ରମତେ ଭଗଵାନେଷୁ ସିଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରେଷୁ ସର୍ଵଦା
ଭଗବାନ ଏହି ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଦା ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
ତ୍ରଯାଣାମପି ଲୋକାନାଂ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ ପ୍ରଶସ୍ଯତେ
ତିନି ଲୋକରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଶଂସିତ।
ତସ୍ଯା ଦଶଗୁଣଂ ଵ୍ଯାସ ମହାକାଲଵନୋତ୍ତମମ୍
ହେ ବ୍ୟାସ, ମହାକାଳବନ ତାହାଠାରୁ ଦଶଗୁଣା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ପ୍ରଭାସମୁତ୍ତମଂ ତୀର୍ଥଂ କ୍ଷେତ୍ରମାଦ୍ଯଂ ପିନାକିନଃ
ପ୍ରଭାସ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥ, ପିନାକଧାରୀଙ୍କର ପ୍ରଥମ କ୍ଷେତ୍ର।
ତସ୍ମାଦପ୍ଯୁତ୍ତମଂ ଵ୍ଯାସ ପୁଣ୍ଯା ଵାରାଣସୀ ମତା
ତେଣୁ ବ୍ୟାସ, ସେଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ପବିତ୍ର ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବୋଲି ବାରାଣସୀକୁ ଗଣାଯାଏ।
ମହାକାଲଵନଂ ଗୁହ୍ଯଂ ସିଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରଂ ତଥୋଷରମ୍ 5.1.1.
ମହାକାଳବନ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନ, ସିଦ୍ଧମନ୍ଦିର ଏବଂ ଏହା ଶୁଷ୍କ ସ୍ଥଳୀ ମଧ୍ୟ ଅଟୁଟ।
ସର୍ଵତସ୍ତୁ ସମାଖ୍ଯାତଂ ମହାକାଲଵନଂ ମୁନେ
ମୁନି, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ମହାକାଳବନର ବିସ୍ତୃତ ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି।
ପଂଚୈକତ୍ର ନ ଲଭ୍ଯଂତେ ମହାକାଲପୁରାଦୃତେ
ମହାକାଳପୁର ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଠାରେ ଏ ପାଞ୍ଚଟି ଏକାଠି ମିଳେନାହିଁ।
ନାଗ୍ନିର୍ନ ଵାଯୁରାଦିତ୍ଯୋ ନ ଭୂମିର୍ନ ଦିଶୋ ନଭଃ
ସେଠାରେ ଅଗ୍ନି ନାହିଁ, ବାୟୁ ନାହିଁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ, ପୃଥିବୀ ନାହିଁ, ଦିଗ୍ ନାହିଁ, ଆକାଶ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ନ ନକ୍ଷତ୍ରାଣି ନ ଜ୍ଯୋତିର୍ନ ଦ୍ଯୌର୍ନେଂଦୁର୍ଗ୍ରହା ସ୍ତଥା
ସେଠାରେ ତାରା, ଆଲୋକ, ସ୍ୱର୍ଗ, ଗ୍ରହ ବା ଚନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ।
ସରାଂସି ନୈଵ ଗିରଯୋ ନାପଗା ନାବ୍ଧଯସ୍ତଥା
ସେଠାରେ ହ୍ରଦ, ପାହାଡ଼, ନଦୀ ବା ସମୁଦ୍ର କିଛି ନାହିଁ।
ତଦୈକୋ ହି ମହାକାଲୋ ଲୋକାନୁଗ୍ରହକାରଣାତ୍
ସେତେବେଳେ କେବଳ ମହାକାଳ ଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ।
ସୃଷ୍ଟ୍ଯର୍ଥଂ ସ ମହାକାଲଃ କରେ କାମଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ମହାକାଳ ତାଙ୍କର ହାତରେ ଆଶାକୁ ରଖିଲେ।
କଲଲଂ ବୁଦ୍ବୁଦଂ ଭୂତ୍ଵା ତଵିଵେଗଵିଵର୍ଦ୍ଧିତମ୍
ସେ ଆଶା ଗୋଟିଏ ଗୋଲା ବା ବୁଲବୁଲି ହୋଇ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ବଡ଼ ହେଲା।
କରେଣ ତାଡିତଂ ତଦ୍ଧି ବଭୂଵ ଦ୍ଵିଦଲଂ ମହତ୍
ତାଙ୍କର ହାତରେ ଆଘାତ ପାଇ, ସେ ଗୋଲା ଦୁଇ ଭାଗରେ ବଡ଼ ଆକାର ନେଲା।
ମଧ୍ଯେଽଭଵତ୍ତଦା ବ୍ରହ୍ମା ପଂଚଵକ୍ତ୍ରଶ୍ଚତୁର୍ଭୁଜଃ
ସେ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ପଞ୍ଚମୁଖ ଓ ଚାରି ହାତ ସହିତ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
କୁରୁ ସୃଷ୍ଟିଂ ମହାବାହୋ ଵିଚିତ୍ରାଂ ମଦନୁଗ୍ରହାତ୍
ମୋର କୃପାରେ, ହେ ବଳଶାଳୀ, ତୁମେ ବିଚିତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କର।
ପ୍ରେର୍ଯମାଣୋଽପି ଵୈ ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ବ୍ରହ୍ମା ଦେଵମଚିଂତଯତ୍ 5.1.2.
ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ପ୍ରେରିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମାନେ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେନାହିଁ।
ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତପସା ଦୃଷ୍ଟଃ ପ୍ରାଦାଦ୍ଵେଦଂ ଷଡଂଗକମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ଦେଖାଯାଇ, ସେ ଛଅ ଅଙ୍ଗ ଥିବା ବେଦ ଦେଲେ।
ତପସାଽତିଷ୍ଠଦା ଭୂଯଃ ସମାରାଧଯିତୁଂ ଭଵମ୍
ସେ ପୁଣି ତପସ୍ୟାରେ ରହି, ଭବଙ୍କୁ ପୂଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ନମଃ ଶିଵାଯାମଲସତ୍ତ୍ଵଚେତସେ ଗୁଣତ୍ରଯାତୀତଵିସାରିତେଜସେ
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଯାହାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା, ତିନି ଗୁଣ ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ତେଜ ଅସୀମ।
ନମୋଽ ସ୍ତୁ ତେ ସୃଷ୍ଟିଵିଧୌ ରଜୋଜୁଷେ ଜଗତ୍ସ୍ଥିତୌ ସତ୍ତ୍ଵମଧିଷ୍ଠିତାଯ ତେ
ସୃଷ୍ଟିରେ ରଜୋଗୁଣରେ ଆନନ୍ଦ ନେଉଥିବା, ଏବଂ ଜଗତର ରକ୍ଷାରେ ସତ୍ତ୍ୱ ଉପରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ଥିବା ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ଅଶେଷଭୂତପ୍ରକୃତେଃ ପରା ଯ ଵୈ ପରାତ୍ମରୂପାଯ ନମଃ ଶିଵାଯ ଵୈ
ସମସ୍ତ ଭୂତ ଓ ପ୍ରକୃତିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମା ରୂପ ଶିବଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ଭୂତୋଯଵହ୍ନ୍ଯମ୍ବରଵାଯୁଚଂଦ୍ରସୂର୍ଯାତ୍ମରୂପାଭିରିଦଂ ତନୂଭିଃ
ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ଆକାଶ, ବାୟୁ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରୂପରେ ସେ ସମସ୍ତ ଦେହରେ ବ୍ୟାପିଥିବେ।
ଯାନୀହ ତେଜାଂସି ଜଗଂତି ଯାନି ଭୂତାନି ଭଵ୍ଯାନ୍ଯଥ କାରଣାନି
ଏଠାରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଆଲୋକ, ସମସ୍ତ ଜଗତ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ସମସ୍ତ କାରଣ ଅଛି—
ଅନ୍ତର୍ହିତ ଉଵାଚେଦଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ସଂଯାଚ୍ଯତାଂ ଵରଃ
ଲୁଚିଥିବା ସେ ଜଣେ କହିଲେ: 'ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ତୁମେ ଚାହିଁଥିବା ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗ।'
ସ ଵଵ୍ରେ ମନସା ପୁତ୍ରଂ ଭଵଂ ଗୌରଵକାରଣାତ୍
ସେ ମନରେ ଗଭୀର ଶ୍ରଦ୍ଧାରୁ ଏକ ପୁଅ—ଭବଙ୍କୁ—ଚାହିଲେ।
ଯସ୍ମାନ୍ମାଂ ମନସା ପୁତ୍ରଂ ଚତୁର୍ମୁଖ ସମୀହସେ 5.1.2.
ହେ ଚତୁର୍ମୁଖ, ତୁମେ ମନରେ ମୋତେ ପୁଅ ଭାବରେ ଚାହିଲା କାରଣରୁ,
ଅଯାଚ୍ଯଂ ଯାଚିତଂ ଯସ୍ମାନ୍ମମାଂଶୋ ନୀଲଲୋହିତଃ
ଯାହା ମାଗିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ତୁମେ ତାହା ମାଗିଛ, ତେଣୁ ମୋର ଏକ ଅଂଶ—ନୀଳଲୋହିତ—ତୁମର ହେବ।
ଅନ୍ଯଦ୍ଯସ୍ମାତ୍ସ୍ମୃତୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ତ୍ଵଯାହଂ ପିତୃଭାଵତଃ
ଅନ୍ୟଥା, ତୁମେ ଭକ୍ତିରେ ମୋତେ ପିତା ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରିଛ, ତେଣୁ