ଗଚ୍ଛାମ ଶରଣଂ ଦେଵଂ ନିସ୍ତେଜା ବ୍ରହ୍ମତେଜସା
"ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ତେଜରେ ଆମେ ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇଛୁ, ଏବେ ଆମେ ସେଇ ଦେବଙ୍କ ଶରଣକୁ ଯିବା।"
ତଂ ଭୀମମତ୍ର ଦକ୍ଷ୍ଯାମୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ନାନ୍ଯେନ କେନଚିତ୍ ଚକ୍ରୁଃ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ମହେଶସ୍ଯ ପରଯା ସ୍ଵରସଂପଦା
"ଏଠାରେ ଆମେ ଭୟଙ୍କର ତାଙ୍କୁ କେବଳ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ।" ସେମାନେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱରରେ ସ୍ତୁତି ରଚିଲେ।
ନମସ୍ତେ ଦେଵଦେଵେଶ ମହେଶ୍ଵର ନମୋନମଃ
ନମସ୍କାର ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବ, ମହେଶ୍ୱର, ପୁନିପୁନି ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ନ ଵିଦ୍ମଃ ପରମଂ ମୂଢା ମହିମାନଂ ତଵାତୁଲମ୍
ଆମେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଥିବାରୁ, ଆପଣଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ମହିମାକୁ ଜାଣିନାହୁଁ।
ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ହେତୁଃ ସର୍ଵସ୍ଯ ସର୍ଜନେ
ଆପଣ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଆଧାର, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ।
ନାମସଂକୀର୍ତନାଦେଵ ମୁଚ୍ଯନ୍ତେ ଜଂତଵୋଽଶୁଭାତ୍
କେବଳ ଆପଣଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରାଣୀମାନେ ଅଶୁଭରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି।
ମୂର୍ତଯସ୍ତେ ମହାଦେଵ ଵ୍ଯାପ୍ତମାଭିରଶେଷତଃ
ମହାଦେବ, ଆପଣଙ୍କର ରୂପ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଭରିଦେଇଛି।
ନାଵବୁଧ୍ଯତି ସର୍ଵେଶ ସର୍ଵମୂର୍ତିଧରୋ ଯତଃ ତ୍ଵଂ କରୋଷି ଯୁଗାଵର୍ତକାଲେ କାଲେ ଚ ଦୁଃସହମ୍ ।। 5.1.2.
ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, କେହି ଆପଣଙ୍କୁ ବୁଝିପାରେନାହିଁ, କାରଣ ଆପଣ ସମସ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଯୁଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ସମୟ ଆସିଲେ ଦୁର୍ଲଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।
ପ୍ରସନ୍ନଵଦନୋ ଭୂତ୍ଵା ଦେଵୈଶ୍ଚାପି ନମସ୍କୃତଃ
ସେ ହସୁଥିବା ମୁହଁରେ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ଵାସଯନ୍ମୋହନାମ୍ନା ତୁ ସହ ଦେଵୈର୍ମହେଶ୍ଵରଃ
ମହେଶ୍ୱର ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ମୋହନ ନାମକ ମନୋହର ସୁର ରେ ରାଗ ଚାଲାଇଲେ।
ଏଵଂ ସଂସ୍ତୂଯମାନୋଽସୌ ଦେଵର୍ଷିପିତୃମାନଵୈଃ
ଏଭଳି ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃ ଓ ମଣିଷମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ।
ତ୍ଵଯା କାରୁଣ୍ଯତୋଽସ୍ମାକଂ ଵରଶ୍ଚାପି ପ୍ରଦୀଯତାମ୍
ଦୟାକରି ଆମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅ।
ଯଦସ୍ମାକଂ ମହଦ୍ଵୀର୍ଯଂ ତେଜଶ୍ଚୈଵ ପରାକ୍ରମମ୍
ଆମେ ଯେତେ ଶକ୍ତି, ତେଜ ଓ ପ୍ରଭାବ ରଖୁଛୁ—
ଵିନେଶୁଃ ସର୍ଵତେଜାଂସି ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍ପୁନଃ ପ୍ରଭୋ
ପ୍ରଭୁ, ତୁମ ଦୟାରେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଆମେ ପୁନି ପାଇଲୁ, ନାହିଁଲେ ସେଗୁଡିକ ହରାଇଯାଇଥିଲା।
ଜଗାମ ତତ୍ର ଯତ୍ରାସୌ ରଜୋଽହଂକାରମୂର୍ତ୍ତିମାନ୍
ସେ ଯେଉଁଠାରେ ରଜୋ ଓ ଅହଂକାରର ଆକାର ଥିଲା, ସେଠାକୁ ଗଲେ।
ବ୍ରହ୍ମା ତମାଗତଂ ଦେଵଂ ନାଜାନାତ୍ତମସା ଵୃତଃ
ବ୍ରହ୍ମା ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକାଯିବାରୁ, ଆସିଥିବା ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତଦାଽଦୃଶ୍ଯତ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ଵିଶ୍ଵସୃଗ୍ଵିଶ୍ଵଭାଵ ନଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ସମସ୍ତର ସ୍ୱରୂପ ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ତେଜସାଭିଭଵନ୍ରୁଦ୍ରସ୍ତେନ ମତ୍ତୋଽଗ୍ରତଃ ସ୍ଥିତଃ 5.1.2.
ରୁଦ୍ର ତାଙ୍କର ତେଜରେ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ସେଠାରେ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ରାତ୍ରୌ ପ୍ରକାଶକିରଣଶ୍ଚଂଦ୍ରଃ ସୂର୍ଯୋଦଯେ ଯଥା
ରାତିରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ସମୟରେ ଯେପରି ଆଲୋକ ହୁଏ, ସେଠିପରି ତାଙ୍କର ତେଜ ଥିଲା।
ଅଵନ୍ଦତ କରେଣୈଵ ପ୍ରାହ ଵୈ ସସ୍ମିତଂ ଵଚଃ
ସେ ହାତ ଯୋଡ଼ି ନମସ୍କାର କରି, ହସିକି କଥା କହିଲେ।
ଯତୋ ନ ଵେଦ ପରମଂ ଦେଵଂ ତତ୍ତେଜସାଵୃତଃ
ସେ ତେଜରେ ଢାକାଯିବାରୁ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ପଶ୍ଯତାଂ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ଶୃଣ୍ଵତାଂ ଵାଚମୁକ୍ତଵାନ୍
ସମସ୍ତ ଦେବତା ଦେଖୁଥିବା ଓ ଶୁଣୁଥିବା ବେଳେ, ସେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ତେଜୋରାଶିଶଶାଂକାଭଃ ଶଶାଂକାର୍କାଗ୍ନିଲୋଚନଃ
ସେ ଏକ ତେଜର ଗୁଛା ପରି, ଚନ୍ଦ୍ରମା ସଦୃଶ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି ପରି ଥିଲା।
ଚକର୍ତ କଦଲୀଗର୍ଭଂ ନରଃ କରରୁହୈରିଵ
ମଣିଷ ଯେପରି ନଖରେ କଦଳୀ ଗଛର ଗାଭାକୁ ଫାଟିଦିଏ, ସେଉଁପରି ସେ ତାହାକୁ ଭାଗ କରିଦେଲେ।
ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ତେଜସା ତସ୍ମାନ୍ମୋ ହିତୋ ନ ନତିଂ ଗତଃ
ରୁଦ୍ରଙ୍କ ତେଜରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ସେ ନମସ୍କାର କଲେ ନାହିଁ।
ଅପଶ୍ଯଦ୍ଦୈଵତୈଃ ସାର୍ଧଂ ରୌଦ୍ରମତିଭଯାଜ୍ଜ୍ଵଲତ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ସେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ରୌଦ୍ର ରୂପକୁ ଦେଖିଲେ।
ଗ୍ରହମଣ୍ଡଲମଧ୍ଯସ୍ଥୋ ଦ୍ଵିତୀଯ ଇଵ ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ
ଗ୍ରହମଣ୍ଡଳର ମଧ୍ୟରେ ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଚନ୍ଦ୍ରମାସଦୃଶ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଶିଖରସ୍ଥେନ ସୂର୍ଯେଣ କୈଲାସ ଇଵ ପର୍ଵତଃ ତୁଷ୍ଟୁଵୁର୍ଵିଵିଧୈଃ ସ୍ତୋତ୍ରୈର୍ଦେଵଦେଵଂ କପାଲିନମ୍ ।। 5.1.2.
ଶିଖରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଥିବାବେଳେ, ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୈଳାସ ପର୍ବତ ପରି, ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବତା, କପାଳଧାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ଐଶ୍ଵର୍ଯଜ୍ଞାନଯୁକ୍ତାଯ ସର୍ଵଭୋଗପ୍ରଦାଯିନେ
ଏହେ ଆପଣ, ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଦେବାରେ ସମର୍ଥ।
କାଲସଂହାରକର୍ତା ତ୍ଵଂ ମହାକାଲସ୍ତତୋ ହ୍ଯସି
ଆପଣ କାଳର ସଂହାର କରନ୍ତି, ଏହିକାରଣରୁ ଆପଣ ମହାକାଳ।