ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜାଯତେ ମର୍ତ୍ଯୋ ମେଧାଵୀ ମତିମାଞ୍ଛୁଚିଃ
ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ମାନବ ଜଣେ ମେଧାବୀ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏବଂ ପବିତ୍ର ହୁଏ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ସପ୍ତମେ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡେ ତୃତୀଯେଽର୍ବୁଦଖଣ୍ଡେ ଵ୍ଯାସତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ଷଟ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି, ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକର ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ତୃତୀୟ ଅର୍ବୁଦଖଣ୍ଡର 'ବ୍ୟାସତୀର୍ଥର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନ' ନାମକ ଛଅଚୁଆଳିଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଯତ୍ର ପୂର୍ଵଂ ତପସ୍ତପ୍ତଂ ଗୌତମେନ ମହାତ୍ମନା
ଯେଉଁଠାରେ ପୂର୍ବରୁ ମହାତ୍ମା ଗୌତମ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ,
ପୁରାଽଽସୀଦ୍ଗୌତମୋ ନାମ ମୁନିଃ ପରମଧାର୍ମିକଃ
ପୁରୁଣା ଦିନରେ ଗୌତମ ନାମକ ଏକ ମହାଧାର୍ମିକ ଋଷି ଥିଲେ।
ଭକ୍ତ୍ଯାଽଽରାଧଯମାନସ୍ଯ ନିର୍ଭିଦ୍ଯ ଧରଣୀତଲମ୍
ଭକ୍ତିସହିତ ପୂଜା କରୁଥିବା ବେଳେ ଭୂମି ଫାଟିଗଲା।
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ଵାଗୁଵାଚାଶରୀରିଣୀ ଵରଂ ଵରଯ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଯତ୍ତେ ମନସି ଵର୍ତତେ
ସେହି ସମୟରେ ଏକ ଦେହହୀନ ସ୍ୱର କହିଲା: 'ଭଲ ହେଉ, ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଇଛା ଅଛି, ତାହା ଚୟନ କର।'
ସଦା କାର୍ଯଂ ହି ସାନ୍ନିଧ୍ଯଂ ଯଦି ତୁଷ୍ଟୋ ମମ ପ୍ରଭୋ
'ପ୍ରଭୁ, ଯଦି ଆପଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ତେବେ ଆପଣଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ସଦା ଏଠାରେ ରହୁ।'
ଯସ୍ତ୍ଵାଂ ପଶ୍ଯତି ସଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତୁ
ଯେଉଁଠି ଲୋକେ ସତ୍ଭକ୍ତିରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବେ, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ।
କୃଷ୍ଣାଯାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ ଯାସ୍ଯତି ପରାଂ ଗତିମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୃଷ୍ଣା ଅମାବାସ୍ୟାରେ ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପାଇବେ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତୋ ଵାଣୀ ଵିରରାମ ମହୀପତେ ତତ୍ର ସ୍ନାତୋ ନରଃ ସଦ୍ଯଃ କୁଲଂ ତାରଯତେଽଖିଲମ୍
ଏପରି କହି ସେ ସ୍ୱର ଶାନ୍ତ ହେଲା, ରାଜା; ଯେଉଁଠି ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସମଗ୍ର କୁଳକୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ଯସ୍ତତ୍ର କୁରୁତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଵିଶେଷାଦିନ୍ଦୁସଂକ୍ଷଯେ
ଯେଉଁଠି ଲୋକେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ବିଶେଷକରି ଚନ୍ଦ୍ର ଅସ୍ତମାନ କାଳରେ,
ତତ୍ର ଦାନଂ ପ୍ରଶଂସଂତି ତିଲାନାଂ ମୁନିପୁଂଗଵାଃ 7.3.47.
