ପୁରା ବ୍ରହ୍ମାଦଯୋ ଦେଵାସ୍ତତ୍ର ସର୍ଵେ ସମାହିତାଃ
ପୁରୁଣା ଦିନରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
ଅଚଲେଶ୍ଵରଯାତ୍ରାଯାଂ ସୁଭକ୍ତ୍ଯା ଭାଵିତା ନୃପ
ଅଚଳେଶ୍ୱରଙ୍କ ଯାତ୍ରା ସମୟରେ, ହେ ରାଜା, ସମସ୍ତେ ଗଭୀର ଭକ୍ତିରେ ଭରିଯାଇଥିଲେ।
ଉପଵାସୈଶ୍ଚ ନିର୍ଵିଣ୍ଣା ଵଯଂ ସର୍ଵେ ପିତାମହ
ଉପବାସ କରି କରି ଆମେ ସମସ୍ତେ, ହେ ପିତାମହ, କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଛୁ।
ତସ୍ମାତ୍ସଦୁପଦେଶଂ ତ୍ଵଂ କିଂଚିଦ୍ଦାତୁମିହାର୍ହସି
ସେହିପାଇଁ ଏଠାରେ ଆମକୁ କିଛି ଭଲ ଉପଦେଶ ଦେବାକୁ ତୁମେ ଯୋଗ୍ୟ।
ଅଯାଚିତୋପଚାରୈଶ୍ଚ ଜପହୋମୈଃ ସୁଦୁଷ୍କରୈଃ
ଅନାଗ୍ରହ କରାଯାଇଥିବା ଉପଚାର, ଜପ ଓ ହୋମ ଭଳି କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ,
ତେଷାଂ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଦା ଦେଵଃ କୃପାନ୍ଵିତଃ
ସେମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ବେଳେ ଦେବତା କୃପାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ତତଃ ସ୍ଵକଂ ପଦଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ରମ୍ଯେ ପର୍ଵତରୋଧସି
ତାପରେ ସେ ନିଜ ପଦଚିହ୍ନକୁ ସୁନ୍ଦର ପାହାଡ଼ ଢାଳରେ ରଖିଦେଲେ।
ସ୍ପୃଶଂତୁ ଋଷଯଃ ସର୍ଵେ ତତୋ ଯାସ୍ଯଥ ସଦ୍ଗତିମ୍
ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଏହାକୁ ଛୁଇଁନ୍ତୁ, ତାପରେ ତୁମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।
ଵିନା ସ୍ନାନେନ ଦାନେନ ଵ୍ରତହୋମଜପାଦିଭିଃ 7.3.53.
ସ୍ନାନ, ଦାନ, ବ୍ରତ, ହୋମ, ଜପ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ି ମଧ୍ୟ,
ଅସ୍ମିନ୍ପଦେ ମଯା ନ୍ଯସ୍ତେ ଯାଂତି ଲୋକାଃ ସହସ୍ରଶଃ
ମୋର ଏହି ପଦଚିହ୍ନ ରଖାଯିବା ସହିତ, ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ଏହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି ।
ଏକୈଵାତ୍ର ପ୍ରକର୍ତ୍ତଵ୍ଯା ଶ୍ରଦ୍ଧା ଵାଽଵ୍ଯଭିଚାରିଣୀ
ଏଠାରେ କେବଳ ଏକ ଜିନିଷ ଦରକାର, ସେହେଲା ଅଟୁଟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ।
ପୂଜଯିଷ୍ଯତି ସଂପ୍ରାପ୍ତେ କାର୍ତିକେ ପୂର୍ଣିମାଦିନେ
ଯିଏ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରେ ପୂଜା କରିଥାଏ,
ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଭୋଜଯିତ୍ଵା ତୁ ମିଷ୍ଟାନ୍ନେନ ସ୍ଵଶକ୍ତିତଃ
ସେ ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ମିଠା ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନୋଁକୁ ଭୋଜନ କରାଇ,
ପୂଜଯିତ୍ଵା ପଦଂ ତତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ସମାଗତାଃ
ଏଠି ସେହି ପଦଚିହ୍ନକୁ ପୂଜା କରି, ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ପଦଂ ପୂଜ୍ଯଂ ନରୋତ୍ତମ
ସେଥିପାଇଁ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟ, ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ଏହି ପଦଚିହ୍ନକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ।
ଅନ୍ଯତ୍କୌତୂହଲଂ ରାଜନ୍ମହଦ୍ଦୃଷ୍ଟଂ ମହାଦ୍ଭୁତମ୍
ଅନ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା, ହେ ରାଜା, ଦେଖାଯାଇଛି ।
ଆଯାମଵିସ୍ତରେଣାଽପି ପ୍ରାପ୍ତେ କୃତଯୁଗେ ନୃପ
କୃତଯୁଗରେ, ହେ ରାଜା, ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲମ୍ବା ଓ ପ୍ରସ୍ଥ ରେ ଦେଖାଯାଇଥିଲା ।
ତତସ୍ତ୍ରେତାଯୁଗେ ପ୍ରାପ୍ତେ ରକ୍ତଵର୍ଣଂ ପ୍ରଦୃଶ୍ଯତେ
ତାପରେ ତ୍ରେତାଯୁଗରେ, ଏହା ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା ।
ଦ୍ଵାପରେ କପିଲଂ ତଚ୍ଚ ଲଘୁମାତ୍ରଂ ପ୍ରଦୃଶ୍ଯତେ 7.3.53.
ଦ୍ୱାପରଯୁଗରେ, ଏହା କପିଳ ରଙ୍ଗ ଓ ଛୋଟ ଆକାରରେ ଦେଖାଯାଇଥିଲା ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ସପ୍ତମେ ପ୍ରଭାସଖଂଡେ ତୃତୀଯେଽର୍ବୁଦଖଂଡେ ବ୍ରହ୍ମପଦୋତ୍ପତ୍ତିମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ତ୍ରିପଞ୍ଚାଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ତୃତୀୟ ଅର୍ବୁଦଖଣ୍ଡରେ 'ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପଦଉତ୍ପତ୍ତିର ମହିମା' ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ତିରିପଞ୍ଚାଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା ।
ବ୍ରହ୍ମଣା ତତ୍ସମାନୀତଂ ପର୍ଵତେଽର୍ବୁଦସଂଜ୍ଞକେ
ବ୍ରହ୍ମା ଏହାକୁ ଅର୍ବୁଦ ପର୍ବତକୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ ।
ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ପୁରା ସତ୍ରେ ଵର୍ତ୍ତମାନେ ନରାଧିପ
ପୁରୁଣା କାଳରେ, ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଚାଲିଥିବାବେଳେ, ହେ ନରପତି,
ପ୍ରତିଜ୍ଞାତଂ ମହାରାଜ ବ୍ରହ୍ମଣାଽଵ୍ଯକ୍ତଜନ୍ମନା ଵଂଦଯିଷ୍ଯାମି ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ସଂଧ୍ଯାକାଲେ ସମାହିତଃ
ବ୍ରହ୍ମା, ଯିଏ ଅଦୃଶ୍ୟ ଜନ୍ମ, ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିଲେ: 'ମୁଁ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଏକାଗ୍ର ମନେ ପୂଜା କରିବି ।'
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ପ୍ରସ୍ଥିତଃ ପୁଷ୍କରଂ ପ୍ରତି
ସେହି ସମୟରେ, ସେ ପୁଷ୍କରକୁ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ ।
ସ ଵିନା ନ ତ୍ଵଯା ଦେଵ ସିଦ୍ଧିଂ ଯାସ୍ଯତି କର୍ହିଚିତ୍
ତୁମେ ଛାଡ଼ି, ହେ ଦେବ, ସେ କେବେ ମଧ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ ।
ତସ୍ମାଦାନଯ ଚାତ୍ରୈଵ ପଦ୍ମଯୋନେ ତ୍ରିପୁଷ୍କରମ୍ ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵଂ କୁରୁ ଦେଵେଶ ସତ୍ରେ ଚାସ୍ମିନ୍ଦଯାନିଧେ
ସେଥିପାଇଁ, ହେ ପଦ୍ମଯୋନି, ତାଙ୍କୁ ଏଠାରେ ତ୍ରିପୁଷ୍କରକୁ ଆଣ; ହେ ଦେବମାନ୍ୟ, ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ତାଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା ଭାବ ଦିଅ, ହେ କୃପାସାଗର ।
ଏଵମୁକ୍ତୋ ଵସିଷ୍ଠେନ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକ ପିତାମହଃ ପୁଷ୍କରତ୍ରିତଯଂ ଚାଗାତ୍ସୁପୁଣ୍ଯେ ସଲିଲାଶଯେ
ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ପବିତ୍ର ଜଳାଶୟ ତିନିଟି ପୁଷ୍କରକୁ ଆସିଲେ।
ତତଃପ୍ରଭୃତି ସଂଜାତମର୍ବୁଦେଽସ୍ମିଂସ୍ତ୍ରିପୁଷ୍କରମ୍
ସେଇ ସମୟରୁ ଏଠାରେ ଅର୍ବୁଦ ପାହାଡ଼ରେ ତିନିଟି ପୁଷ୍କର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ତତ୍ର ଯଃ କାର୍ତିକେ ମାସି ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ସମାହିତଃ
ଯେଉଁଠାରେ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନେ ଯେକେହି ଏକାଗ୍ର ମନେ ଉପାସନା କରେ,
ତସ୍ଯ ଚୋତ୍ତରଦିଗ୍ଭାଗେ ସାଵିତ୍ରୀକୁଣ୍ଡମୁତ୍ତମମ୍ 7.3.54.
ସେଠାର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସାବିତ୍ରୀ କୁଣ୍ଡ ଅଛି।