ଯସ୍ତତ୍ର କୁରୁତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଵିଶେଷାଦିନ୍ଦୁସଂକ୍ଷଯେ
ଯେଉଁଠି ଲୋକେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ବିଶେଷକରି ଚନ୍ଦ୍ର ଅସ୍ତମାନ କାଳରେ,
ତତ୍ର ଦାନଂ ପ୍ରଶଂସଂତି ତିଲାନାଂ ମୁନିପୁଂଗଵାଃ 7.3.47.
ସେଠାରେ ତିଳ ଦାନ କୁ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ବହୁତ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।
ଅର୍ବୁଦେ ଗୌତମୀ ଯାତ୍ରା ସିଂହସ୍ଥେ ଚ ବୃହସ୍ପତୌ
ଅର୍ବୁଦ ପର୍ବତରେ, ଗୌତମୀ ଯାତ୍ରାରେ, ବା ବୃହସ୍ପତି ସିଂହରାଶିରେ ଥିବାବେଳେ,
ଷଷ୍ଟିଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଭାଗୀରଥ୍ଯଵଗାହନେ
ସେଠାରେ ଭାଗୀରଥୀରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଛଅ ହଜାର ବର୍ଷର ସ୍ନାନ ସମାନ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶାତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ସପ୍ତମେ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡେ ତୃତୀଯେଽର୍ବୁଦଖଣ୍ଡେ ଗୌତମାଶ୍ରମତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ସପ୍ତଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀ ହଜାର ଅଧ୍ୟାୟ ମଧ୍ୟରୁ ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡ, ତୃତୀୟ ଅର୍ବୁଦଖଣ୍ଡରେ 'ଗୌତମାଶ୍ରମ ତୀର୍ଥର ମହିମା' ନାମକ ସତଚାଳିଶିଅଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଯତ୍ର ସ୍ନାତୋ ନରଃ ସମ୍ଯକ୍କୁଲଂ ତାରଯତେଽଖିଲମ୍
ଯେଉଁଠି ଲୋକେ ଭଲଭାବେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେ ସମଗ୍ର କୁଳକୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି।
ଦଶ ପୂର୍ଵାନ୍ଭଵିଷ୍ଯାଂଶ୍ଚ ତଥାତ୍ମାନଂ ନୃପୋତ୍ତମ
ହେ ରାଜାଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୂର୍ବଜ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ଦଶ ଜନ ଓ ସ୍ୱୟଂ ନିଜେ।
ଆସୀଦପ୍ରସ୍ତୁତୋ ନାମ ରାଜା ପୂର୍ଵଂ ସ ପାପକୃତ୍
ପୂର୍ବେ ଏକ ଅପ୍ରସ୍ତୁତ ନାମକ ରାଜା ଥିଲେ, ସେ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରୁଥିଲେ।
ତସ୍ମିଞ୍ଛାସତି ଲୋକାନାଂ ନାସୀତ୍ସୌଖ୍ଯଂ କଦାଚନ
ସେ ରାଜ୍ୟ କରୁଥିବା ବେଳେ ଲୋକମାନେ କେବେ ଖୁସି ହୋଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
ନ୍ଯାଯତୋଽନ୍ଯାଯତୋ ଵାପି କରୋତି ଧନସଂଗ୍ରହମ୍
ସେ ନ୍ୟାୟ ଓ ଅନ୍ୟାୟ ଭାବରେ ଧନ ସଂଗ୍ରହ କରୁଥିଲେ।
ତତୋ ଵାର୍ଧକ୍ଯମାପନ୍ନସ୍ତଥାପି ନ ଶମଂ ଗତଃ ତଂ ପ୍ରସୁପ୍ତଂ ସମାସାଦ୍ଯ ନାରକେଯୈଃ ସୁଦୁଃଖିତୈଃ
ପରେ ବୟସ୍କ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଶାନ୍ତି ପାଇଲେ ନାହିଁ; ଘୁମାଉଥିବା ବେଳେ ନରକରେ ପୀଡିତ ଆତ୍ମାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଧରିନେଲେ।
ଦାନଯଜ୍ଞତପଃଶୀଲାଃ ସ୍ଵଦାରନିରତାସ୍ତଥା
ଯେମାନେ ଦାନ, ଯଜ୍ଞ, ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି ଓ ନିଜ ଜୀବନୀ ସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି,
ସ୍ଵକର୍ମଭିଃ କୁଲାଂଗାର ଦିଵଂ ପ୍ରାପ୍ତା ଯଥାର୍ହତଃ ତସ୍ମାଦୁଦ୍ଧର ନଃ ସର୍ଵାନ୍କୃତ୍ଵା କିଂଚିଚ୍ଛୁଭାର୍ଚନମ୍
ନିଜ କର୍ମରେ ଏହି କୁଳର ଲୋକମାନେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି; ତେଣୁ, ଆମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କର, ଅଳ୍ପ ମାତ୍ର ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରି।
କର୍ମଭିସ୍ତଵ ପାପାତ୍ମନ୍ଵଯଂ ନରକମାଶ୍ରିତାଃ
ତୁମର କର୍ମ ଦ୍ୱାରା, ହେ ପାପୀ, ତୁମର କୁଳ ନରକରେ ଅଶ୍ରୟ ନେଇଛି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ତେ ସର୍ଵେ ପିତରସ୍ତୁ ସୁଦୁଃଖିତାଃ 7.3.48.
ଏପରି କହିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ପୂର୍ବଜମାନେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ତତୋ ଦୁଃଖମନୁପ୍ରାପ୍ତଃ ପିତୃଵାକ୍ଯାନି ସଂସ୍ମରନ୍
ତାପରେ, ଦୁଃଖରେ ଭାଗି, ସେ ପିତୃମାନେ କହିଥିବା କଥା ମନେ ପକାଇଲେ।
କଥଂ ତେ କୁଶଲଂ ରାଜ୍ଯେ ଶରୀରେ ଵା ପୁରେଽଥଵା
ତୁମର ରାଜ୍ୟରେ, ଶରୀରରେ କିମ୍ବା ସହରରେ କିପରି ଭଲ ହେବ?
ରାଜୋଵାଚ ମଯା ଦୃଷ୍ଟୋଽଦ୍ଯ ସ୍ଵପ୍ନାଂତେ ପିତା ହ୍ଯଥ ପିତାମହଃ
ରାଜା କହିଲେ: ଆଜି ସ୍ୱପ୍ନର ଶେଷରେ ମୁଁ ମୋ ପିତା ଓ ପିତାମହଙ୍କୁ ଦେଖିଲି।
ଉପାଲବ୍ଧୋଽସ୍ମି ତୈଃ ସର୍ଵୈସ୍ତଵ କର୍ମଭିରୀଦୃଶୈଃ
ସମସ୍ତେ ମୋତେ ତୁମର ଏପରି କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଡାଟିଲେ।
ଅଥାନ୍ଯେ ଦଶ ଯାସ୍ଯନ୍ତି ଭଵିଷ୍ଯାଶ୍ଚ ଭଵାନପି
ତାପରେ, ଅନ୍ୟ ଦଶଜଣ ଯିବେ, ଏବଂ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଯିବ।
ଏଵମୁକ୍ତଃ ପ୍ରବୁଦ୍ଧୋଽହଂ ପିତୃଭିର୍ଵରଵର୍ଣିନି
ଏପରି କହିବା ପରେ, ପିତୃମାନେ ମୋତେ ଜାଗାଇଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା।
ଇନ୍ଦୁମତ୍ଯୁଵାଚ ସତ୍ଯମେତନ୍ମହାରାଜ ଯଦୁକ୍ତୋଽସି ପିତାମହୈଃ
ଇନ୍ଦୁମତୀ କହିଲେ: ଏହା ସତ୍ୟ, ହେ ମହାରାଜ, ଯାହା ପିତାମହମାନେ କହିଛନ୍ତି।
ଯଥା ସୁପୁତ୍ରମାସାଦ୍ଯ ତରଂତି ପିତରୋ ନୃପ
ଯେପରି ଭଲ ପୁଅ ପାଇଲେ ପୂର୍ବଜମାନେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି, ହେ ରାଜା।
ସ ତ୍ଵମାହୂଯ ଵିପ୍ରେଂଦ୍ରାନ୍ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଵିଚକ୍ଷଣାନ୍
ତେଣୁ, ଧର୍ମ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଡାକ।
ଆନଯାମାସ ରାଜାଽସୌ ତତୋ ଵିପ୍ରାନନେକଶଃ ଉଵାଚ ଵିନଯୋପେତୋ ଭାର୍ଯଯା ସହିତୋ ହିତାନ୍॥ 7.3.48.
ତାପରେ ରାଜା ଅନେକ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଆଣିଲେ; ନମ୍ରତା ସହିତ, ସେ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସହ ତାଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ କଥା କହିଲେ।
ସ୍ଵର୍ଗଂ ଯାଂତି ସୁପୁତ୍ରେଣ ତାରିତାଃ ପ୍ରୋଚ୍ଯତାଂ ସ୍ଫୁଟମ୍
ଯେଉଁ ପୂର୍ବଜମାନେ ଭଲ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଧାର ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି; ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରି କହ।
ନିରଯସ୍ଥା ଦିଵଂ ଯାଂତି ଯଦ୍ଯପି ସ୍ଯୁଃ ସୁପାପିନଃ
ନରକରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଅତି ପାପୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।
ଯତ୍କିଂଚିଦତ୍ର କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ପ୍ରୋଚ୍ଯତାମଖିଲଂ ହି ତତ୍
ଏଠାରେ ଯାହା କରିବା ଦରକାର, ସମସ୍ତ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ କରି କହ।
ତଥୋକ୍ତାସ୍ତେ ନୃପେଂଦ୍ରେଣ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ସତ୍ଯଵାଦିନଃ
ଏପରି ରାଜାଙ୍କୁ କହିବା ପରେ, ସତ୍ୟବାଦୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କଥା କହିଲେ।
ଦୀକ୍ଷା ଗ୍ରାହ୍ଯା ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରଶ୍ଚରଣମାଦିତଃ
ଦୀକ୍ଷା ନେବା ଦରକାର, ହେ ରାଜାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୂର୍ବ ନିୟମ ଅନୁସାରେ।