କୃତାଂଜଲିପୁଟୋ ଭୂତ୍ଵା ଭଵଭକ୍ତ୍ଯାନୁଭାଵିତଃ
ସେ ହାତ ଜୋଡି ଭକ୍ତିରେ ଭରିଯାଇ, ଭବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିଥିଲେ।
ମହାକାଲସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ପ୍ରାଣିନାଂ ମୋହନାଶନମ୍
ମହାକାଳଙ୍କର ମହିମା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ମୋହକୁ ନଶ୍ଟ କରେ।
ଭଗଵନ୍କ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ମହାକାଲସ୍ଯ କଥ୍ଯତାମ୍
ହେ ପ୍ରଭୁ, ମହାକାଳଙ୍କର କ୍ଷେତ୍ରର ପବିତ୍ରତା ବିଷୟରେ କହ।
ଫଲଂ ଯଥାତ୍ର ଵସତାଂ ମୃତାନାଂ ଚ ଗତିର୍ଯଥା
ଏଠାରେ ରହୁଥିବାମାନେ କେଉଁ ଫଳ ପାଆନ୍ତି, ଏବଂ ମୃତମାନେ କେଉଁ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି?
କଥମେତତ୍ସ୍ମଶାନଂ ଚ କ୍ଷେତ୍ରଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଯଥା ତଥା
ଏହି ଶ୍ମଶାନ କିପରି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲା, ଏହା କିପରି ହେଲା?
ଯସ୍ମାତ୍ସ୍ଥାନଂ ଚ ମାତୄଣାଂ ପୀଠଂ ତେନୈଵ କଥ୍ଯତେ ।। 5.1.1.
ଏହା କାହିଁକି ମାତୃମାନେ ରହୁଥିବା ପୀଠ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ, ଏହା ମଧ୍ୟ କହ।
ମୃତାଃ ପୁନର୍ନ ଜାଯଂତେ ତେନେଦମୂଷରଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଏଠାରେ ମୃତମାନେ ପୁଣି ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି, ତେଣୁ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ 'ଉଷର' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଯସ୍ମାଦିଷ୍ଟଂ ହି ଭୂତାନାଂ ସ୍ମଶାନମତିଵଲ୍ଲଭମ୍
ଏହି ଶ୍ମଶାନ ସମସ୍ତ ଭୂତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷ ପ୍ରିୟ।
ଏକାମ୍ରକଂ ଭଦ୍ରକାଲଂ କରଵୀରଵନମେଵ ଚ
ଏକାମ୍ର, ଭଦ୍ରକାଳା ଏବଂ କରବୀର ଅଟା ମଧ୍ୟ।
ଭରଥଂ ଚୈଵ କେଦାରଂ ଦିଵ୍ଯଂ ରୁଦ୍ରମହାଲଯମ୍
ଭରତ, କେଦାର ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ମହାଳୟ।
ରମତେ ଭଗଵାନେଷୁ ସିଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରେଷୁ ସର୍ଵଦା
ଭଗବାନ ଏହି ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଦା ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
ତ୍ରଯାଣାମପି ଲୋକାନାଂ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ ପ୍ରଶସ୍ଯତେ
ତିନି ଲୋକରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଶଂସିତ।
ତସ୍ଯା ଦଶଗୁଣଂ ଵ୍ଯାସ ମହାକାଲଵନୋତ୍ତମମ୍
ହେ ବ୍ୟାସ, ମହାକାଳବନ ତାହାଠାରୁ ଦଶଗୁଣା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ପ୍ରଭାସମୁତ୍ତମଂ ତୀର୍ଥଂ କ୍ଷେତ୍ରମାଦ୍ଯଂ ପିନାକିନଃ
ପ୍ରଭାସ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥ, ପିନାକଧାରୀଙ୍କର ପ୍ରଥମ କ୍ଷେତ୍ର।
ତସ୍ମାଦପ୍ଯୁତ୍ତମଂ ଵ୍ଯାସ ପୁଣ୍ଯା ଵାରାଣସୀ ମତା
ତେଣୁ ବ୍ୟାସ, ସେଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ପବିତ୍ର ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବୋଲି ବାରାଣସୀକୁ ଗଣାଯାଏ।
ମହାକାଲଵନଂ ଗୁହ୍ଯଂ ସିଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରଂ ତଥୋଷରମ୍ 5.1.1.
