯତ୍ର ତୁ
ଏଭଳି ଭାବରେ ଶିବ ଓ ଗୌରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
କୃତମଗ୍ରେ ତଦା କୁଂଡଂ ନାମ୍ନା କଲହନାଶନମ୍
ତାହା ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଏକ କୁଣ୍ଡ ତିଆରି ହେଲା, ଯାହାକୁ 'କଳହନାଶନ' ନାମ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ତସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ପୂଜଯିତ୍ଵା ମହେଶ୍ଵରମ୍ 5.1.8.
ସେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଏକ ମଣିଷ ସ୍ନାନ କରି, ମହେଶ୍ବରଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ—
ତତ୍ର ଯଚ୍ଛତି ଯୋ ଦାନଂ ତ୍ରୁଟିମାତ୍ରଂ ଚ ଚଂଦନମ୍
ଯେଉଁଠାରେ କିଏ ଦାନ ଦେଇଥାଏ, ଦ୍ରବ୍ୟ ହେଉ ଚନ୍ଦନର ଏକ ଖଣ୍ଡ ମାତ୍ର—
ଭୂମିଦାନଂ ଚ ଯସ୍ତତ୍ର ପ୍ରଦାସ୍ଯତି ନରୋ ମୁନେ
ଏଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଯେଉଁ ମଣିଷ ଭୂମି ଦାନ କରେ, ମୁନି—
ଗାମେକାଂ ରକ୍ତି କାମେକାଂ ଭୂମେରପ୍ଯେକମଂଗୁଲମ୍
ଏକ ଗାଁ, ଏକ ଇଚ୍ଛା, କିମ୍ବା ଭୂମିର ଏକ ଆଙ୍ଗୁଳ ମାତ୍ର ଦାନ କରେ—
ଧେନୁମଶ୍ଵାଂସ୍ତିଲାନ୍ଵସ୍ତ୍ରଂ ଭାଜନଂ ତାମ୍ରଦୋହନମ୍
ଏକ ଗାଈ, ଏକ ଘୋଡା, ତିଳ, ବସ୍ତ୍ର, ଭାଜନ, କିମ୍ବା ତାମ୍ବାର ଦୁଧ ଦେବା ପାତ୍ର—
ଯେ ପ୍ରଦାସ୍ଯଂତି ଵିପ୍ରେଭ୍ଯସ୍ତେଷାଂ ଲୋକାଃ ସଦାଽକ୍ଷଯାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡିକ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଲୋକ ସଦା ଅକ୍ଷୟ ରହେ।
ସା ତତ୍ର ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ଦେଵୀ ଦୁରିତହାରିଣୀ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ପାପ ଦୂର କରିଥିବା ଦେବୀ ଅଛନ୍ତି—
ତସ୍ମିନ୍ସ୍ନାତ୍ଵା ତୁ ଯଃ ପଶ୍ଯେତ୍ପୃଷ୍ଠମାତର ଆଦରାତ୍
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଯେଉଁ ମଣିଷ ମାଆମାନେଙ୍କର ପୃଷ୍ଠ ଆଦର ସହ ଦେଖେ—
ତାସାଂ ତୁ ଦର୍ଶନଂ କୃତ୍ଵା ମାର୍ଗେ ଗମନମାଚରେତ୍
ସେମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପରେ, ପଥରେ ଆଗକୁ ଚାଲିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଵଦେଶେ ପରଦେଶେ ଵା ପର୍ଵତେଷ୍ଵଟଵୀଷୁ ଚ
ନିଜ ଦେଶ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଦେଶ, ପାହାଡ଼ କିମ୍ବା ଜଙ୍ଗଲରେ—
ଗ୍ରହପୀଡାସୁ ସର୍ଵାସୁ ତଥା ରାଜଭଯାଦିକମ୍ 5.1.8.
ଗ୍ରହର କଷ୍ଟ, ରାଜାଙ୍କର ଭୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭୟରେ—
ଦେଵୀମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଯୋ ଵିପ୍ର ସୋଽଭୀଷ୍ଟଫଲମଶ୍ନୁତେ
ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦେବୀଙ୍କୁ ସମ୍ପ୍ରକ୍ଷିତ କରି, ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଇଥାଏ।