ତଯୋରଵିଦିତଂ ନାସ୍ତି ସିଦ୍ଧାସିଦ୍ଧଂ ମହାତ୍ମନୋଃ
ସେଇ ଦୁଇ ମହାନ୍ ଆତ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ ସିଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଅସିଦ୍ଧ କିଛି ଅଜଣା ନାହିଁ।
ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପଂଚମଂ ଵକ୍ତ୍ରଂ ଯତ୍ତଦାସୀନ୍ମହାତ୍ମନଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସେ ପଞ୍ଚମ ମୁହଁ, ଯାହା ମହାନ୍ ଆତ୍ମାଙ୍କର ଥିଲା, ସେତିବେଳେ ଅଛିଥିଲା।
ଯୋ ନରୋ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ସୋଽପ୍ଯଗ୍ନିସ୍ତସ୍ଯ ମାନସଃ
ଯେ ମନିଷ ବ୍ରହ୍ମା ଭାବେ କୁହାଯାଏ, ସେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ମନରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଅଗ୍ନି।
ପୂର୍ଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସମୁତ୍ପତ୍ତି ମେଵଂ ତସ୍ଯ ମହାନ୍ନରଃ
ପୂର୍ବରୁ ତାହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ଦେଖି, ସେ ମହାନ୍ ମନିଷ ଏଭଳି କାମ କଲେ।
ସ ତଂ ହତ୍ଵା ଶରେଣାଜୌ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ନିହିତଂ ରଜଃ 5.1.4.
ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାକୁ ତୀରରେ ମାରିଦେଲେ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଧୂଳି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।
ଵିସ୍ତରେଣ ତଦାଚକ୍ଷ୍ଵ ଭଗଵନ୍ମୁନିଵଂଦିତ
ମୁନିମାନେ ଯିଏ ଗୁଣଗାନ କରନ୍ତି, ଏହାକୁ ଆପଣ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହନ୍ତୁ।
ସନତ୍କୁମାର ଉଵାଚ ଅଵ୍ଯକ୍ତାଦୀନ୍ସସର୍ଜାଦାଵଂଡଂ ହି ତଦଜାଯତ
ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ: ଅଦୃଶ୍ୟରୁ ସେ ପ୍ରଥମ ଅଣ୍ଡକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଏବଂ ସେ ଜନ୍ମିଲା।
ସ୍ଵଯଂଭୂଃ ସ ତପସ୍ତପ୍ତ୍ଵା ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷଶତଂ ମହତ୍
ସ୍ୱୟଂଭୂ ଶତ ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ଧରି ମହାତ୍ମା ତପସ୍ୟା କଲେ।
ଶ୍ରୁତିଯୋଗାତ୍ତୁ ମନସଃ ପଶ୍ଚାଦଗ୍ନିରଜାଯତ
ଶ୍ରବଣ ଓ ମନସିକ ଯୋଗରେ ପରେ ଅଗ୍ନି ଜନ୍ମିଲେ।
ପାଣିଭ୍ଯାଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ସୋଗ୍ନିର୍ଭୂମେରୂର୍ଧ୍ଵଂ ନିଵେଶିତଃ
ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ହାତରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଭୂମିର ଉପରେ ରଖିଥିଲେ।
ପୁରାପତନ୍ନଧୋଜ୍ଵାଲ ଊର୍ଧ୍ଵଜ୍ଵାଲୋ ଯଦା ଧୃତଃ
ପୂର୍ବରୁ ତଳକୁ ଲାଗିଥିବା ଆଗ ଝରିଯାଉଥିଲା, ତେବେ ଉପରକୁ ଲାଗିଥିବା ଆଗକୁ ଧରିଥିଲେ।
ଜ୍ଵାଲାଭିଃ ପ୍ରଜ୍ଵଲନ୍ନୂର୍ଧ୍ଵଂ ସର୍ଵଶବ୍ଦସ୍ଫୁଲିଂଗଵାନ୍
ଉପରକୁ ଜ୍ୱାଳାରେ ଜଳିଉଠି, ସେ ସମସ୍ତ ଶବ୍ଦ ଓ ଚିଙ୍ଗାରି ଉତ୍ସର୍ଗ କଲେ।
କିମର୍ଥଂ ତୁ ତ୍ଵଯା ଦେଵ ଭୂମିଭକ୍ଷଂ ନିଵାରିତମ୍
ହେ ଦେବ, କେଉଁ କାରଣରେ ଆପଣ ଭୂମି ଖାଇବାକୁ ବାଞ୍ଚିତ କଲେ?
ଏଵମୁକ୍ତୋଽଗ୍ନଯେ ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ଵରୋମାଣି ଜୁହାଵ ସଃ
ଏଭଳି କୁହିବା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ କେଶ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେଲେ।
ଅବ୍ରଵୀଚ୍ଚ ନ ମେ ତୃପ୍ତିର୍ନ ଚ ମେ ଦେହନିର୍ଵୃତିଃ 5.1.4.