ସେଠାରେ ତିଳ ଦାନ କୁ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ବହୁତ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।
ଅର୍ବୁଦେ ଗୌତମୀ ଯାତ୍ରା ସିଂହସ୍ଥେ ଚ ବୃହସ୍ପତୌ
ଅର୍ବୁଦ ପର୍ବତରେ, ଗୌତମୀ ଯାତ୍ରାରେ, ବା ବୃହସ୍ପତି ସିଂହରାଶିରେ ଥିବାବେଳେ,
ଷଷ୍ଟିଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଭାଗୀରଥ୍ଯଵଗାହନେ
ସେଠାରେ ଭାଗୀରଥୀରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଛଅ ହଜାର ବର୍ଷର ସ୍ନାନ ସମାନ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶାତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ସପ୍ତମେ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡେ ତୃତୀଯେଽର୍ବୁଦଖଣ୍ଡେ ଗୌତମାଶ୍ରମତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ସପ୍ତଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀ ହଜାର ଅଧ୍ୟାୟ ମଧ୍ୟରୁ ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡ, ତୃତୀୟ ଅର୍ବୁଦଖଣ୍ଡରେ 'ଗୌତମାଶ୍ରମ ତୀର୍ଥର ମହିମା' ନାମକ ସତଚାଳିଶିଅଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଯତ୍ର ସ୍ନାତୋ ନରଃ ସମ୍ଯକ୍କୁଲଂ ତାରଯତେଽଖିଲମ୍
ଯେଉଁଠି ଲୋକେ ଭଲଭାବେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେ ସମଗ୍ର କୁଳକୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି।
ଦଶ ପୂର୍ଵାନ୍ଭଵିଷ୍ଯାଂଶ୍ଚ ତଥାତ୍ମାନଂ ନୃପୋତ୍ତମ
ହେ ରାଜାଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୂର୍ବଜ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ଦଶ ଜନ ଓ ସ୍ୱୟଂ ନିଜେ।
ଆସୀଦପ୍ରସ୍ତୁତୋ ନାମ ରାଜା ପୂର୍ଵଂ ସ ପାପକୃତ୍
ପୂର୍ବେ ଏକ ଅପ୍ରସ୍ତୁତ ନାମକ ରାଜା ଥିଲେ, ସେ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରୁଥିଲେ।
ତସ୍ମିଞ୍ଛାସତି ଲୋକାନାଂ ନାସୀତ୍ସୌଖ୍ଯଂ କଦାଚନ
ସେ ରାଜ୍ୟ କରୁଥିବା ବେଳେ ଲୋକମାନେ କେବେ ଖୁସି ହୋଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
ନ୍ଯାଯତୋଽନ୍ଯାଯତୋ ଵାପି କରୋତି ଧନସଂଗ୍ରହମ୍
ସେ ନ୍ୟାୟ ଓ ଅନ୍ୟାୟ ଭାବରେ ଧନ ସଂଗ୍ରହ କରୁଥିଲେ।
ତତୋ ଵାର୍ଧକ୍ଯମାପନ୍ନସ୍ତଥାପି ନ ଶମଂ ଗତଃ ତଂ ପ୍ରସୁପ୍ତଂ ସମାସାଦ୍ଯ ନାରକେଯୈଃ ସୁଦୁଃଖିତୈଃ
ପରେ ବୟସ୍କ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଶାନ୍ତି ପାଇଲେ ନାହିଁ; ଘୁମାଉଥିବା ବେଳେ ନରକରେ ପୀଡିତ ଆତ୍ମାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଧରିନେଲେ।
ଦାନଯଜ୍ଞତପଃଶୀଲାଃ ସ୍ଵଦାରନିରତାସ୍ତଥା
ଯେମାନେ ଦାନ, ଯଜ୍ଞ, ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି ଓ ନିଜ ଜୀବନୀ ସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି,
ସ୍ଵକର୍ମଭିଃ କୁଲାଂଗାର ଦିଵଂ ପ୍ରାପ୍ତା ଯଥାର୍ହତଃ ତସ୍ମାଦୁଦ୍ଧର ନଃ ସର୍ଵାନ୍କୃତ୍ଵା କିଂଚିଚ୍ଛୁଭାର୍ଚନମ୍
ନିଜ କର୍ମରେ ଏହି କୁଳର ଲୋକମାନେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି; ତେଣୁ, ଆମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କର, ଅଳ୍ପ ମାତ୍ର ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରି।
କର୍ମଭିସ୍ତଵ ପାପାତ୍ମନ୍ଵଯଂ ନରକମାଶ୍ରିତାଃ
ତୁମର କର୍ମ ଦ୍ୱାରା, ହେ ପାପୀ, ତୁମର କୁଳ ନରକରେ ଅଶ୍ରୟ ନେଇଛି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ତେ ସର୍ଵେ ପିତରସ୍ତୁ ସୁଦୁଃଖିତାଃ 7.3.48.
ଏପରି କହିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ପୂର୍ବଜମାନେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ତତୋ ଦୁଃଖମନୁପ୍ରାପ୍ତଃ ପିତୃଵାକ୍ଯାନି ସଂସ୍ମରନ୍
ତାପରେ, ଦୁଃଖରେ ଭାଗି, ସେ ପିତୃମାନେ କହିଥିବା କଥା ମନେ ପକାଇଲେ।
କଥଂ ତେ କୁଶଲଂ ରାଜ୍ଯେ ଶରୀରେ ଵା ପୁରେଽଥଵା
ତୁମର ରାଜ୍ୟରେ, ଶରୀରରେ କିମ୍ବା ସହରରେ କିପରି ଭଲ ହେବ?
ରାଜୋଵାଚ ମଯା ଦୃଷ୍ଟୋଽଦ୍ଯ ସ୍ଵପ୍ନାଂତେ ପିତା ହ୍ଯଥ ପିତାମହଃ
ରାଜା କହିଲେ: ଆଜି ସ୍ୱପ୍ନର ଶେଷରେ ମୁଁ ମୋ ପିତା ଓ ପିତାମହଙ୍କୁ ଦେଖିଲି।
ଉପାଲବ୍ଧୋଽସ୍ମି ତୈଃ ସର୍ଵୈସ୍ତଵ କର୍ମଭିରୀଦୃଶୈଃ
ସମସ୍ତେ ମୋତେ ତୁମର ଏପରି କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଡାଟିଲେ।
ଅଥାନ୍ଯେ ଦଶ ଯାସ୍ଯନ୍ତି ଭଵିଷ୍ଯାଶ୍ଚ ଭଵାନପି
ତାପରେ, ଅନ୍ୟ ଦଶଜଣ ଯିବେ, ଏବଂ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଯିବ।