ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ନମଃ ଶିଵାଯାମଲସତ୍ତ୍ଵଚେତସେ ଗୁଣତ୍ରଯାତୀତଵିସାରିତେଜସେ
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଯାହାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା, ତିନି ଗୁଣ ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ତେଜ ଅସୀମ।
ନମୋଽ ସ୍ତୁ ତେ ସୃଷ୍ଟିଵିଧୌ ରଜୋଜୁଷେ ଜଗତ୍ସ୍ଥିତୌ ସତ୍ତ୍ଵମଧିଷ୍ଠିତାଯ ତେ
ସୃଷ୍ଟିରେ ରଜୋଗୁଣରେ ଆନନ୍ଦ ନେଉଥିବା, ଏବଂ ଜଗତର ରକ୍ଷାରେ ସତ୍ତ୍ୱ ଉପରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ଥିବା ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ଅଶେଷଭୂତପ୍ରକୃତେଃ ପରା ଯ ଵୈ ପରାତ୍ମରୂପାଯ ନମଃ ଶିଵାଯ ଵୈ
ସମସ୍ତ ଭୂତ ଓ ପ୍ରକୃତିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମା ରୂପ ଶିବଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ଭୂତୋଯଵହ୍ନ୍ଯମ୍ବରଵାଯୁଚଂଦ୍ରସୂର୍ଯାତ୍ମରୂପାଭିରିଦଂ ତନୂଭିଃ
ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ଆକାଶ, ବାୟୁ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରୂପରେ ସେ ସମସ୍ତ ଦେହରେ ବ୍ୟାପିଥିବେ।
ଯାନୀହ ତେଜାଂସି ଜଗଂତି ଯାନି ଭୂତାନି ଭଵ୍ଯାନ୍ଯଥ କାରଣାନି
ଏଠାରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଆଲୋକ, ସମସ୍ତ ଜଗତ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ସମସ୍ତ କାରଣ ଅଛି—
ଅନ୍ତର୍ହିତ ଉଵାଚେଦଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ସଂଯାଚ୍ଯତାଂ ଵରଃ
ଲୁଚିଥିବା ସେ ଜଣେ କହିଲେ: 'ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ତୁମେ ଚାହିଁଥିବା ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗ।'
ସ ଵଵ୍ରେ ମନସା ପୁତ୍ରଂ ଭଵଂ ଗୌରଵକାରଣାତ୍
ସେ ମନରେ ଗଭୀର ଶ୍ରଦ୍ଧାରୁ ଏକ ପୁଅ—ଭବଙ୍କୁ—ଚାହିଲେ।
ଯସ୍ମାନ୍ମାଂ ମନସା ପୁତ୍ରଂ ଚତୁର୍ମୁଖ ସମୀହସେ 5.1.2.
ହେ ଚତୁର୍ମୁଖ, ତୁମେ ମନରେ ମୋତେ ପୁଅ ଭାବରେ ଚାହିଲା କାରଣରୁ,
ଅଯାଚ୍ଯଂ ଯାଚିତଂ ଯସ୍ମାନ୍ମମାଂଶୋ ନୀଲଲୋହିତଃ
ଯାହା ମାଗିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ତୁମେ ତାହା ମାଗିଛ, ତେଣୁ ମୋର ଏକ ଅଂଶ—ନୀଳଲୋହିତ—ତୁମର ହେବ।
ଅନ୍ଯଦ୍ଯସ୍ମାତ୍ସ୍ମୃତୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ତ୍ଵଯାହଂ ପିତୃଭାଵତଃ
ଅନ୍ୟଥା, ତୁମେ ଭକ୍ତିରେ ମୋତେ ପିତା ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରିଛ, ତେଣୁ
ତସ୍ମାଦ୍ବ୍ରହ୍ମେତି ଲୋକେଽତ୍ର ନାମ ଖ୍ଯାତଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଏହି ଜଗତରେ 'ବ୍ରହ୍ମା' ନାମ ଖ୍ୟାତି ଲାଗି ଯିବ।
ଲବ୍ଧ୍ଵା ଶାପଵରାଵେଵଂ ପୁତ୍ରସୃଷ୍ଟିଂ ଚକାର ସଃ
ଶାପ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦୁହିଁ ପାଇ, ସେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ସମିଦ୍ଯୁକ୍ତେନ ହସ୍ତେନ ଲଲାଟଂ ମାର୍ଜତୋଽଭଵତ୍
ଯଜ୍ଞ କାଠ ଧରିଥିବା ହାତରେ ଲଳାଟ ମସିଲେ,
ତଦନନ୍ତରମାସାଦ୍ଯ ଉତ୍ତତାର ସୁତୋଂଽତିକାତ୍
ତାପରେ, ସେ ନିକଟକୁ ଆସି, ପୁଅ ଭିତରୁ ବାହାରିଲେ।
ପଂଚଵକ୍ତ୍ରୋ ଦଶଭୁଜଃ ଶୂଲଚାପାସିଶକ୍ତିମାନ୍
ସେଠି ଥିଲେ ପାଞ୍ଚଟି ମୁହଁ, ଦଶଟି ହାତ, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଥିଲା ଶୂଳ, ଧନୁଷ, ତଳୱାର ଓ ଶକ୍ତି।
ସେନ୍ଦୁଃ କପର୍ଦଂ ବିଭ୍ରାଣଃ ସିଂହଚର୍ମାଂବରଂଧରଃ
ସେ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା, ଜଟା ଓ ସିଂହଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ନୀଲଲୋହିତନାମେତି ଭଵ ରୁଦ୍ର ପିନାକଧୃକ୍
ଭବ, ରୁଦ୍ର, ପିନାକଧରୀ—ତୁମେ 'ନୀଳଲୋହିତ' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଉ।
ସପ୍ତାଦୌ ମାନସାଞ୍ଜଜ୍ଞେ ସନକାଦୀଂସ୍ତତୋଽପରାନ୍ 5.1.2.
ପ୍ରଥମେ ସେ ସନକ ଆଦି ସାତି ମନସ ପୁତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ପରେ ଅନ୍ୟମାନେ।
ଅଷ୍ଟଭେଦାନ୍ସୁରାନ୍କୃତ୍ଵା ତିର୍ଯଗ୍ଯୋନିଂ ଚ ପଂଚଧା
ସେ ଦେବତାମାନେକୁ ଆଠ ଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଏବଂ ପଶୁମାନେକୁ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାରରେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ସୃଷ୍ଟିଃ ସୁରାଦିକା ଜାତା କୃତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମାଣମପ୍ଯଧଃ
ଦେବତାମାନେ ସହିତ ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରି, ସେ ତଳେ ମଧ୍ୟ ତିଆରି କଲେ।
ତତୋ ବ୍ରହ୍ମାଽଵଦଦ୍ରୁଦ୍ରମପୂଜ୍ଯୋ ହି ତ୍ଵଯା କୃତଃ
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମକୁ ପୂଜିବାଯୋଗ୍ୟ ମାନିନାହିଁ।"
ତଂ ନୀଲଲୋହିତଃ ପ୍ରୋଚେ ଭଵତା ନାର୍ଚିତୋ ହ୍ଯହମ୍
ତାଙ୍କୁ ନୀଳ ଓ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ଯିଏ, ସେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ହଁ, ଆପଣ ମୋତେ ପୂଜା କରିନାହାନ୍ତି।"
ତତୋ ବ୍ରହ୍ମାଽଭଵନ୍ମୂଢୋ ରଜସା ଚୋପବୃଂହିତଃ
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ମନେ ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ରଜୋଗୁଣରେ ତାଙ୍କର ମନ ଭରିଗଲା।
ମତ୍ତୁଲ୍ଯୋ ନାସ୍ତି ଵୈ ଦେଵୋ ଯେନ ସୃଷ୍ଟିଃ ପ୍ରଵର୍ଦ୍ଧିତା
"ମୋତେ ସମାନ କୌଣସି ଦେବତା ନାହିଁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ବଢ଼ିଛି।"
ଏଵଂ ମୂଢଃ ସ ପଂଚାସ୍ଯୋ ଵିରଂଚ୍ଯୋଽଭଵଦ୍ଦର୍ପିତଃ
ଏଭଳି ଭ୍ରମିତ ଓ ଅହଂକାରୀ ହୋଇ, ପଞ୍ଚମୁଖୀ ବ୍ରହ୍ମା ଗର୍ବିତ ହେଲେ।
ଦ୍ଵିତୀଯଂ ଵଦନଂ ତସ୍ଯ ଋଗ୍ଵେ ଦସ୍ଯ ପ୍ରଵର୍ତକମ୍
ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ମୁହଁ ହେଲା ଋଗ୍ବେଦର ଆରମ୍ଭକାରୀ।
ସାଂଗୋପାଂଗେତିହାସାଂଶ୍ଚ ସରହସ୍ଯାନ୍ସସଂଗ୍ରହାନ୍
ଏହା ସହିତ ତାହାର ଅଂଗ, ଉପଅଂଗ, ଇତିହାସ, ସମସ୍ତ ଗୁପ୍ତ ତଥ୍ୟ ଓ ସଂଗ୍ରହ ଥିଲା।
ତସ୍ଯାଽସୁରାଃ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ଵକ୍ତ୍ରସ୍ଯାଦ୍ଭୁତତେଜସଃ 5.1.2.
ସେଇ ଅଦ୍ଭୁତ ତେଜସ୍ୱୀ ମୁହଁରୁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଦାନବ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ସପୁତ୍ରା ଅପି ସୋଦ୍ଵେଗା ବଭୂଵୁର୍ନଷ୍ଟ ଚେତସଃ
ସେମାନେ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ସହିତ ଭୟଭୀତ ହେଲେ, ମନ ହରାଇଦେଲେ।
ଅଭିଭୂତମିଵାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯମାନା ଅଵିଦ୍ଵିଷଃ
କୌଣସି ଦ୍ୱେଷ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ନିଜକୁ ଅଧିନ ହେବାକୁ ଭାବିଲେ।