ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଭଗଵାଂସ୍ତତଶ୍ଚାଂତର୍ଦଧେ ହରଃ
ଏପରି କଥା କହି, ଭଗବାନ ହରା ସେଠାରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ସପ୍ତମେ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡେ ତୃତୀଯେଽର୍ବୁଦଖଣ୍ଡେ ଚନ୍ଦ୍ରୋଦ୍ଭେଦତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମୈକପଂଚାଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଅଟଠାଉଁ ହଜାର ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ତୃତୀୟ ଅର୍ବୁଦଖଣ୍ଡର 'ଚନ୍ଦ୍ରୋଦ୍ଭେଦ ତୀର୍ଥର ମହିମା' ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଏକାବନ୍ତି ଅଧ୍ୟାୟ ଏଠି ସମାପ୍ତ।
ଯତ୍ର ଗୌର୍ଯା ତପସ୍ତପ୍ତଂ ସୁପୁଣ୍ଯଂ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଗୌରୀ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ସେଠି ବହୁତ ପୁଣ୍ୟ ଓ ଲୋକମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଯସ୍ଯ ସଂଦର୍ଶନେନାପି ନରଃ ପାପାତ୍ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ସେଠିକୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ମଣିଷ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
କିମର୍ଥଂ ଚ ମହତ୍ତ୍ଵେତତ୍କୌତୁକଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ଏହିପରି ବଡ଼ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କାହିଁକି? ତୁମେ ଏହା କହିବା ଉଚିତ।
ଯସ୍ଯାଃ ସଂଶ୍ରଵଣାଦେଵ ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାତକୈଃ
ଏହାକୁ କେବଳ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ପୁରା ଗୌର୍ଯା ସମାସକ୍ତଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦେଵାଃ ସଵାସଵାଃ
ପୂର୍ବେ ଗୌରୀ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିବାକୁ ଜାଣି, ଦେବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ,
ଵୀର୍ଯଂ ଯଦି ତ୍ରିନେତ୍ରସ୍ଯ କ୍ଷେତ୍ରେ ଗୌର୍ଯାଃ ପତିଷ୍ଯତି
ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଭଗବାନଙ୍କର ବୀର୍ୟ ଯଦି ଗୌରୀଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପଡ଼ିବ,
ସଂତତେସ୍ତୁ ଵିନାଶାଯ ତତୋ ଗଚ୍ଛାମହେ ଵଯମ୍
ତେବେ ସେ ସନ୍ତାନର ନାଶ ପାଇଁ ଆମେ ଯିବା।
ଏଵଂ ସଂମଂତ୍ର୍ଯ ଦେଵାସ୍ତେ କୈଲାସଂ ପର୍ଵତଂ ଗତାଃ
ଏପରି ଆଲୋଚନା କରି, ଦେବମାନେ କୈଳାସ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ।
ଅଥ ଦେଵଗଣାଃ ସର୍ଵେ ଵଞ୍ଚଯିତ୍ଵା ଚ ତଂ ଗଣମ୍ 7.3.52.
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ସେ ଦଳକୁ ଠକାଇ,
ଗତ୍ଵା ଵାଯୋ ଭଵଂ ବ୍ରୂହି ନ କାର୍ଯା ସଂତତିସ୍ତ୍ଵଯା
ଯାଇ, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଭବଙ୍କୁ କହ, 'ତୁମେ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।'
ତତୋ ଵାଯୁର୍ଦ୍ରୁତଂ ଗତ୍ଵା ସ୍ଥିତୋ ଯତ୍ର ମହେଶ୍ଵରଃ
ତାପରେ ବାୟୁ ବେଗରେ ଚାଲି ଯାଇ, ଯେଉଁଠାରେ ମହେଶ୍ୱର ଥିଲେ, ସେଠି ଗଲା ଏବଂ ଦଢ଼ ହେଲା।
ତତସ୍ତୁ ଭଗଵାଞ୍ଛର୍ଵୋ ଵ୍ରୀଡଯା ପରଯା ଯୁତଃ
ତାପରେ ଭଗବାନ ଶର୍ବ, ଗଭୀର ଲଜ୍ଜାରେ ଡୁବିଗଲେ।
ତତୋ ଗୌରୀ ସୁଦୁଃଖାର୍ତା ଶଶାପ ତ୍ରିଦଶାଲଯାନ୍
ତାପରେ ଗୌରୀ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ।
ତସ୍ମାତ୍ତେଽପି ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ସନ୍ତାନେନ ଵିଵର୍ଜ୍ଜିତାଃ
