ତତଃ କଶ୍ଚିତ୍କଥାଂତେ ଚ ଲୋମଶୋ ନାମ ସନ୍ମୁନିଃ
ତାପରେ କଥା ଶେଷରେ, ଲୋମଶ ନାମକ ଏକ ମୁନି ଆସିଲେ—
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ପାର୍ଥିଵୋ ରାଜନ୍ନିମିଃ ପରମଦୁର୍ମନାଃ
ଏହା ଶୁଣି, ରାଜା ନିମି ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ।
ତତଃ ପ୍ରୋଵାଚ ତଂ ଵିପ୍ରମସ୍ତ୍ଯୁପାଯୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ତାପରେ ସେ ବିଦ୍ୱାନ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଠାରେ ଏକ ଉପାୟ ଅଛି।"
ଲୋମଶ ଉଵାଚ ଦଯା ମେ ନୃପ ସଞ୍ଜାତା ତ୍ଵାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୁଃଖିତଂ ଭୃଶମ୍
ଲୋମଶ କହିଲେ, "ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଏତେ ଦୁଃଖିତ ଦେଖି ମୋର ହୃଦୟରେ କରୁଣା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।"
ଅତ୍ରୈଵ ଚାନଯିଷ୍ଯାମି ଜଂବୂଦ୍ଵୀପୋଦ୍ଭଵାନି ଚ
ଏଠି ମୁଁ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପରେ ଜନ୍ମିଥିବା ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକୁ ଆଣିଦେବି।
ସ୍ନାନଂ କୁରୁ ମହାରାଜ ହ୍ଯେକୀଭୂତେଷୁ ତତ୍ର ଚ 7.3.60.
ହେ ମହାରାଜ, ସେଠାରେ ସମସ୍ତେ ଏକାତ୍ମ ହେବା ସ୍ଥାନରେ ତୁମେ ସ୍ନାନ କର।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଵିପ୍ରର୍ଷିର୍ଧ୍ଯାନଂ ଚକ୍ରେ ସମାହିତଃ
ଏଭଳି କହି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷି ଏକାଗ୍ର ମନେ ଧ୍ୟାନରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯଯାର୍ଥଂ ଚ ରାଜର୍ଷେ ଜଂବୂଵୃକ୍ଷୋ ଵ୍ଯଜାଯତ
ତୁମର ନିଶ୍ଚିନ୍ତତା ପାଇଁ, ହେ ରାଜାଋଷି, ଏଠାରେ ଜମ୍ବୁ ଗଛ ପ୍ରକଟ ହେଲା।
ସଦେହଶ୍ଚ ଗତଃ ସ୍ଵର୍ଗେ ତୀର୍ଥସ୍ନାନାଦନନ୍ତରମ୍
ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିବା ପରେ ସେ ଦେହସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ।
କନ୍ଯାଗତେ ରଵୌ ତତ୍ର ଯଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁରୁତେ ନରଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ କନ୍ୟା ରାଶିକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାବେଳେ, ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ସେଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ—
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ସପ୍ତମେ ପ୍ରଭାସଖଂଡେ ତୃତୀଯେଽର୍ବୁଦଖଣ୍ଡେ ଜଂବୂତୀର୍ଥପ୍ରଭାଵଵର୍ଣନଂନାମ ଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଏକାଶୀ ହଜାର ଶ୍ଲୋକର ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ପୁରାଣର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ତୃତୀୟ ଅର୍ବୁଦଖଣ୍ଡର 'ଜମ୍ବୁତୀର୍ଥର ମହିମା' ନାମକ ସଠିଏଁ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଯେନ ଗଂଗା ଧୃତା ରାଜନ୍ନିପତନ୍ତୀ ନଭସ୍ତଲାତ୍
ଯିଏ ଗଙ୍ଗାକୁ ଆକାଶରୁ ପଡ଼ୁଥିବାବେଳେ ଧରିଥିଲେ, ହେ ରାଜା—
ଆହୂତା ଦେଵ ଦେଵେନ ହ୍ଯଚଲେଶ୍ଵରରୂପିଣା
ଦେବମାନ୍ୟ ଯିଏ ଅଚଳେଶ୍ୱର ରୂପେ ଗଙ୍ଗାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ—
ତତ୍ର ଯଃ କୁରୁତେ ସ୍ନାନମଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଚ ସମାହିତଃ
ଯିଏ ଏଠାରେ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ଏକାଗ୍ର ମନେ ସ୍ନାନ କରେ—
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ସପ୍ତମେ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡେ ତୃତୀଯଽର୍ବୁଦଖଣ୍ଡେ ଗଂଗାଧରତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯ ଵର୍ଣନଂନାମୈକଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଏକାଶୀ ହଜାର ଶ୍ଲୋକର ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ପୁରାଣର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ତୃତୀୟ ଅର୍ବୁଦଖଣ୍ଡର 'ଗଙ୍ଗାଧର ତୀର୍ଥର ମହିମା' ନାମକ ଏକଷଠିଏଁ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ତଥା ଗଂଗେଶ୍ଵରଂ ଚାନ୍ଯଦ୍ଗଙ୍ଗଯା ନିର୍ମିତଂ ସ୍ଵଯମ୍
ଏଭଳି, ଆଉ ଏକ ଗଙ୍ଗେଶ୍ୱର ଅଛି, ଯାହାକୁ ଗଙ୍ଗା ନିଜେ ଗଢ଼ିଥିଲେ।
ପୁରା ସମଭଵଦ୍ଯୁଦ୍ଧମୁମାଯାଃ ସହ ଗଂଗଯା
ପୁରୁଣା ଦିନରେ ଉମା ଓ ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା।
ଯଯା ସଂପୂଜିତଃ ଶଂଭୁଃ ଶୀଘ୍ରଂ ଯାସ୍ଯତି ଦର୍ଶନମ୍
ଯାହାଙ୍କୁ ସେ ପୂଜା କରିଥିଲେ, ସେ ଶମ୍ଭୁ ଶୀଘ୍ରେ ଦର୍ଶନ ଦେବେ।
ଏଵମୁକ୍ତା ତତୋ ଗଂଗା ସତ୍ଵରୈତ୍ଯାତ୍ର ପର୍ଵତେ
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ଗଙ୍ଗା ତୁରନ୍ତ ସେ ପାହାଡ଼କୁ ଯାଇପହଞ୍ଚିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗୌର୍ଯାଥ କଟକଂ ପର୍ଵତସ୍ଯ ମନୋହରମ୍
ସେଠାରେ, ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଗୌରୀଙ୍କର ଶୁଭ୍ର ଶିବିର ଦେଖି—
ସମ୍ଯକ୍ଛ୍ରଦ୍ଧାସମୋପେତା ତତସ୍ତୁଷ୍ଟୋ ମହେଶ୍ଵରଃ
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ, ତାପରେ ମହାଦେବ ଖୁସି ହେଲେ।
ତସ୍ମାତ୍କଟେଶ୍ଵରାଖ୍ଯା ଚ ଲୋକେ ଚାସ୍ଯ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଏହି କାରଣରୁ, ଏହାକୁ ଏଇ ଜଗତରେ 'କଟେଶ୍ୱର' ନାମରେ ଜଣାଯିବ।
ଯା ନାରୀ ପତିନା ମୁକ୍ତା ସପତ୍ନୀଦୁଃଖଦୁଃଖିତା ସୁତସୌଭାଗ୍ଯସଂପନ୍ନା ଭର୍ତୃପ୍ରାଣସମା ତଥା
ଯେଉଁ ଜଣେ ଜଣା ନାରୀ, ସ୍ୱାମୀ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ, ସପତ୍ନୀର ଦୁଃଖରେ ଦୁଃଖିତ, କିନ୍ତୁ ପୁଅ ଓ ଭାଗ୍ୟରେ ଭାଗ୍ୟବତୀ, ଏବଂ ସ୍ୱାମୀକୁ ଜୀବନ ସମାନ ଭଲପାଏ—
ଗଂଗଯାରାଧିତୋ ଦେଵ ଏଵମେଵ ଵରଂ ଦଦୌ
—ସେଉଁଠି, ଯେପରି ଗଙ୍ଗା ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜିଥିଲେ, ସେପରି ଭଗବାନ ତାକୁ ଏହି ଦାନ ଦେଇଥିଲେ।
ଵିଶେଷତଶ୍ଚ ନାରୀଭିଃ ସପତ୍ନୀଦୋଷହାନିଦମ୍ 7.3.62.
ବିଶେଷ କରି ନାରୀମାନେ ପାଇଁ, ଏହା ସପତ୍ନୀ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରେ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ସପ୍ତମେ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡେ ତୃତୀଯେଽର୍ବୁଦଖଂଡେ କଟେଶ୍ଵରଗଂଗେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ଦ୍ଵିଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି, ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକର 'ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣ'ର ସପ୍ତମ 'ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡ'ର ତୃତୀୟ 'ଅର୍ବୁଦଖଣ୍ଡ'ରେ 'କଟେଶ୍ୱର ଓ ଗଙ୍ଗେଶ୍ୱର ମାହାତ୍ମ୍ୟ' ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ବାଉଠିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଅର୍ବୁଦସ୍ଯ ମହାରାଜ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ହି ସମାସତଃ
ହେ ରାଜା, ଏବେ ଅର୍ବୁଦ ପର୍ବତର ମହିମା ସଂକ୍ଷେପରେ କୁହାଯାଉଛି।
ଵିସ୍ତରେଣ ଚ ସଂଖ୍ଯା ସ୍ଯାଦପି ଵର୍ଷଶତୈରପି ପଦେପଦେ ଗୃହାଣ୍ଯେଵ ନିର୍ମିତାନି ମହର୍ଷିଭିଃ
ଯଦି ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ବିସ୍ତାରରେ କୁହାଯିବ, ତଥାପି ମହାର୍ଷିମାନେ ତିଆରି କରିଥିବା ଗଳ୍ପଗୁଡିକୁ ପ୍ରତି ପଦକ୍ଷେପରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।
ନ ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ନ ସା ସିଦ୍ଧିର୍ନ ସ ଵୃକ୍ଷୋ ମହୀପତେ
ହେ ରାଜା, ସେଉଁଠି ଥିବା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ସିଦ୍ଧି କିମ୍ବା ଗଛ ସମାନ ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ।
ଯେ ଵସଂତି ମହାରାଜ ସୁରମ୍ଯେଽର୍ବୁଦପର୍ଵତେ
ଯେମାନେ ଅର୍ବୁଦ ପର୍ବତର ମଧୁର ପରିବେଶରେ ବସିଥାନ୍ତି, ହେ ରାଜା, ସେମାନେ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।