ଯ ଏଵ ପୁରୁଷୋ ରୌଦ୍ରୋ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସ୍ଵେଦସଂ ଭଵଃ
ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଘମରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଭୟଙ୍କର ପୁରୁଷ, ସେଇ।
ନିବୋଧ ତଂ ଚ ତ୍ଵରିତମିତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଂତର୍ହିତୋ ହରଃ
ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୀଘ୍ର ଜାଣ, ଏହିପରି କହି ହର ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ଵାମପାଦେନ ହତ୍ଵା ଚ ସମୁତ୍ତସ୍ଥୌ ନରୋ ରୁଷା 5.1.3.
ବାମ ପାଦରେ ଆଘାତ କରି, ସେ ପୁରୁଷ କ୍ରୋଧରେ ଉଠି ଦାଉଡ଼ିଲେ।
ଵିସ୍ଫାରିତଧନୁଃଶବ୍ଦୈର୍ନାଦିତାଶେଷଭୂତ ଲମ୍
ତାଙ୍କର ଧନୁଷ ତଣା ଶବ୍ଦରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଉଲ୍ଲାସିତ ହେଲେ।
ଏଵଂ ସମେନ ଵୈ ଯୁଦ୍ଧଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଜାତଂ ତୁ ଭୂତଲେ
ଏଭଳି ଦୁଇଁପକ୍ଷର ଏକ ସମ ଓ ଦିବ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ପୃଥିବୀରେ ହେଲା।
ଯୁଧ୍ଯତୋ ସମତୀତାନି ସ୍ଵେଦରକ୍ତଜଯୋର୍ମୁନେ
ମୁନି, ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ଘମ ଓ ରକ୍ତରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ପାଇଁ ସମୟ କଟିଗଲା।
ବିଭେଦ ବାଣଵେଗେନ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତଂ ନରଂ ପରମ୍
ତାଙ୍କର ବାଣର ତୀବ୍ରତାରେ ବ୍ରହ୍ମା ସେ ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଭେଦିଦେଲେ।
ମନ୍ନରେଣୋଚ୍ଛ୍ରିତୋ ବ୍ରହ୍ମଂସ୍ତ୍ଵଦୀଯୋ ଵିନିପାତିତଃ
ମୋ ଧୂଳିରେ ଉଠିଥିବା ତୁମ ବ୍ରହ୍ମା ପଡ଼ିଗଲେ।
ହରେଽନ୍ଯଜନ୍ମନି ନରୋ ମଦୀଯୋ ଯଦି ହୀଯତେ
ଯଦି ଆଉ ଜନ୍ମରେ ମୋ ପୁରୁଷ ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହାରିଯିବେ,
କୃତ୍ଵା ତଯୋ ରଣମପି ନିଵାର୍ଯ ତାଵୁଵାଚ ହ
ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ କରାଇ, ସେ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କୁ ରୋକି ଏହିପରି କହିଲେ।
ତତୋ ମହାରଣେ ଜାତେ ତତ୍ରାହଂ ଯୋଜଯାମି ତମ୍
ତାପରେ, ସେ ମହାସଂଗ୍ରାମ ଆରମ୍ଭ ହେଲାବେଳେ, ସେଠାରେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିବି।
ଉକ୍ତାଵିମୌ ନରୌ ରୁଦ୍ରୌ ପାଲନୀଯୌ ସ୍ଵଶକ୍ତିତଃ ସ୍ଵାଂଶଭୂତୌ ଦ୍ଵାପରାଂତେ ନିଯୋଜ୍ଯୌ ଭୂତଲେ ତ୍ଵଯା
ଏହି ଦୁଇ ଜଣ ଲୋକ, ଯେଉଁମାନେ ରୁଦ୍ର ସ୍ୱଭାବର, ତୁମେ ତୁମ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ସେମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର। ଏମାନେ ତୁମ ଅଂଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଦ୍ୱାପର ଶେଷରେ ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ପୃଥିବୀରେ ନିଯୁକ୍ତ କର।
ତତୋଽବ୍ରଵୀତ୍ତଦା ଵିଷ୍ଣୁଂ ସୁରେଶୋ ଦୁଃଖିତଂ ଵଚଃ ।। 5.1.3.
ତାପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଅସ୍ମିନ୍ମନ୍ଵଂତରେ ଦେଵ ତ୍ରେତାଯୁଗଂ ତଦା ଯଦା ଵାଲୀନାମ ମହାବାହୁଃ ସୁଗ୍ରୀଵାର୍ଥେ ନିପାତିତଃ
ଏହି ମନ୍ବନ୍ତରରେ, ହେ ଦେବ, ଯେବେ ତ୍ରେତାଯୁଗ ଆସିଥିଲା, ବଳଶାଳୀ ବାଲୀଙ୍କୁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ପାଇଁ ବଧ କରାଯାଇଥିଲା।
ତେନ ଦୁଃଖେନ ତପ୍ତୋଽହଂ ନାହଂ ଗୃହ୍ଣାମି ତେ ନରମ୍
ସେଇ ଦୁଃଖରେ ମୁଁ ଦୁଃଖିତ, ତୁମ ଲୋକଙ୍କୁ ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରୁନାହିଁ।
ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରୋଵାଚ ମଘଵନ୍ଭୁଵୋ ଭାରାଵତାରଣେ
ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ: ହେ ମଘବନ୍, ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ—
ତତୋ ହୃଷ୍ଟୋଽଭଵଚ୍ଛକ୍ରୋ ଵିଷ୍ଣୁଵାକ୍ଯେନ ତେନ ଵୈ
ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଇନ୍ଦ୍ର ଖୁସି ହେଲେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ରଵୀନ୍ଦ୍ରୌ ସ ପ୍ରେଷଯିତ୍ଵା ଚ ତୌ ପୁନଃ
ଏଭଳି କହି, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପୁଣିଥରେ ପଠାଇଲେ।
କୃତଂ ଜୁଗୁପ୍ସିତଂ କର୍ମ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନୀଶଂ ଜିଘାଂସତା
ହେ ବ୍ରହ୍ମଣ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମାରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଏକ ନିନ୍ଦନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି।
ଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥମସ୍ଯ ପାପସ୍ଯ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ପରଂ କୁରୁ
ଏହି ପାପର ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କର।
ଏକୋ ଵୈ ଗାର୍ହପତ୍ଯୋଽସ୍ତୁ ଦ୍ଵିତୀଯାହଵନୀଯକଃ
ଏକଟି ଗୃହ୍ୟାଗ୍ନି ହେଉ, ଦ୍ୱିତୀୟଟି ଆହବନୀୟ ହେଉ।
ଵର୍ତୁଲେ ତର୍ପଯାତ୍ମାନଂ ମାମଥୋ ଧନୁଷାକୃତୌ
ଗୋଲାକାରରେ ନିଜକୁ ତୃପ୍ତ କର, କିନ୍ତୁ ଧନୁଷ ଆକୃତିରେ ଚଳିବାନାହିଁ।
ହୁତ୍ଵା ତ୍ଵଗ୍ନିଂ ଚ ତପସା ହରମେଵାର୍ଚ୍ଯ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ 5.1.3.
ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରି ଏବଂ ତପସ୍ୟା କରି, ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ହରଙ୍କୁ ପୂଜା କର।
ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ପ୍ରତିପଦ୍ଯ ମହେଶ୍ଵରମ୍
ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୃଦୟରେ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଶରଣ ନିଅ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ହରିରୁଗ୍ରତେଜା ଗତଃ ସ୍ଵକୀଯଂ ନିଲଯଂ ମହାତ୍ମା
ଏଭଳି କହି, ଉଗ୍ର ତେଜସ୍ୱୀ ଏବଂ ମହାତ୍ମା ହରି ନିଜ ନିବାସକୁ ଚଲିଗଲେ।
କିମେଵଂ ସୋଽଧୁନା ଜାତ ଉତ୍ପତ୍ତୌ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣଃ
ଏହିପରି କାହିଁକି ବର୍ତ୍ତମାନ ଘଟିଲା, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଜନ୍ମବେଳେ?
କଥଂ ରୁଦ୍ରେଣ ଜନିତଃ ପ୍ରଭୁଣା ବୁଦ୍ଧିପୂର୍ଵକମ୍
କିପରି ରୁଦ୍ର, ସେଇ ପ୍ରଭୁ, ଚିନ୍ତାଭାବନା ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ?
କେନ କସ୍ମାତ୍ସମୁତ୍ପନ୍ନଃ ଶଂକରାଚ୍ଯୁତବ୍ରହ୍ମଣାମ୍
କିଏ ଏବଂ କାହିଁକି ଶଙ୍କର, ଅଚ୍ୟୁତ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ?
ଅଦ୍ଭୁତଂ ପଂଚମଂ ଵକ୍ତ୍ରଂ କଥଂ ତସ୍ଯାପ୍ଯୁପସ୍ଥିତମ୍
ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ପଞ୍ଚମ ମୁହଁ କିପରି ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଆସିଗଲା?
ମୂଢାତ୍ମନା ନରୋ ଯେନ ହଂତୁଂ ସ ପ୍ରହିତୋ ହରମ୍
କିଏ ସେ ଭ୍ରାନ୍ତ ମନିଷକୁ ହରଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ ପଠାଇଥିଲା?