ମହାକାଳବନ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନ, ସିଦ୍ଧମନ୍ଦିର ଏବଂ ଏହା ଶୁଷ୍କ ସ୍ଥଳୀ ମଧ୍ୟ ଅଟୁଟ।
ସର୍ଵତସ୍ତୁ ସମାଖ୍ଯାତଂ ମହାକାଲଵନଂ ମୁନେ
ମୁନି, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ମହାକାଳବନର ବିସ୍ତୃତ ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି।
ପଂଚୈକତ୍ର ନ ଲଭ୍ଯଂତେ ମହାକାଲପୁରାଦୃତେ
ମହାକାଳପୁର ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଠାରେ ଏ ପାଞ୍ଚଟି ଏକାଠି ମିଳେନାହିଁ।
ନାଗ୍ନିର୍ନ ଵାଯୁରାଦିତ୍ଯୋ ନ ଭୂମିର୍ନ ଦିଶୋ ନଭଃ
ସେଠାରେ ଅଗ୍ନି ନାହିଁ, ବାୟୁ ନାହିଁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ, ପୃଥିବୀ ନାହିଁ, ଦିଗ୍ ନାହିଁ, ଆକାଶ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ନ ନକ୍ଷତ୍ରାଣି ନ ଜ୍ଯୋତିର୍ନ ଦ୍ଯୌର୍ନେଂଦୁର୍ଗ୍ରହା ସ୍ତଥା
ସେଠାରେ ତାରା, ଆଲୋକ, ସ୍ୱର୍ଗ, ଗ୍ରହ ବା ଚନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ।
ସରାଂସି ନୈଵ ଗିରଯୋ ନାପଗା ନାବ୍ଧଯସ୍ତଥା
ସେଠାରେ ହ୍ରଦ, ପାହାଡ଼, ନଦୀ ବା ସମୁଦ୍ର କିଛି ନାହିଁ।
ତଦୈକୋ ହି ମହାକାଲୋ ଲୋକାନୁଗ୍ରହକାରଣାତ୍
ସେତେବେଳେ କେବଳ ମହାକାଳ ଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ।
ସୃଷ୍ଟ୍ଯର୍ଥଂ ସ ମହାକାଲଃ କରେ କାମଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ମହାକାଳ ତାଙ୍କର ହାତରେ ଆଶାକୁ ରଖିଲେ।
କଲଲଂ ବୁଦ୍ବୁଦଂ ଭୂତ୍ଵା ତଵିଵେଗଵିଵର୍ଦ୍ଧିତମ୍
ସେ ଆଶା ଗୋଟିଏ ଗୋଲା ବା ବୁଲବୁଲି ହୋଇ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ବଡ଼ ହେଲା।
କରେଣ ତାଡିତଂ ତଦ୍ଧି ବଭୂଵ ଦ୍ଵିଦଲଂ ମହତ୍
ତାଙ୍କର ହାତରେ ଆଘାତ ପାଇ, ସେ ଗୋଲା ଦୁଇ ଭାଗରେ ବଡ଼ ଆକାର ନେଲା।
ମଧ୍ଯେଽଭଵତ୍ତଦା ବ୍ରହ୍ମା ପଂଚଵକ୍ତ୍ରଶ୍ଚତୁର୍ଭୁଜଃ
ସେ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ପଞ୍ଚମୁଖ ଓ ଚାରି ହାତ ସହିତ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
କୁରୁ ସୃଷ୍ଟିଂ ମହାବାହୋ ଵିଚିତ୍ରାଂ ମଦନୁଗ୍ରହାତ୍
ମୋର କୃପାରେ, ହେ ବଳଶାଳୀ, ତୁମେ ବିଚିତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କର।
ପ୍ରେର୍ଯମାଣୋଽପି ଵୈ ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ବ୍ରହ୍ମା ଦେଵମଚିଂତଯତ୍ 5.1.2.
ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ପ୍ରେରିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମାନେ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେନାହିଁ।
ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତପସା ଦୃଷ୍ଟଃ ପ୍ରାଦାଦ୍ଵେଦଂ ଷଡଂଗକମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ଦେଖାଯାଇ, ସେ ଛଅ ଅଙ୍ଗ ଥିବା ବେଦ ଦେଲେ।
ତପସାଽତିଷ୍ଠଦା ଭୂଯଃ ସମାରାଧଯିତୁଂ ଭଵମ୍
ସେ ପୁଣି ତପସ୍ୟାରେ ରହି, ଭବଙ୍କୁ ପୂଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।