ଏହିକାରଣରୁ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତାନରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେବେ।
ଯସ୍ମାଦ୍ଵାଯୋ ସମାଯାତଃ ସ୍ଥାନେଽସ୍ମିଞ୍ଜନଵର୍ଜିତେ
ଯେହেতୁ ବାୟୁ ଏହି ଜନଶୂନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଆସିଥିଲେ,
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତୋ ଦୀର୍ଘଂ ଭର୍ତୁଃ କୋପପରାଯଣା
ଏଭଳି କହି, ସେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ରୋଷରେ ଲୀନ ହୋଇ, ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିଲେ।
ସୁତାର୍ଥଂ ସା ତପସ୍ତେପେ ଯତଵାକ୍କାଯମାନସା
ପୁଅ ପାଇଁ, ସେ ନିଜ କଥା, ଦେହ ଓ ମନ କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ତପସ୍ୟା କଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରାଦ୍ଯୈର୍ଵିବୁଧୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ତଦଂତିକମୁପାଗମତ୍
ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ସହିତ, ସେ ସେଠାକୁ ଗଲେ।
ଏଷ ଦେଵଃ ଶିଵଃ ପ୍ରାପ୍ତସ୍ତଵ ପାର୍ଶ୍ଵଂ ସ୍ଵଲଜ୍ଜଯା 7.3.52.
ଏହି ଦେବ ଶିବ, ନମ୍ରତା ସହିତ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
ପୁତ୍ରଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ପ୍ରଯାସ୍ଯାମି ତସ୍ଯ ପାର୍ଶ୍ଵେ ସୁରେଶ୍ଵର
ମୁଁ ପୁଅ ପାଇଲେ, ଏଠାରୁ ଚାଲିଯିବି ଓ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ରହିବି, ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତସ୍ଯାସ୍ତଂ ନିଶ୍ଚଯଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସ୍ଵଯଂ ଦେଵଃ ସମାଯଯୌ
ତାଙ୍କ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ଜାଣି, ଦେବତା ନିଜେ ଆସିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟିଦାନେନ ଦେଵେଶି ଭାଷଣେନ ଵରାନନେ
ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ, ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଣୀ, ଓ ମଧୁର ମୁହଁ ଥିବା ତୁମକୁ କଥା କହି,
ଅକାଲେ ତେନ ମୁକ୍ତାଽସି ନିଵୃତ୍ତିଃ ସୁରତେ କୃତା
ଅନୁଚିତ ସମୟରେ ତୁମେ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛ, ମିଳନ ଶେଷ ହୋଇଛି।
ତସ୍ମାତ୍ତେ ଭଵିତା ପୁତ୍ରୋ ନିଜଦେହସମୁଦ୍ଭଵଃ
ଏହିକାରଣରୁ, ତୁମ ନିଜ ଦେହରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଏକ ପୁଅ ହେବ।
ନିଜାଂଗମଲମାଦାଯ ଯାଦୃଗ୍ରୂପଂ ସୁରେଶ୍ଵରି
ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଣୀ, ତୁମ ନିଜ ଦେହର ମଳ କେଉଁ ରୂପରେ ହେଉ, ତାହା ନେଇ,
ସଦ୍ଯୋ ଦେଵଗଣାନାଂ ଚ ଦୈତ୍ଯାନାଂ ଚ ଵିଶେଷତଃ
ସେଇ ସମୟରେ, ଦେବମାନେ ଓ ବିଶେଷକରି ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ,
ଏଵମୁକ୍ତା ତ୍ରିନେତ୍ରେଣ ପରିତୁଷ୍ଟା ସୁରେଶ୍ଵରୀ
ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଭଗବାନ ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଣୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
ଚତୁର୍ଥେ ଦିଵସେ ପ୍ରାପ୍ତେ ତତଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଶିଵା ନୃପ ଚତୁର୍ଭୁଜଂ ଚକାରାଽଥ ହରଵାକ୍ଯାଦ୍ଵିନାଯକମ୍
ଚତୁର୍ଥ ଦିନ ଆସିଲାପରେ, ଶିବା ସ୍ନାନ କରି, ହରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଚାରି ହାତ ଥିବା ବିନାୟକଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।