ସେ କହିଲେ: ମୋତେ କୌଣସି ତୃପ୍ତି ନାହିଁ, ମୋ ଦେହରେ କୌଣସି ଆନନ୍ଦ ନାହିଁ।
ଅବ୍ରଵୀତ୍ତଂ ତଦା ଵହ୍ନିସ୍ତୃପ୍ତିର୍ନାସ୍ତି ମମେତି ହି
ତେବେ ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ମୋ ପାଖରେ କୌଣସି ତୃପ୍ତି ନାହିଁ।
ଅବ୍ରଵୀଚ୍ଚ ନ ମେ ତୃପ୍ତିର୍ନ ଚ ମେ ଦେହନିର୍ଵୃତିଃ
ସେ କହିଲେ: ମୋତେ କେବେ ତୃପ୍ତି ମିଳୁନି, ମୋ ଦେହରେ କେବେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ମିଳୁନି।
ତତୋ ଧାତ୍ରା ହୁତାଶାଯ କୃତୋ ଦେହୋ ଵିଧାତୁକଃ । ତମଦେହମଥୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମାଣମଵଦଚ୍ଚ ସଃ
ତାପରେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ଏକ ଦେହ ତିଆରି କଲେ; ସେ ଦେହକୁ ଦେଖି ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅହୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନ ମେ ତୃପ୍ତିର୍ନ ଚ ମେ ଦେହନିର୍ଵୃତିଃ। କୁଦ୍ଧେଣ ବ୍ରହ୍ମଣା ସୋଽଗ୍ନିର୍ହୁଂକାରେଣ ଦ୍ଵିଧା କୃତଃ
ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ମୋତେ କେବେ ତୃପ୍ତି ମିଳୁନି, ମୋ ଦେହରେ କେବେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ମିଳୁନି। ବ୍ରହ୍ମା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଏକ ଚିତ୍କାରରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦୁଇଭାଗ କରିଦେଲେ।
ଆହତୂ ରୁଦତାଵଗ୍ନୀ ଆହାରାର୍ଥଂ ପ୍ରଜାପତିମ୍
ଆଘାତ ପାଇ ଓ କାନ୍ଦୁଥିବା ଅଗ୍ନି ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ତ୍ରଯସ୍ତେଷାଂ ରୁଦଂତି ସ୍ମ ରୁଦନ୍ହ୍ଯେକୋ ହ୍ଯସଂଵୃତଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ତିନିଜଣ କାନ୍ଦୁଥିଲେ; ଏକଜଣ ଖୋଲାମେଳାଭାବେ ଅବିରତ କାନ୍ଦୁଥିଲେ।
ରୋରୂଯମାଣେ ଚାଗ୍ନୌ ତୁ ପୁନର୍ବ୍ରହ୍ମା କୃପାନ୍ଵିତଃ
ଅଗ୍ନି ଯେତେବେଳେ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦୁଥିଲେ, ବ୍ରହ୍ମା କୃପାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ପୁଣି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ସ କାଲସ୍ତସ୍ଯ କାମସ୍ଯ ସା ଵୃତ୍ତିଃ ସଂପ୍ରକଲ୍ପିତା
ସେ ସମୟ, ସେ ଆକାଂକ୍ଷା ଓ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେଲା।
ହୁଂକାରାଗ୍ନିଃ ପ୍ରଜଜ୍ଵାଲ କିମେତଦିତି ଚାବ୍ରଵୀତ୍
ଚିତ୍କାରର ଅଗ୍ନି ଜ୍ୱଳିଉଠିଲା, ଏବଂ ସେ କହିଲେ: ଏହା କ'ଣ?
ଦେଵମଧ୍ଯେ ବହିର୍ଵାପି ମୁନୀନାମାଶ୍ରମେଷୁ ଚ 5.1.4.
ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ବା ବାହାରେ, କିମ୍ବା ଋଷିମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଯେଉଁଠି ହେଉ।
ଅହମେଵଂ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ପୁନଃ ପୁନରୁଵାଚ ହ
ମୁଁ ଏଭଳି ଦେଇବି, ସେ ପୁଣିପୁଣି କହିଲେ।
ସାଭିମାନୋଽପମାନୋ ଵା ହୁଂକାରୋ ଯତ୍ର କଥ୍ଯତେ
ଯେଉଁଠି ଅଭିମାନ କିମ୍ବା ଅପମାନ କଥାହୁଏ, ସେଠି ଚିତ୍କାର ହୁଏ।
ଇକାରାଗ୍ନିଂ ସମାହୂଯ ବ୍ରହ୍ମା ଵଚନମ ବ୍ରଵୀତ୍
'ଇ' ଅକ୍ଷରର ଅଗ୍ନିକୁ ଡାକି ବ୍ରହ୍ମା ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଉକାରାଗ୍ନିଂ ସମାହୂଯ ବ୍ରହ୍ମା ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
'ଉ' ଅକ୍ଷରର ଅଗ୍ନିକୁ ଡାକି ବ୍ରହ୍ମା ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଅହଂ ଚ ତେ ଵିଧାସ୍ଯାମି ସ୍ଥାନମାହାରମେଵ ଚ
ମୁଁ ତୋ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ଥାନ ଓ ଖାଦ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଦେବି।