କିଂ ମନୁଷ୍ଯୈରୁତ ସ୍ତ୍ରୀଭିଃ ସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ହ୍ଯାଶ୍ରମାନ୍ଵିତୈଃ
ସାଧନା ପାଇଁ ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ, ଯେଉଁମାନେ ଆଶ୍ରମରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଦରକାର କ'ଣ?
ନରୈଃ ସ୍ତ୍ରୀଭିଶ୍ଚ ଵସ୍ତଵ୍ଯଂ ଵର୍ଣୈଶ୍ଚାଶ୍ରମଵାସିଭିଃ
ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀ, ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଏଠାରେ ବସିବା ଉଚିତ।
କର୍ମଣା ମନସା ଵାଚା ରୁଦ୍ରଭକ୍ତୈର୍ଯତେନ୍ଦ୍ରିଯୈଃ କିଂ କୁର୍ଵାଣୈର୍ନରୈଃ କର୍ମ ରୁଦ୍ରଭକ୍ତିଂ ବ୍ରଵୀହି ନଃ
କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ ଓ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା, ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରିବା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ସହିତ, ଲୋକମାନେ କ'ଣ କରିବା ଉଚିତ? ଆମକୁ ରୁଦ୍ରଭକ୍ତି ବିଷୟରେ କୁହ।
ଲୌକିକୀ ଵୈଦିକୀ ଚାନ୍ଯା ଭଵେଦାଧ୍ଯାତ୍ମିକୀ ତଥା
ଲୋକିକ, ବେଦିକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରକାର ଅଛି, ଏବଂ ଆତ୍ମା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଧ୍ଯାନଧାରଣଯା ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ରୁଦ୍ରାଣାଂ ସ୍ମରଣଂ ହି ତତ୍
ଧ୍ୟାନ, ଧାରଣା ଓ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ରୁଦ୍ରମାନେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ଵ୍ରତୋପଵାସନିଯମୈର୍ଯତେଦ୍ରିଯନିରୋଧିଭିଃ
ଉପବାସ, ବ୍ରତ ଓ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି।
ଗୋଘୃତକ୍ଷୀରଦଧିଭିର୍ଗଂଧରକ୍ତକୁଶୋ ଦକୈଃ
ଗାଈର ଘିଅ, କ୍ଷୀର, ଦହି, ସୁଗନ୍ଧି, ଲାଲ କୁଶ ଓ ଦାନ ଦ୍ୱାରା।
ଘୃତଗୁଗ୍ଗୁଲଧୂପୈଶ୍ଚ କୃଷ୍ଣାଗରୁସୁଗଂଧିଭିଃ
ଘିଅ, ଗୁଗୁଳୁ ଧୂପ ଓ କଳା ଅଗରୁ ସୁଗନ୍ଧି ଦ୍ୱାରା।
ଵାସପ୍ରଵିସରାସ୍ତୋତ୍ରୈଃ ପତାକାଵ୍ଯଜନୋଚ୍ଛ୍ରିତୈଃ 5.1.7.
ବସ୍ତ୍ର, ସୁଗନ୍ଧି, ସ୍ତୁତି, ପତାକା, ବା ଓ ଉଚ୍ଚ ଶୋଭା ସାମଗ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା।
ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯାନୁପାନୈଶ୍ଚ ଯାଵତ୍ପୂଜାକ୍ଷତୈର୍ନରୈଃ
ଖାଦ୍ୟ, ଭୋଜ୍ୟ, ପାନୀୟ ଓ ପୂଜା ପାଇଁ ଅକ୍ଷତ ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ।
ଵେଦମନ୍ତ୍ରହଵିର୍ଯାଗୈର୍ଯା କ୍ରିଯା ଵୈଦିକୀ ମତା
ବେଦ ମନ୍ତ୍ର, ହବିଷ୍ୟ ଓ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ହୁଏ, ତାହାକୁ ବେଦିକ କାର୍ଯ୍ୟ କୁହାଯାଏ।
ଦର୍ଶେ ଚ ପୂର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ଵା କର୍ତଵ୍ଯଂ ଚାଗ୍ନିହୋତ୍ରକମ୍
ଅମାବାସ୍ୟା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କରିବା ଉଚିତ।
ଇଷ୍ଟଵୃତ୍ତିଃ ସୋମପାନଂ ଯାଜ୍ଞିକଂ ସର୍ଵକର୍ମ ଚ
ଇଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ସୋମପାନ, ଯଜ୍ଞ କରିବା ଓ ସମସ୍ତ ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ।
ଅଗ୍ନିଭୂମ୍ଯନିଲାକାଶନିଶାକରଦିଵାକରାନ୍
ଅଗ୍ନି, ପୃଥିବୀ, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ—
ସମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ କୃତଂ କର୍ମ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଦୈଵିକଂ ଭଵେତ୍
ଏମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ସେସବୁ ଦେବତାମୟ ହୁଏ।
ସାଂଖ୍ଯାଖ୍ଯା ଯୌଗିକୀ ଚାନ୍ଯା ଵିଭାଗଂ ତତ୍ର ମେ ଶୃଣୁ
ଅନ୍ୟ ଏକ ଯୋଗ ପଦ୍ଧତି ଅଛି, ଯାହାକୁ ସାଂଖ୍ୟ କୁହାଯାଏ; ତାହାର ଭିନ୍ନତା ମୋ ଠାରୁ ଶୁଣ।
ଅଚେତନାନି ଯୋଜ୍ଯାନି ପୁରୁଷଃ ପଞ୍ଚଵିଂଶକଃ
ଅଚେତନ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ପୁରୁଷ, ଯେଉଁଥିରେ ପଚିଶଟି ତତ୍ତ୍ୱ ଅଛି, ସେଉଁଠି ଏକତ୍ର କରାଯାଏ ।
ରୁଦ୍ରଃ ଷଡ୍ଵିଂଶକଃ କର୍ତା ସର୍ଵଜ୍ଞଶ୍ଚେତନଃ ପ୍ରଭୁଃ
ରୁଦ୍ର ଛଅବିଂଶତମ ତତ୍ତ୍ୱ, ସେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା, ସଚେତନ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନ ।
ପୁରୁଷୋ ନିତ୍ଯଵ୍ଯକ୍ତଃ ସ୍ଯାତ୍କାରଣଂ ଚ ମହେଶ୍ଵରଃ 5.1.7.
ପୁରୁଷ ସଦା ଅପ୍ରକାଶିତ ରହେ, ଏବଂ ମୂଳ କାରଣ ହେଉଛନ୍ତି ମହେଶ୍ୱର ।
ସଂଖ୍ଯଯା ପରିସର୍ଗାଯ ପ୍ରଧାନଂ ଚ ଗୁଣାତ୍ମକମ୍
ଗଣନା ପାଇଁ, ଗୁଣରେ ଗଠିତ ପ୍ରଧାନ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଏ ।
କାରଣଂ ତଚ୍ଚ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ କାମ୍ଯ ତ୍ଵମିଦମୁଚ୍ଯତେ
ସେଇ କାରଣ ମଧ୍ୟ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହାକୁ ଆକାଙ୍କ୍ଷିତ ଅବସ୍ଥା କୁହନ୍ତି ।
ଅଚୈତନ୍ଯଂ ପ୍ରଧାନେ ଚ ତଚ୍ଚ ତତ୍ତ୍ଵମିଦଂ ସ୍ମୃତମ୍
ପ୍ରଧାନ ମଧ୍ୟରେ ସେଇ ତତ୍ତ୍ୱ ଅଚେତନ ବୋଲି ମନାଯାଏ ।
ପ୍ରଯୋଜନେ ଚ ଵୈଜାତ୍ଯଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତତ୍ତ୍ଵମସଂଖ୍ଯଯା
ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟର ମୂଳ ଭିନ୍ନତା ଜାଣି, ଏହି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଗଣନା ବିନା ମାନାଯାଏ ।
ଇତି ତସ୍ଯ ତତ୍ତ୍ଵଭାଵଂ ତତ୍ତ୍ଵସଂଖ୍ଯା ଚ ତତ୍ତ୍ଵତଃ
ଏଭଳି ତାହାର ସ୍ୱରୂପ ଏବଂ ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକର ଗଣନା ସଠିକ୍ ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି ।
ସାଂଖ୍ଯେ କୃତା ଭକ୍ତିରେଷା ସଦ୍ଭିରାଧ୍ଯାତ୍ମିକୀ ମତା
ସାଂଖ୍ୟ ମାର୍ଗରେ ଯେଉଁ ଭକ୍ତି ନିର୍ମିତ, ତାହାକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବୋଲି ମନନ୍ତି ।
ପ୍ରାଣାଯାମପରୋ ନିତ୍ଯଂ ଧ୍ଯାଯତେ ନିଯତେଂଦ୍ରିଯଃ
ଅନ୍ୟେ ଜଣେ ପ୍ରାଣାୟାମରେ ଲିନ ରହି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ସଦା ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି ।
ହୃତ୍କଞ୍ଜକର୍ଣିକାସୀନଂ ପଞ୍ଚଵକ୍ତ୍ରଂ ତ୍ରିଲୋଚନମ୍
ସେ ହୃଦୟର ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା, ପାଞ୍ଚମୁଖୀ ଏବଂ ତିନିଟି ଚକ୍ଷୁଅଠିବାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରେ ।
ଶ୍ଵେତଂ ଦଶଭୁଜଂ ଭଦ୍ରଂ ଵରଦାଭଯହସ୍ତକମ୍
ସେ ଧ୍ୟାନ କରେ ଧଳା, ଦଶଭୁଜା, ମଙ୍ଗଳମୟ, ଦାନ ଓ ନିର୍ଭୟତା ଦେଉଥିବା ହସ୍ତ ଥିବାଙ୍କୁ ।
ଯ ଏଵ ଭକ୍ତିମାନ୍ରୁଦ୍ରେ ରୁଦ୍ରଭକ୍ତଃ ସ ଉଚ୍ଯତେ 5.1.7.
ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଜଣ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ନିଷ୍ଠାଭକ୍ତିରେ ଭଜନ୍ତି, ସେ ରୁଦ୍ରଭକ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି ।
ସ୍ଵଯଂ ରୁଦ୍ରେଣ ଵିହିତୋ ବ୍ରହ୍ମାଦୀନାଂ ସମାଗମେ
ଏହି ଉପାୟ ନିଜେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସଭାରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା ।